Gündem Haberleri

    IMF'ye verilen Niyet Mektubu

    Hürriyet Haber
    17.04.2004 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Uluslararası Para Fonu (IMF) İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylanan Türkiye'nin Yedinci Gözden Geçirmeye ilişkin 2 Nisan 2004 tarihli Niyet Mektubu'nda, petrol, tütün, alkol ve gazdan (LPG) alınan maktu vergilerin, 2,4 katrilyon lira (GSMH'nın yüzde 0,5'i) gelir yaratacak şekilde artırıldığı hatırlatıldı.Mektupta, ileriye dönük olarak ise KİT fiyatları ve maktu vergilerin yıl içerisinde, ''bütçe tahminleri ile uyumlu olacak şekilde' zamanında ayarlanmasının da sağlanacağı vurgulandı. Niyet Mektubu'nda, yeni takvim çerçevesinde 'zamanında izlemeye imkan vermek üzere' faiz dışı fazlaya ilişkin, KİT'lerin hariç tutulduğu ilave bir performans kriteri oluşturulduğu da bildirildi. Mektupta, IMF destekli programın, başarılı makroekonomik yönetimin sergilendiği bir yılın ardından, son neslin gördüğü en güçlü konuma geldiği, program kapsamındaki kamu maliyesi ve para politikasına ilişkin hedeflerin büyük ölçüde gerçekleştirildiği, Aralık sonuna ilişkin tüm parasal performans kriterleri ve gösterge niteliğindeki hedeflerin de tutturulduğu kaydedildi.     Devlet Bakanı Ali Babacan ve Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin imzalarını taşıyan 21 madde ve 13 ekten oluşan Niyet Mektubu'nda, enflasyonda ve faiz oranlarında düşüş, ekonomik büyümede de artış olduğu kaydedilirken, 2004 yılına ilişkin kapsamlı bir yapısal reform takvimi oluşturulduğu vurgulandı.  2003 yılında toplam kamu sektörü faiz dışı fazlasının Gayri safi Milli Hasıla'nın (GSMH) yüzde 6'sının üzerinde bir seviyede gerçekleştirildiği hatırlatılırken, bu oranın, Türkiye'de bugüne kadar gerçekleştirilmiş en yüksek oran olduğunun altı çizildi. Mektupta şöyle denildi:         BANKACILIK, KAMU MALİYESİ VE ATIL İSTİHDAM "Bankacılık alanında Pamukbank'ın, Halk Bankası ile entegre edilmesi suretiyle çözüme kavuşturulması kararlaştırılmıştır. Ayrıca, İmar Bankası olayına ilişkin inceleme ve değerlendirme çalışmaları çok yakın bir zamanda başlatılacaktır.     2004 yılı kamu maliyesi hedeflerine ulaşılmasını güvence altına alacak telafi edici mali tedbirler göz önünde bulundurularak, toplam kamu sektörü faiz dışı fazlasına ilişkin 2004 yılı Mart ayı sonu performans kriteri gerçekleşmeleri belli olmadığından, söz konusu performans kriterinin bu gözden geçirme için uygulanmaması talep edilmektedir. KİT'lerdeki atıl istihdamın giderilmesine ilişkin 2003 yılı Aralık sonu performans kriteri yerine getirilemediğinden, anılan kriterin uygulanmaması talep edilmektedir.''     STAND-BY 3 ŞUBAT 2005 TARİHİNDE SONA ERECEKMektup'ta, kalan kaynak kullanımlarının yeni bir takvime bağlanması talep edilirken, Stand-By düzenlemesinin sona ermesine kadarki zaman dilimi dikkate alınarak, kalan gözden geçirme sayısının dörtten üçe indirilmesi talep ediliyor. Kalan kredi tutarı ise eşit bir şekilde dağıtılarak son test tarihinin 2004 yılı Aralık ayı sonu olarak belirlenmesi öngörülüyor. Bu durumda Stand-By düzenlemesinin de 3 Şubat 2005 tarihinde sona ereceği ifade ediliyor. GSMH'nın yüzde 6,5'i tutarındaki kamu sektörü faiz dışı fazla hedefi, programın temel taşı olmaya devam ediyor.          MALİ TEDBİRLERMektupta, mali tedbir paketi çerçevesinde, 2004 yılı içerisinde özel gelirlerden 0,5 katrilyon TL'nin daha (GSMH'nın yüzde 0,2'si) ilgili özel harcamalara tahsis edilmeyerek bütçeye gelir olarak kaydedileceği, harcama kesintilerini desteklemek amacıyla kamu kuruluşlarının birikmiş borçları yıl içerisinde dikkatle izlenip, artış tespit edilmesi halinde gecikmeden önlem alınacağı belirtiliyor.     Ayrıca ''Temmuz ayında yapılacağı ilan edilmiş olan yüzde 10 oranındaki artış haricinde, emekli maaşlarında bu yıl başka birartış yapılması planlanmamaktadır'' deniliyor.      2.4 KATRİLYON LİRALIK GELİR  Niyet Mektubu'nda, petrol, tütün, alkol ve gazdan (LPG) alınan maktu vergilerin, 2,4 katrilyon lira (GSMH'nın yüzde 0,5'i) gelir yaratacak şekilde artırıldığı hatırlatılırken, ileriye dönük olarak, KİT fiyatları ve maktu vergilerin yıl içerisinde, bütçe tahminleri ile uyumlu olacak şekilde zamanında ayarlanmasının da sağlanacağı vurgulanıyor.     VERGİ İDARESİ REFORMUVergi idaresi reformu'na da değinilen mektupta, bu reform çerçevesinde, vergi idaresinin, Maliye Bakanlığı bünyesinde ve Başkanı'nın doğrudan Maliye Bakanına bağlı olduğu yarı özerk bir yapı haline getirileceği ifade ediliyor. Yeni birimin, fonksiyonel olarak yeniden örgütleneceği ve vergi politikasının ise Maliye Bakanlığına devredileceği, ayrıca, bütün vergi dairelerinin de yeni birime devredileceği belirtiliyor. Vergi idaresine ilişkin kanun taslağının, Mayıs sonuna kadar TBMM'ye sunulacak olup, söz konusu kanunun Temmuz ayı sonuna kadar TBMM'den geçmesinin beklendiğinin de altı çiziliyor. Söz konusu reformların uygulanmasını takip edecek bir yönlendirme komitesinin oluşturulduğunun vurgulandığı mektupta, bu komitenin, Nisan ayı sonuna kadar sorumluluk ve hedeflerin açık bir şekilde ayrılmasına imkan veren bir eylem planı hazırlayacağı, söz konusu komitenin, yeni yapı 2005 yılı Ocak ayında faaliyetine başlayana kadar, planın uygulanmasını koordine edeceği bildiriliyor.     SOSYAL GÜVENLİK REFORMUSosyal güvenlik açıklarına da değinilen mektupta, emeklilik sistemine ilişkin yapılan çalışmaların, halen faaliyet gösteren üç emeklilik sisteminin kurumsal olarak reforme edilmesi ve sisteme ilişkin parametrelerin yeniden düzenlenmesini kapsayacağı, 2004 yılı Haziran ayı sonuna kadar bir dizi kapsamlı reform alternatifleri geliştirileceği, ilgili simulasyonlar yapılarak sonuçların Bakanlar Kurulu'na sunulacağı ifade ediliyor.     Sosyal güvenlikteki yeni yapılanma çerçevesinde, önümüzdeki dönemde, emekli maaş artışlarında, yeni sosyal güvenlik çerçevesi baz alınarak, kurallara dayalı bir yaklaşım izleneceği vurgulanıyor. Genel sağlık sigortasının planlanan uygulamasına ilişkin, sigortanın kapsamının genişlemesinden kaynaklanacak maliyetlerin telafi edilmesini teminen, bir reform paketinin 2004 yılı Temmuz ayı sonuna kadar hazırlanacağı, ayrıca, 2004 yılı Haziran ayı sonuna kadar prime esas ücret tabanının kaldırılacağı bildiriliyor.     Sosyal güvenlik reformuna ilişkin kanun taslağının, reformun getireceği maliyetleri telafi edici önlemlere ilişkin ayrı bir yasal düzenlemeyle beraber TBMM'ye sunulması, 8. Gözden Geçirme sırasında yeni bir performans kriteri olarak belirleniyor.     ÖZELLEŞTİRMENiyet Mektubu'nda, Türk Telekom'un özelleştirmesinde 2004 yılı Mayıs ayı sonuna kadar, şirket hisselerinin yüzde 51'inin blok olarak satılması ile ilerleme kaydedilmesinin beklendiği ifade edildi. Mektuba göre, TEKEL sigara biriminin satışına ilişkin yeni bir stratejinin 2004 yılı Nisan sonuna kadar açıklanması planlanırken, PETKİM'e ilişkin potansiyel yatırımcılarla kısa zaman içinde tekrar görüşülecek.  Bu yıl içinde Türkiye Şeker Fabrikaları, Türk HavaYolları'nın en fazla yüzde 15 oranındaki hissesi ve Milli Piyango İdaresi'nin özelleştirmeleri konusunda ilerleme kaydedilmesi planlanıyor. Ayrıca özelleştirme sürecinin hızlandırılmasını teminen, Kamu İhale Kanunu ile Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nda değişiklik yapılacak.  TMSF, STRATEJİSİ'Nİ NİSAN SONUNA KADAR AÇIKLAYACAK Bu arada mektupta, Fon'un elindeki alacakların tahsilatını kolaylaştırma çerçevesinde oluşturulan yeni TMSF Kurulu'nun, TMSF varlıklarının satışına ilişkin stratejiyi tekrar değerlendirdiği vurgulanırken, şöyle devam edildi: ''TMSF Kurulu, eski banka sahiplerinden hak ve alacakları dahil müdahale edilen bankaların varlıkları ile İmar Bankası'nın eski sahiplerinden devralınanlar dahil elindeki hisse ve şirketleri, çözüme kavuşturmak için gözden geçirilmiş stratejilerini 2004 yılı Nisan sonuna kadar açıklayacak. İlk varlık satış ihalesi, 2004 yılı Temmuz ayı sonuna kadar tamamlanacak.    TMSF'nin elindeki varlıklar (tahsili gecikmiş alacaklar), bu varlıkların satışından beklenebilecek tahsilat oranının daha gerçekçi olarak belirlenebilmesini kolaylaştırmak amacıyla yeniden değerlendirilecek.'' Mektuba göre TMSF, bu amaçla, devralınan her bir bankanın TMSF'ye geçen varlıklarının müdahale zamanındaki değerini, 2004 yılı Haziran ayı sonu itibariyle piyasa faiz oranları üzerinden tahakkuk ettirilmiş faiz tutarını, tahmini piyasa değerlerini (veya tahsilat oranlarını) ve TMSF'nin bankaların yeniden yapılandırma veya tasfiyelerine ilişkin yüklendiği maliyetleri, 2004 yılı Haziran ayı sonuna kadar açıklayacak. TMSF'NİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 36.2 MİLYAR DOLARMektupta, 2003 yılı Aralık sonu itibariyle, TMSF'nin yükümlülüklerinin, 13.6 milyar ABD Doları tahakkuk etmiş faiz olmak üzere, toplam 36.2 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleştiği de vurgulandı. Varlıkların ve ileride tahsil edilmesi beklenen tutarların yeniden değerlemeye tabi tutulmasından sonra, TMSF ve Hazine Müsteşarlığı'nın, Hazine'nin TMSF'den alacaklarının çözüme kavuşturulması konusunda, 2004 yılı Aralık ayı sonuna kadar mutabakat sağlayacakları da kaydedildi.      MEVDUATTA GÜVENCE, 5 TEMMUZ SONRASI SINIRLI Bankacılık reformunun diğer önemli alanlarında da ilerleme kaydedildiğinin altı çizilen mektupta, Avrupa Birliği uygulamaları doğrultusunda, genel mevduat güvencesinin 5 Temmuz 2004 itibariyle 'sınırlı' mevduat güvencesi sistemine dönüştürülmesinin planlandığı ifade edildi. Mektuba göre yeni uygulamaya hazırlık amacıyla BDDK, bankacılık sistemine ilişkin kapsamlı bir değerlendirmesini, 2004 yılı Nisan ayı sonuna kadar Hükümete sunacak ve aynı zamanda söz konusu sunumun bir özetini yayımlayacak. Buna paralel Merkez Bankası da, genel mevduat güvencesinin kaldırılmasının ödemeler sistemi üzerindeki etkisini değerlendirecek.      HAZİNE'DEN BDDK'YA YETKİ DEVRİ Mektupta, banka dışı mali kuruluşların düzenleme ve denetim sorumluluğunun, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Hazine Müsteşarlığı'ndan BDDK'ya devredilmesini sağlayacak yasal düzenlemenin, TBMM'ye yaz tatiline girmeden önce sunulacağı da belirtiliyor. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu'na ilişkin TBMM'de kabul edilen son yasal değişikliğin ardından, ilgili yönetmelikler de, kısa bir süre içerisinde uygulamaya konulacak.                                                                     KİT'LERDE İŞE ALIMLAR SINIRLI TUTULACAKMektuba göre her bir KİT'te, uzman kadrolara ilişkin sınırlı istisnalar haricinde, işten ayrılanların en fazla yüzde 10'u kadar işe alım yapılacak. Niyet Mektubu'nda ayrıca, kamu sektörü hesaplarının şeffaflığının daha da artırılması taahhüdüne bağlı olarak, 1 Ocak 2005 tarihi itibariyle geçerli olacak ve bütçe dışındaki özel hesapların ve ödeneklerin kaldırılmasını sağlayacak yasal düzenlemenin, 2004 yılı Nisan ayı sonuna kadar TBMM'ye sunulacak olup, sözkonusu düzenlemenin 2004 yılı Mayıs ayı sonuna kadar TBMM'den geçmesinin beklendiği bildirildi.      PARA POLİTİKASITürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) para politikasının, yıllık yüzde 12'lik enflasyon hedefine odaklanmaya devam edeceğinin vurgulandığı mektupta, enflasyondaki düşüşe ve bankaların zorunlu karşılıklarındaki artışa bağlı olarak artan reel para talebi doğrultusunda, yılın kalan dönemindeki para tabanı hedeflerinin yükseltilmesinin teklif edildiği belirtiliyor. Para politikasına ilişkin kısımda, Türk Lirası'nın değer kazanması, enflasyon beklentilerindeki düşüş ve son aylarda hız kesen enflasyonun, bu senenin yüzde 12 oranındaki hedefinin gerçekleştirilmesine ilişkin görünümün çok olumlu olduğuna işaret ettiği de vurgulanıyor.        Mektupta, dalgalı döviz kuru rejimine bağlılığın devam edeceği de ifade ediliyor. Para politikası kısmında, günlük döviz alım ihalelerinin, Mart ve Nisan aylarında alım miktarlarının yükseltildiği hatırlatılırken, bu durumun, uluslararası rezervlerin daha da artmasını sağlayacağı kaydediliyor. Bu kısımda ayrıca, döviz kurundaki aşırı oynaklığın giderilmesi amacıyla bir kaç durumda müdahale edilmiş olmasına rağmen, benzer ihtiyari müdahalelerin kesin bir şekilde sınırlı tutulmasına devam edileceği de anlatılıyor.          MALİ SEKTÖR REFORMU VE BANKALAR KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK Mektupta, Bankalar Kanunu'nun kapsamlı şekilde gözden geçirilmekte olduğu, Nisan ayı sonuna kadar Bankalar Kanunu'nun gözden geçirmesi tamamlanacağı belirtiliyor.     Özellikle üzerinde durulacak konular ise ''banka sahipliğine ilişkin uygunluk kriterleri, yerinde denetim, BDDK ve TMSF personelinin görevlerini yerine getirirken hukuki olarak korunmaları ve BDDK ve TMSF arasındaki yetki ve sorumluluk paylaşımını'' kapsıyor. Bankalar Kanunu'nda yapılacak değişiklikleri içeren yeni taslak kanun ise 2004 yılı Mayıs ayı ortasına kadar Bakanlar Kurulu'na ve TBMM yaz tatiline girmeden önce TBMM'ye sunulacak.      İMAR BANKASI SONUÇLARI AĞUSTOS'TA AÇIKLANACAKMektupta, İmar Bankası olayına ilişkin olarak ilerleme kaydedildiği vurgulanırken, mudilere nakit ödemelerin Ocak ayında yapıldığı, kalan mevduat için de daha önce duyurulmuş olan ödeme planı çerçevesinde, gelecek 36 aylık dönemde geri ödeme yapılacak şekilde hesap cüzdanları verildiği belitiliyor.    Mektuba göre İmar Bankası olayına ilişkin inceleme ve değerlendirme çalışması, çalışma başkanının atanması ve iş tanımının onaylanması ile çok yakında başlayacak, söz konusu çalışmanın bulguları ise 2004 yılı Ağustos ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanacak.         KAMU BANKALARININ ÖZELLEŞTİRİLMESİMektupta, Halk Bankası ve Ziraat Bankası'nın özelleştirmeye hazırlanmasına ilişkin, strateji ve detaylı bir eylem planı üzerinde çalışılmakta olduğu da vurgulanıyor. Söz konusu strateji çerçevesindeki eylem planına ilişkin takvim ile ana unsurlar, 2004 yılı Haziran ayı ortasına kadar kamuoyuna açıklanacak.      PAMUKBANK VE VAKIFBANK'IN DURUMU Mektup uyarınca Pamukbank'ın Halk Bankası'na entegrasyonu ise 2004 yılı Eylül ayı sonuna kadar tamamlanacak. Hazine Müsteşarlığı, gerektiği takdirde entegrasyonu sağlamak için menkul kıymet ihracı yapacak.      Vakıfbank'a ilişkin yapılacak inceleme de, 2004 yılı Haziran ayı sonuna kadar tamamlanacak ve bankadaki özel sektör payının nasıl artırılacağının belirlenmesinde kullanılacak.
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı