"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

IMF geldi, bütçe büyüklüğü düşüyor

<B>IMF</B> görüşmeleri, hafta sonu ve bayram tatili dinlemeden, bütün hızıyla devam ediyor. IMF Türkiye Masası Şefi <B>Juha Kahkonen</B> bir yandan bakanlarla görüşmelerini tamamlamaya çalışırken, öte yandan teknik toplantılara giriyor.

Dün öğlen saatlerinde, IMF'yle kritik bir bütçe toplantısı daha vardı. Henüz bütçe konusunda bile anlaşılmış değil. Bütçe konusunda anlaşılması gerekiyor ki; 4. gözden geçirme şartı olan, yapısal tedbirler dahil diğer alanlara girilebilsin.

Bütçe kalemleri konusunda, dolayısıyla faiz dışı fazlayı verecek gelir ve tasarruf kalemleri hakkında, IMF ile ekonomi bürokratlarının arasında ciddi görüş ayrılıkları var. Örneğin, Hükümetin ‘‘Vergi Barışı’’ adını verdiği, afla birlikte tahsil edilecek rakamı bürokratlar 2.4 katrilyon lira olarak öngörürken, IMF uzmanları ‘‘en fazla 1 katrilyon tahsilat yapılacağını’’ söylüyorlar. Önceki gün Kahkonen'in Maliye Bakanı ile görüşmesinde bu konu tartışma konusu olmuş ve konuyla ilgili IMF uzmanına ‘‘yanlış biliyorsunuz’’ denildiğinde, ortalık biraz gerilmiş.

Dünkü bütçe toplantısında da aynı tartışma gündeme geldi ancak sonucunu henüz bilmiyoruz. Büyük ihtimalle 'Bu rakam bütçeye böyle girsin, mart ayındaki ilk tahsilattan sonra daha gerçekci tahmin yapıp, arada fark doğarsa ek önlem alırız' noktasında anlaşma sağlanması bekleniyor. Maliye yetkilileri, daha önce sadece tebliğ ile 1 katrilyon topladıklarını, 2.4 katrilyonun muhafazakar tahmin olduğunu, bunun içine kamudan yapılacak tahsilatın bile alınmadığını söylüyorlar.

Sadece vergi affı konusunda değil, diğer birçok kalemin rakamlandırılmasında da, derin sayılabilecek görüş ayrılıkları var. Örneğin SSK ve Bağ-kur'a yapılacak aktarmaların, ek önlemler alınmadığı takdirde bu rakamlarda kalamayacağını, bu nedenle ek önlemler alınmak zorunda olduğunu söylüyorlar.

TAYLOR YİNE GELECEK

IMF Heyetinin takıldığı başka bir konu da, dış krediyle yapılacak yatırımlar için ‘‘bütçeye ödenek koyalım ama harcamayalım’’ yönündeki yaklaşım. İlk kez 2003 yılı bütçesinde dış proje kredileriyle yapılacak kredilerin Türk Lirası aktarımları da ödenek halinde yer alıyor. Bu nedenle yatırım kalemi biraz şişiyor. Ancak Hükümet bu projeleri realize edebilmek için bütçede ödenek göstermek istiyor ve ardından ‘‘Proje başlasın bu yıla ödenek koyar ama harcama yapmayız’’ diyor. IMF ise harcanmayacak ödeneğin bütçeye yazılmaması gerektiği görüşünde. Zaten yatırımlarda biraz indirim yapılmıştı şimdi IMF'nin isteği ile harcanmayacak ödenek kalemleri de çıkacak, dolayısıyla bütçedeki yatırım kalemi biraz daha düşecek.

Bu aynı zamanda bütçe büyüklüğünün de düşürülmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla 149 katrilyonluk bütçe büyüklüğünün 147 katrilyona kadar inmesi bekleniyor...

Bir-iki gün içinde bütçe kalemleri üzerinde mutabakata varılması gerekiyor ki; daha sonra diğer 4. gözden geçirme şartlarına geçilebilsin. Atıl istihdam, sosyal güvenlik, tarım reformu, bankacılık henüz teknik düzeyde hiç konuşulmuş değil. Bütçe mutabakatı sağlandıktan sonra bu kalemlere ve alınacak önlemlere geçilecek.

Vergi İdaresinin güçlendirilmesi konusunda ise sorun olması beklenmiyor.

Hem IMF'nin hem de Hükümetin zamanı kısıtlı. Irak'ta savaş başlamadan önce, 4. gözden geçirmenin bitirilmesi, IMF yönetiminden geçmesi gerekiyor ki; savaşa daha sağlam bir mali bünye ve bekleyişlerle girilebilsin. IMF çalışmalarının bayram sonrasına kadar tamamlanması gerekir ki; ay sonuna IMF yönetiminden geçebilsin.

ABD Hazine Bakan Yardımcısı John Taylor, ‘‘IMF'yle anlaşın’’ dedi, gitti. Büyük ihtimalle bayram sonrası, IMF'yle anlaşılıp, ikinci TBMM kararından önce geri gelecek.

‘‘ABD ile pazarlığa ekonomi sağlam oturalım, o nedenle gerekli önlemler hemen alınsın, pazarlık gücü artırılsın’’ demiştik ama Hükümet ilelebet popülizm yapacağını sanıp, geç kaldı. Artık harcanacak zaman kalmadı...
X