HİPERTANSİYON

Yüksek tansiyon (hipertansiyon), tüm dünyada ciddi olarak insan ve toplum sağlığını tehdit eden, kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği gibi ölümcül sonuçlara yol açan, tehlikeli ve yaygın bir hastalıktır.

16 Nisan 2008 - 15:11:37

Kan basıncı ile kalp damar hastalıkları arasında yakın ilişki vardır. Kan basıncı ne kadar yüksekse kalp krizi, kalp yetmezliği, felç, göz ve böbrek hastalıkları gelişme riski de o kadar yüksektir. Oluşturduğu şikayetler silik, oldukça az veya hiç yoktur. Bu yüzden "sessiz katil" olarak adlandırılır. Hipertansiyonu olanların yalnızca yarısı hastalıklarının farkındadır, farkında olanların ancak yarısı ilaç kullanmakta, ilaç kullananların ise ancak yarısının tansiyonu kontrol altındadır. Türkiye'de her 3-5 kişiden biri yüksek tansiyon hastasıdır. Oysa yüksek tansiyon, tanı ve tedavisi kolay bir hastalıktır. Yüksek tansiyonun yol açtığı birçok ölüm, erken tanı ve tedavi ile önlenebilir. Önemli olan hastalığın çok önemli olduğunu kabul etmek ve yapılması gerekenleri yapmaktır.

Hipertansiyonun nedenleri nelerdir? Yüksek tansiyon çok büyük oranda (%95'in üzerinde) genetik faktörlerin de içinde olduğu insan yapısına ait birden fazla faktörün bir arada bulunmasıyla oluşur. Küçük bir kısmından ise (%3-5) böbrek, damar veya hormon hastalıkları sorumludur.

Hipertansiyon oluşumunda;  değiştirilemeyen faktörler:

Kalıtım:
Ailesinde yüksek tansiyon hastası bulunan kimselerde hipertansiyon gelişme riski yüksektir. Ancak bu, yüksek tansiyonluların yakınlarında da mutlaka yüksek tansiyon gelişeceği anlamına gelmez. Ancak bu kişiler daha dikkatli olmalıdır.

Yaş: Yüksek tansiyon genellikle 35 ile 50 yaşları arasında ortaya çıkar. Ancak bu hastalık daha genç yaşlarda da gelişebilir.

Cinsiyet: Yüksek tansiyon 50 yaşından küçük erkeklerde, kadınlara göre daha sık görülür. 50 yaş üstünde ise kadınlarda erkeklere göre sıklığı artar.

Şeker hastalığı: Şeker hastalarında yüksek tansiyonun ortaya çıkma riski, şeker hastası olmayanlara göre daha fazladır. Şeker hastalarında hipertansiyonun kontrolü çok daha önemlidir ve çok daha aşağılara çekilmesi gerekir.

Değiştirilebilir faktörler

Şişmanlık:
Fazla kilolar, kan basıncı üzerinde olumsuz rol oynayarak yüksek tansiyona zemin hazırlar. Bu yüzden fazla kiloların verilmesi, kan basıncının normal düzeye indirilmesine büyük ölçüde yardımcı olur.

Sigara: Sigara, yüksek tansiyonun damarlar üzerindeki zararlı etkilerini hızlandırır.

Tuz: Yüksek kan basıncı, tuzlu yiyeceklerle daha da yükselir.

Stres: Aşırı sıkıntılı bir yaşam biçimi, yüksek tansiyonun ortaya çıkması için zemin hazırlar.

Hareketsizlik: Düzenli yapılan egzersiz ve spor, yüksek tansiyonun kontrol altına alınmasını kolaylaştırır.

Fazla alkol: Aşırı miktarda alınan alkol, damar sağlığı üzerinde olumsuz etkide bulunur. Günlük alkol tüketimi 20 ml'nin altında olmalıdır.

Hipertansiyonun belirtileri nelerdir?

Sabahları ense bölgesinde hissedilen ağrı, nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi, baş ağrısı, sık idrara çıkma olabilir. Daha da önemlisi; tansiyon yüksek, hatta çok yüksek olduğu halde bazı hastalarda hiçbir şikayet olmayabilir.

Hipertansiyon tedavisi:

Yüksek tansiyona karşı mücadelede atılacak en önemli adım, fazla kiloların kontrol altına alınmasıdır. Bunun için az tuzlu yemek ve katı yağlı yiyeceklerden kaçınmak,  porsiyonları küçültmek etkili olacaktır. Fazla olan her 10 kilonun verilmesi yüksek tansiyonun 5-20 mm cıva düşmesini sağlar. Diyetin, meyve, sebze ve katı yağ içeriği azaltılmış süt ürünlerinden zengin olması da tansiyonun normale dönmesine katkıda bulunur. Düzenli spor (veya daha da kolay olarak haftada en az 3 gün ve en az 30 dk tempolu yürüyüş) bir çok yararlı etkisinin yanı sıra yüksek tansiyonu 4-9 mm cıva kadar düşürür. Yaşam biçiminde yapılacak değişikliklere karşı kan basıncındaki yükseklik devam ediyorsa veya tansiyon yalnızca bu önlemlerle normale dönmeyecekse ilaç tedavisine başvurulmalıdır. İlaç tedavisinde kullanılacak ilaçların cinsi, dozu ve çeşitliliği tamamen doktor kontrolü altında olmalıdır. Hastanın doktor dışındaki herhangi birinin tavsiyesi üzerine ilaç almaması çok önemlidir. Başka bir hastada çok iyi sonuçlar vermiş olmasına karşın aynı ilaç diğer hastada zararlı sonuçlara yol açabilir. İlaç tedavisinde en önemli unsur, doktorun verdiği ilaçları, düzenli olarak kullanmaktır. Yapılan en büyük hata, tansiyon kontrol altına alındıktan sonra ilaca gerek kalmadığı düşünülerek ilacın azaltılması veya kesilmesidir. İlacın azaltılması veya kesilmesi durumunda tansiyon tekrar yükselecektir. Özellikle romatizma tedavisinde kullanılan ağrı kesici ilaçların, soğuk algınlığı ve grip için kullanılan ilaçların kan basıncını yükseltici etkileri vardır. Bu tür hastalarda bu ilaçların doktor kontrolü ve tavsiyesi ile kullanılmasında yarar vardır.

Prof. Dr. Servet Öztürk Memorial Hastanesi Kardiyoloji Bölüm Başkanı

Etiketler:
Son Güncelleme : 04 Ocak 2012 - 12:55:18
Okuyucu Yorumları { Toplam 1 Yorum }
  • Deep BLue 31.3.2010 16:27:18
    BEN 18 YAŞINDAYIM WE YÜKSEK TANSİYON TEŞHİSİ KOYULDU...EN YÜKSEK 16 OLDU..SONRA 14/5 WE 14/10 OLMUŞTU..TANSİYOL OLDUĞUNU BİLİYOR DOKTORLAR AMA KANITLAYAMIYORLAR..KANDA WE BÖBREKLERDE BİRŞEY YOK ÇÜNKİ..
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Rekabete hazırsınız ve enerjiniz çok yüksek. Mücadele gerektiren ortamlarda kolayca arayı açabilirsiniz. Hafta ortası civarında yapmak istediğiniz işlerde...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Haftaya motive ve olumlu bir ruh haliyle başlıyorsunuz. Sabrınız ve açık fikirli kişiliğiniz herkesin takdirini kazanmanızı sağlayabilir. Hafta ortası civarında sabrınıza...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Hafta başında karşı tarafa fikirlerinizi kabul ettirmeniz zor olabilir. Haftanın ilk yarısı, karışıklıkları gidermek ve herkesi rahatlatabilmek için uğraşmanız gerekebilir....İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Yanlış anlaşılabilir, konsantrasyon sorunu yaşayabilir veya yanlış yönlendirilebilirsiniz. Kendinizi doğru ifade edebilmek için biraz zorlanacağa benziyorsunuz. Hafta...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Tuttuğunuzu koparabilecek enerjide ve motivasyondasınız. Mayıs ortalarına kadar, önemli pozisyondaki kişiler tarafından destekleneceksiniz. Hedeflerinize ulaşmanıza yardım...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Eğitim, kişisel gelişim, kendinizi ve yaşamınızı geliştirebileceğiniz her tür başlıkta olumlu olanaklara kavuşabileceğiniz günlerdesiniz. Aşk hayatınızda da olumlu...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Sınırlarınızı zorlamak ve yeni şeyler denemek istiyorsunuz. Haftaya biraz duygusal başlayabilirsiniz, ama motivasyonunuzu yükseltmeniz zor olmayacaktır. Ortak kaynak...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Haftanın ilk günlerinde, enerjiniz yüksek ve motivesiniz. Belli girişimlerinizi uygulamaya koymak ve istekli olduğunuz alanlarda ilerlemek için güzel...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Haftaya hızlı veya dikkat çekici gelişmelerle başlayabilirsiniz. Özellikle maddi konularda detaylara çok önem vermeniz gerekebilir. Aklınız çok iyi...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Haftaya yüksek enerjide ve kendinizi iyi hissederek başlıyorsunuz. Haftanın ilk günleri çok fazla işi halletme şansınız olabilir. Dikkatleri üzerinize...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Bazı konulardaki beklenmedik değişiklikler veya farklı olaylar haftanın ilk günlerinde nasıl davranacağınızı şaşırmanıza neden olabilir. Karışıklıklarla uğraşırken, olayları...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Özellikle, iletişim, pazarlama, halkla ilişkiler, kısa seyahatler, ziyaretler, bilişim alanlarında olumlu günler. Liderlik özelliklerinizi kullanabileceğiniz bir...Balık Burcu Günlük Yorumu