IMF’den intihara giden yol

Hürriyet Haber
08.07.1999 - 00:00 | Son Güncelleme: 08.07.1999 - 00:01

Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay'ın intihar girişimi, IMF belgesinin sızdırıldığı, Borsa'da manipülasyon yapıldığı iddialarını çok uç noktalara taşıdı. Ululararası Para Fonu (IMF) heyetinin 15 Haziran-3 Temmuz tarihleri arasındaki Türkiye ziyareti sırasında yapılan açıklamalar ve İMKB'nin çizdiği grafik ilginç sonuçlar içeriyor.

HAZİNE'den Sorumlu Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay'ın intihar girişimi, borsada son günlerde ortaya çıkan manipülasyon iddialarını da Türkiye'de alışılmadık boyuta çekti. Uzmanlar, borsadaki gelişmelerin birkaç güne bakarak değil, IMF Heyeti'nin Türkiye'ye gelişinden itibaren değerlendirilmesi gerektiği görüşündeler.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Türkiye Masası Şefi Carlo Cottarelli başkanlığındaki IMF Heyeti'nin temaslara başlamasından itibaren, borsanın gözü bu görüşmelere çevrildi. Heyetin temaslarıyla ilgili her açıklama borsanın seyrini yakından etkiledi.

15 Haziran'da Türkiye'ye gelen IMF Heyeti, gelir gelmez ayağının tozuyla Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) ile görüştü. TÜSİAD'dan Türk ekonomisi hakkında bilgi toplayan IMF, görüşmenin sonunda ‘‘Türkiye dönüm noktasında, durgunluktan çıkma işaretleri var’’ yorumunu yaptı.

IMF Heyeti'nin geldiği 15 Haziran'da İMKB Bileşik Endeksi 5.241'e çıkarken, işlem hacmi 81 trilyon liraya ulaştı. Bir önceki gün borsa bileşik endeksi 4.755 puan, işlem hacmi ise 75.8 trilyon liraydı. Heyetin görüşmelerinin kamuoyuna yansıdığı ilk gün olan 16 Haziran'da ise endeks 5.081'e gerilerken, işlem hacmi 87.2 trilyon lira olarak gerçekleşti.

MALİ YARDIM ERKEN

IMF Heyeti 17 Haziran'dan itibaren Ankara'ya geçerek temaslarını sürdürdü. IMF Türkiye Masası Şefi Carlo Cottarelli bu görüşmeler sırasında ‘‘Türkiye'ye mali yardım için erken olduğu’’ mesajını verdi.

Haftaya bileşik endekste 5.321 puan ve 55.1 trilyon lira işlem hacmiyle başlayan borsa, ertesi günü de 5.289 puan ve 65.6 trilyon lira işlem hacmiyle kapadı.

23 Haziran Çarşamba günü ise Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, yüksek faiz tehlikesine dikkat çekerek, iç borcun zamana yayılarak azaltılmasını istedi. Demirel'in bu uyarısının yer aldığı gün ise borsa endeksi bir önceki güne gerileyerek 5.219 puana indi, işlem hacmi ise bir önceki güne 82.9 trilyon liraya yükseldi. Borsadaki düşüş daha sonraki günlerde de sürdü ve endeks 24 Haziran Perşembe günü 5.090'a, 25 Haziran Cuma günü de 4941 puana geriledi. 24 Haziran'da 49.7 trilyon lira olan işlem hacmi ise haftanın son gününde 100.6 trilyon liraya ulaştı.

Bu arada daha önce 28 Haziran'da Türkiye'den ayrılmayı planlayan IMF Heyeti, Türk ekonomisindeki altı aylık sonuçları alabilmek için gezisini 1 Temmuz'a erteledi. 28 Haziran Pazartesi günü, ‘‘devalüasyon’’ beklentileriyle başladı. İç Borç Danışma Kurulu'nun haftasonu yaptığı toplantıda ‘‘Para Kurulu’’na geçişin konuşulması, Borsa'da ilk devalüasyon beklentisine yol açtı.

ANAP Manisa Milletvekili Ekrem Pakdemirli'nin, TBMM'deki bütçe konuşmasında ‘‘konsolidasyon’’ önerisini açıkladığı gün, Borsa'da IMF'nin ‘‘devalüasyon’’ belgesinin sızdığı dedikodusu da yayıldı. Ayrıca Cumhurbaşkanı Demirel, Hazine'nin durumu için ‘‘4. Murat dönemi’’ benzetmesi yaptı. İşte bütün bu gelişmelerin yaşandığı 29 Haziran Salı günü borsa bileşik endeksi 4.676 puan, işlem hacmi 84.5 trilyon liradan kapandı.

KONSOLİDASYON TARTIŞMASI

Ecevit'in ‘‘Devalüasyon da yok, konsolidasyon da’’ dediği 30 Haziran Çarşamba günü ise endeks 4950 puana çıkarken, işlem hacmi 143.5 trilyon liraya tırmandı.

1 Temmuz'da Türkiye'den ayrılma kararı alan IMF, gezisini bir gün daha uzattı. Ancak, ilk yeşil ışık belirtileri de verildi. 2 Temmuz 1999'da Hikmet Uluğbay'la ortak basın toplantısında Cotarelli, ‘‘mali konsolidasyon’’ sözünü kullandı. Bu konsolidasyon korkusu yarattı.

1 Temmuz'da 5.159 puan olan borsa endeksi IMF Heyeti'nin sonuç Türk ekonomisine ilişkin sonuç bildirgesini açıkladığı 2 Temmuz Cuma Günü 4860 puana geriledi. 1 Temmuz Perşembe 152.8 trilyon olan işlem hacmi ise 2 Temmuz akşamı 172.7 trilyon liraya yükseldi.

BELGE GELDİ, GELMEDİ

5 Temmuz Pazartesi günü ‘‘IMF belgesi sızdı’’ tartışması iyice alevlendi. Belgeyi borsacı kuzeni Mehmet Kutman'a sızdırdığı söylenen ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz, ‘‘Bana belge gelmedi’’ dedi. Ecevit, ‘‘Borsa'yı konsolidasyonun yanlış anlaşılması düşürdü’’ diye konuştu. SPK ve İMKB inceleme başlattı.

Bu gelişmeler yaşanırken borsa endeksi bu haftanın ilk gününü 5030 puan, ikinci gününü 4.819 puandan kapattı. Haftanın ilk günü 78.5 trilyon olan işlem hacmi ise salı günü 65 trilyona geriledi.

6 Temmuz'da Mesut Yılmaz, IMF belgesini kendisine Hazine'den sorumlu Devlet Bakanı'nın, yani Hikmet Uluğbay'ın verdiğini söyledi. Uluğbay, aynı geceyarısı intihar girişiminde bulundu. Uluğbay'ın intihar girişimiyle şaşkınlık yaşanan borsada dün endeks hızla 4.819 puana düşerken, işlem hacmi 65 trilyon liraya indi.



Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı