İkinci bahar KANKİLERİ

Aslında bu fotoğrafta 4 kişi olacaktı. Biri ailevi nedenlerle erken ayrıldı ekipten. Diğeri tansiyon hastası, röportajdan iki gün önce hastaneye kaldırıldı. Onlar “Yaşlı Evi” projesinin ilk kankileri. Üç aydır, devlet tarafından tefriş edilen bir apartman dairesinde yaşıyorlar. Başlarında 24 saat bakıcı var ama huzurevindeki kurallar geçerli değil. Yemeklerini istedikleri zaman yiyorlar. Yakınlarına ziyaret için saat sınırı da yok. En yakın komşuları ise alt kattaki kimsesiz çocuklar. Zaten projenin amacı da o. Kimsesiz çocuklar nine şefkati görüyor, nineler çocuklarla hayata tutunuyor.

Şehriban OĞHAN
02.05.2010 - 00:00 | Son Güncelleme :

Uzaktan kumanda İsmigül Teyze’nin elinde. Sabah saati olmasına rağmen salondaki ikili koltuğa kurulmuş televizyon izlerken buluyoruz onları. Günlerinin büyük bölümü bu koltukta geçiyor. Ortak tek keyifleri belki de bu TV dizileri. İsmigül Teyze haber seyredeceği zaman, Nazike Teyze yavaşça kalkıyor koltuktan, odasındaki televizyonu açıp, kaldığı yerden devam ediyor. Roller kendiliğinden oturmuş. Tartışma yok, kavga da: “Bu saatten sonra neyi paylaşamayacağız. O bana karışmıyor, ben de ona. Yaşayıp gidiyoruz.”

ÜÇ YETİMLE TEK BAŞINA

İsmigül Dönmez (82) ilkokul mezunu. 15 yaşında evlenmiş. Almanya’da çalışan kocasını 30’lu yaşlarda kaybedince üç çocuğuyla kalmış ortada. Acısını yüreğine gömüp iş bulmuş önce. Üç kızına da üniversite eğitimi aldırmış. Hepsi meslek sahibi şimdi. En büyüğü 36 yaşında, 5 de torunu var. Ama hep kendi evinde tek başına yaşamış: “Birlikte yaşam zor. Ama kızlarım huzursuzdu. Burası olunca çok sevindim. Geçen hafta çok hastalandım. Evde olsaydım kesin ölürdüm. Günde dört defa çamaşırım değiştirildi, serum takıldı, sabaha kadar başımda beklendi. Huzurevinden ziyade burası daha rahat. Çalışanlar birebir sana hizmet ediyorlar. Kahvaltı saati yok. Saat 09.00’da bile kahvaltı ettiğimiz oluyor. İş de yapmıyoruz. Omzumda platin var. Trafik kazasından. Yatağımı toplamaya halim yok. Şişmanlıktan banyo dahi yapamıyorum.”

GÖRÜMCEYLE 40 YIL

Nazike Toykuyu (81) destek veriyor: “Benim de ayağım protezli ama kendi işimi yapmaya çalışıyorum.” Nazike Teyze de 10 sene önce kaybetmiş eşini. İki oğlu var ama onların yanına taşınmaktansa yaş kemale erince girmiş huzurevi sırasına: “Eşim ani öldü, akşam normal yattık, sabah kalkamadı. Korktum. Hiç olmazsa insan olsun yanımda dedim.” Aslen Priştinalı. İlkokulu Sırpça okumuş. 11 yaşında ailece Eskişehir’e göçmüşler. 17 yaşında gelin olmuş Ankara’ya: “Mutlu bir hayattı benimkisi. Kayınpederim, kayınbiraderim, görümcem ve enişteyle yaşıyorduk. Görümcemin çocuğu olmamış. Bana ‘Anne der misin’ dedi. Eşim abla derken, ben anne dedim. Hatta oğlum ilkokul birinci sınıftayken ‘Babaanne kime denir’ sorusuna ‘Babamın ablası’ yanıtını verince öğretmen kapıya dayanmıştı. 40 yıl yaşadım görümcemle. 5 senesinde yatalaktı.” “Siz niye çocuklarınızla yaşamıyorsunuz” sorusuna ise hiç kimseyi kırmadan yanıt veriyor: “Çocuklar gel diyorlar ama yük olmak istemedim. İkinci baharı yaşıyoruz burada. Allah ne ömür verdiyse artık.”

ÇAT KAPI DENETİM

“Ne buluşturdu sizi burada” soruma ikisi birden yanımdaki sosyal hizmet uzmanına bakarak “Gülay Hanım” karşılığını veriyor. Gülüyoruz. Gülay Sezgin düzeltiyor: “Aslında bu dört yaşlımızı buluşturan Devlet Bakanımız Selma Aliye Kavaf. Proje önerisi sayın bakanın. Sosyal ve kültürel açıdan birbirine benzeyen, fiziksel ve zihinsel sorunu olmayan yaşlılarımızı arayarak projeden bahsedip kayıtlarını yaptık. Gerçi huzurevleri de güzel artık. Ama sonuçta bir katta 25 kişi kalıyor, odanın kapısını çeksen bile 25 kişiyle bir yerde anlaşman gerekiyor. Ev ortamı daha sıcak. Gündüzleri başka bir görevli, geceleri başka bir görevli kalıyor. Toplamda üç görevli hizmet ediyor. Psikolog ve hemşire desteği huzurevinden. Belirli dönemlerde hem denetliyor, hem yaşlı yakınları ve yaşlılara rehberlik ediyorlar. Kahvaltılar haftalık olarak, öğle ve akşam yemekleri de huzurevi yakın olduğu için pişmiş olarak geliyor, istedikleri zaman yiyorlar. Çamaşır, ütü, temizlik görevlilerimizce yapılıyor. Pilot uygulama olduğu için yeni ücret belirlenmedi. Huzurevindeki tek ve iki kişilik oda ücreti veriyorlar şimdilik. Yeni yönerge ve yönetmelik çıkınca ücretler artacak.”

ÜSTÜ YAŞLI, ALTI ÇOCUK EVİ

“Yaşlı Evi”nin en önemli özelliği de alt katta “Çocuk Evi”nin olması. Burada da yine kuruma bağlı yuva ve yurtlarda kalan çocuklara ev ortamında bakılıyor. Bu durumu Devlet Bakanı Selma Aliye Kavaf “İstiyoruz ki ninelerle çocuklar birlikte yaşasın. Çocuklar nine şefkati görsün, nineler çocuk sevgisi” sözleriyle özetliyor.
Noktayı İsmigül Teyze koyuyor: “İki defa geldi çocuklar bize. Bizi de çaya çağırdılar birkaç defa. Onlarda bir şey biterse gelip bizden alıyorlar, bizde biterse onlardan. Anne diyen var, babaanne diyen var... Yolda gördüklerinde elimizden tutup getiriyorlar. Daha ne isteyelim.”

1852 YAŞLI SIRA BEKLİYOR

2010 Şubat sonu verilerine göre kuruma bağlı 83 huzurevi ve yaşlı bakım rehabilitasyon merkezi bulunuyor. Bu merkezlerde 7 bin 375 yaşlıya yatılı bakım hizmeti veriliyor. 1852 yaşlı ise bu huzurevlerine yerleşmek için sıra bekliyor. 16 huzurevinin de inşaatı devam ediyor. Pilot uygulaması Ankara’da başlayan “Yaşlı Evi” projesinin yaygınlaştırılması için çalışmalar sürüyor.

İSMİGÜL DÖNMEZ:

İnsan kendini yaşlılığa hazırlıyor. Vücut da belli ediyor zaten. Ağız tadından, saçından, dişinden fire veriyorsun işte. 5 senelik ömrüm var şurada. Ama sana müjde vereyim. Esmer insan yaşlanmaz. Derisinde bir kalınlık var. Sarışınlar 40’ına kadar güzel oluyor. Ondan sonra “Arkadan bak liselik, önden bak müzelik.”

NAZİKE TOYKUYU:

Evlatlarımızı evlendirdik. Torunlarımızın evlendiğini de görürsek yeter.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün