İçki, sigara, petrol yüklendi enflasyonun yönü yukarı döndü

Hürriyet Haber
03.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme:

Ağustos ayında beklentilerin üzerine çıkan enflasyonda, petrol ürünleri, içki ve sigaradaki zamlar etkili oldu. Temmuz ayında eksiye inen enflasyon, ağustos ayında tüketici fiyatları ile yüzde 0.85, üretici fiyatları ile de yüzde 1.04 arttı. Yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 7.91, ÜFE’de ise yüzde 4.32 oldu.PETROL fiyatlarındaki artış doğrultusunda akaryakıta yapılan zamlar ile vergiler yüzünden fiyatı artan tütün ve alkollü içecek fiyatlarının etkisiyle enflasyon, ağustos ayında önceki ayların ve geçen yılın aynı ayına göre yüksek çıktı. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), geçen ay tüketici fiyatlarının yüzde 0.85, üretici fiyatlarının yüzde 1.04 arttığını açıkladı. Beklentilerin üzerine çıkan enflasyon ağustos itibariyle yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 7.91, ÜFE’de ise yüzde 4.32 oldu.PETROL VE KUR ETKİSİ: Ham petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışın etkilediği üretici fiyatlarındaki (ÜFE) geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4.32 artan ÜFE, 12 aylık ortalamalara göre de yüzde 10.65 olarak gerçekleşti. Sekiz aylık ÜFE rakamı ise yüzde 2.18 oldu. Öte yandan, ağustos ayında ÜFEe endeksinde yer alan toplam 751 maddeden, 208 maddenin ortalama fiyatı değişmedi, 315 maddenin ortalama fiyatı arttı, 228 maddenin ortalama fiyatı ise düştü. Bu yılın ilk sekiz ayındaki fiyat artışı ise TÜFE’de yüzde 2.87’de kalırken, ÜFE’de de yüzde 2.18 olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde TÜFE yüzde 3.87, ÜFE ise yüzde 10.52 oranında artış kaydetmişti. YILLIK ORAN YÜKSELDİ: Ağustosta geçen yıla göre daha oranların yükselmesi yıllık enflasyon oranlarını da yukarı çekti. Temmuz sonunda yüzde 7.82’ye kadar gerileyen TÜFE’deki yıllık artış, ağustos sonunda yüzde 7.92’ye yükseldi. Temmuzda yüzde 4.26 olan ÜFE’deki yıllık artış ise ağustos sonunda yüzde 4.32’ye yükseldi. Yıllık ÜFE’de Mart 2005’ten bu yana süren düşüş eğilimi de ağustosla birlikte yönünü yükselişe çevirdi. Buna rağmen yıllık enflasyon oranları her iki endekste de geçen yıl ağustos sonuna göre önemli ölçüde aşağıda kaldı. Geçen yıl ağustos sonunda yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 10.04, ÜFE’de ise yüzde 10.52 olmuştu. Yıllık ortalama artışlar ise TÜFE’de yüzde 8.64’e, ÜFE’de de yüzde 10.65’e kadar geriledi.VERGİ TETİKLEDİ: Hükümetin vergi gelirlerini artırmak amacıyla temmuz sonunda sigaradan alınan özel tüketim vergisi (ÖTV) oranlarına yaptığı zammın enflasyon rakamında büyük bir etkisi gözlendi. Sigara fiyatlarına ÖTV artışından kaynaklanan söz konusu zam yapılmasaydı ağustos enflasyonu sıfıra yakın bir düzeyde kalacaktı. İçki ve sigara fiyatları yılın ilk sekiz ayında yüzde 21.86’yla son bir yılda da yüzde 23.06’yla en fazla artış kaydeden harcama kalemleri oldu. Yüzde 0.85 olan TÜFE artışının 0.78 puanı sigara zamlarından kaynaklanırken, akaryakıt fiyatlarına ardı ardına yapılan zamlar da hem TÜFE hem de ÜFE’deki artışta belirleyici oldu. Ayrıca döviz kurlarında ağustos ayında yaşanan artışın da özellikle sanayi sektörü fiyatlarını yukarı çekerek enflasyonu etkilediği tahmin ediliyor. Geçen yıl ağustosta eski endekse göre TÜFE yüzde 0.58, ÜFE (TEFE) ise yüzde 0.79 oranında artış kaydetmişti.Gıda fiyatları ucuzladıAĞUSTOS ayında TÜFE kapsamında fiyatı derlenen 423 maddeden 72’sinin ortalama fiyatlarında değişim yaşanmazken, 207 maddenin fiyatı arttı, 144 maddenin fiyatı ise azaldı. TÜFE’yi oluşturan harcama grupları içerisinde ağustosta en yüksek fiyat artışı yüzde 16.87 ile alkollü içki ve sigara grubu harcamalarında yaşandı. TÜFE endeksi içerisindeki ağırlığı yüzde 4.67 seviyesinde bulunan alkollü içki ve sigara fiyatlarındaki bu artış ağustos enflasyonuna 0.78 puanlık bir katkı yaptı. Gıda fiyatlarındaki düşüş eğilimi ise yavaşlayarak da olsa ağustosta da devam etti. Ağustosta yüzde 0.07 oranında azalan gıda fiyatlarında yılın ilk sekiz ayında ise yüzde 1.69 oranında azalma yaşandı. Gıda harcamaları son bir yılda ise yüzde 3.52 ile genel enflasyon oranının oldukça altında kaldı.Maltepe zam şampiyonuTEMMUZ ayının son günlerinde yapılan ÖTV artışı ağustos ayında sigarayı zam şampiyonu yaparken, tüketici fiyatları endeksi kapsamında en yüksek fiyat artışı yüzde 31.63’le Maltepe sigarasında yaşandı. Bunu fiyatı yüzde 31.03 oranında artan Samsun sigarası ve yüzde 10.02 oranında artan Monte Carlo sigarasının fiyatı ise yüzde 10.02 izledi. Üretici fiyatları endeksi kapsamında en yüksek fiyat artışı yüzde 35.88’le demir cevherinde yaşandı. Filtreli sigaralardaki artış ise yüzde 18.99 olarak gerçekleşti. Etilen polimerlerden torbalar fiyatı yüzde 11.95, mezgit fiyatı yüzde 9.14, kurşunsuz benzin fiyatı ise yüzde 8.58 oranında arttı.Sanayi fiyatları yüzde 1.45 arttıTARIMDA yüzde 0.53’lük düşünün yaşandığı ağustos ayı üretici fiyatları endeksi içinde yüzde 79.35’le büyük ağırlığa sahip olan sanayi sektöründe yüzde 1.45 oranında artış kaydedildi. Sanayi sektörü içinde yer alan madencilik ve taşocakçılığı sektöründe ağustos ayında üretici fiyatları artışı yüzde 2.09, imalat sanayinde yüzde 1.48, elektrik gaz ve su sektöründe ise yüzde 0.73 oldu. Ham petrol fiyatlarındaki artış ve kurdaki yükseliş, imalat sanayiinde üretici fiyatlarındaki artışı tetikledi. Sanayi sektöründeki artış, ilk 8 ay itibariyle yüzde 3.94, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5.48, yıllık ortalamada ise yüzde 11.8’e ulaştı.Ulaşım faturası yükseldiENFLASYONU yukarı doğru çeken bir önemli kalem de akaryakıt fiyatlarının da içerisinde yer aldığı ulaştırma harcamaları oldu. Bu harcama grubunda fiyatlar yüzde 1.42 oranında artarken yılın ilk sekiz ayında yüzde 10.61 son bir yılda ise yüzde 7.51 oranında artış görüldü. Ağustosta 1.36 ile yüksek fiyat artışı kaydedilen diğer bir harcama grubu ise eğlence ve kültür harcamaları oldu. Lokanta ve otel harcamaları bir önceki aya göre yüzde 0.66, çeşitli mal ve hizmetlere ilişkin harcamalar ise yüzde 1.32 oranında artış gösterdi.Fel oil ve gazyağına zamTÜPRAŞ, gazyağı, jet yakıtı ve fuel oil 6’nın rafineri satış fiyatına zam yaptı. Tüpraş, gazyağı ve jet yakıtının rafineri satış fiyatlarını metreküp başına yüzde 5.6 oranında artırarak 712.88 YTL’den 752.86 YTL’ye çıkardı. Fuel oil 6’nın rafineri satış fiyatı ise ton başına yüzde 6.4’lük zamla 360.30 YTL’den 383.46 YTL’ye çıktı.
Etiketler:

EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı