Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Hiçbir orkestrada demokrasi yoktur

    Ayşe AYDIN
    08 Aralık 2001 - 14:57Son Güncelleme : 08 Aralık 2001 - 14:57

    Müzisyenler, seyirciler ve orkestra şefi... Tıpkı çalışanlar, müşteriler ve yöneticiler gibi. Ünlü şefler iyi bir yöneticinin farklılıkları birleştirecek kadar 'demokrat', uyumsuzlukları yok edecek kadar 'diktatör' olması gerektiği konusunda birleşiyorlar. Orkestralarda demokrasi yok. Peki, ya şirketlerde?

    Çalışanlarının en iyi sesleri çıkarmaları için uğraşırken susmayı tercih ederler. Kalabalığı arkalarına alıp notaları bir adım önce hissederler. Amaçları milyonlarca notanın uyum içinde dansetmesini sağlamak. Küçük bir aksaklık dev bir bütünün bozulmasına neden olabilir. Her notanın kendi güzelliğini kanıtlamasını sağlayacak kadar demokrat, uyumsuzlukları 'daha doğmadan' yok edecek kadar diktatör olmak zorundalar.

    Sözünü ettiğimiz kişiler yönetim dünyasının yeni gözdeleri, orkestra şefleri... Onlar her defasında 'üç ateş' arasında kalarak işlerini yapıyorlar. Batonlarını sihirli bir değnek gibi kullanarak önce orkestrayı notalarla birleştiriyor ardından seyirciyi bu birlikteliğe dahil ediyorlar.

    Orkestra şeflerini son yılların yönetim guruları olarak kabul edenlerin sayısı her geçen gün artıyor. Şeflerin bu sıfatı kazanmalarının ana nedeni yaptıkları işin şirket yönetimindeki pek çok kavramla örtüşüyor olması.

    Özellikle ABD ve Avrupa'da birçok orkestra şefi meslek sırlarını paylaşmak için yöneticilere yönelik programlar düzenliyorlar. Yönetici ve yönetici adaylarına liderliğin tılsımını anlatıyorlar.

    Boston Flarmoni Orkestrası Şefi Benjamin Zander en ünlülerden biri. Yaptığı işi 'Yönetimin Orkestrasyonu' olarak nitelendiriyor. Zander, orkestra şeflerinin ellerindeki büyük gücün korkutucu bir sorumluluk doğurduğunu düşünüyor: ‘‘Orkestra şefi tek bir hareketle tüm müzisyenleri yönlendirir. O nerede olursa olsun her elemanına ulaşarak onların en iyi sesleri çıkarmalarına yardımcı olur. Oluşacak bir aksaklıkta en büyük suç şeflerindir.’’

    Roger Nienberg yöneticilere yönelik liderlik eğitimi veren bir diğer ünlü orkestra şefi. 'Müzik Paradigması' başlıklı eğitimler veren Nienberg'e göre bir liderin en önemli özelliği çalışanlarını eleştirmek değil yönlendirmek olmalı: ‘‘İnsanlara melodilerin ahengini sunduğunuz bir anda o sihri bozmadan liderlik yapmak, bir holdingi yönetmek kadar zor. Çalışanlarınızdan gelen notalara kulak vermeli, bozuk çalan her notanın üstünde tek tek durarak orkestrayı ahenk içinde çalar hale getirmelisiniz.‘‘


    ŞEFLERİN LİDERLİK ÖNERİLERİ


    *Güç sizin elinizde. Ancak bu gücü doğru yönde kullanın. Uyumsuzlukları yok edecek kadar diktatör, her sese kulak verecek kadar demokrat olun.

    *Müzisyenlerinizin ve seyircilerin düşündüklerini hissedin. Onlardan bir parça uzak durun ve iki tarafı birleştirmeye çalışın.

    *Acılarınızın gölgesi altında hayatınızı yaşamayın.

    *Arkanıza aldıklarınız önünüzdekiler kadar önemlidir unutmayın.

    *İşinizle ilgili her şeyi herkesten fazla düşünecek, herkesten fazla bileceksiniz.

    *Ekibinizin ve seyircinin bir adım ötesinde gideceksiniz.

    *Bozuk çalan her notanın üzerinde duracak, ekibinizi ahenk içinde çalışmaya yönlendireceksiniz.


    AYNI ŞIRKET GIBIYIZ


    Gürer Aykal... Dünyaca ünlü orkestra şefimiz... Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, ABD'de Lubbock Teksas Senfoni Orkestrası ve El Paso Teksas Senfoni Orkestrası'nda Genel Müzik Direktörlüğü yapan Aykal 1999'dan bu yana Borusan İstanbul Flarmoni Orkestrası Şefi olarak görev yapıyor. Aykal ile liderlik ve yönetim üzerine konuştuk...

    Orkestraların organizasyon yapısı nasıldır?

    - Orkestraların da tıpkı şirketler gibi bölümleri var. Genel olarak yaylı sazlar, tahta nefesli sazlar, bakır nefesli sazlar, vurmalı çalgılar bölümlerinden oluşur. Bu bölümler de kendi aralarında alt birimlere ayrılırlar. Her bölümün sorumluları var. Ayrıca bölüm yardımcıları da var. Bir orkestrada ortalama 80 kişi görev yapar ve bu kişilerin 15'i yöneticidir.

    Bu yöneticilerin görevi nedir?

    - Bir kere orkestrada demokrasi yoktur. Her şey şefin inisiyatifinde olmalıdır. Çünkü uyum içinde olmak zorundasınız. Bölüm yöneticilerinin görevi şefin yükünü hafifletmektir. Bu kişiler şefin ne istediğini kimi zaman hareketlerinden, kimi zamansa gözlerinden anlayabilmeliler. Şefin isteklerini ekibin diğer üyelerine aktarmakla da yükümlüdürler.

    Başarılı bir orkestra yöneticisi nasıl olmalıdır?

    - Orkestra yönetimi çok zor bir iştir. Küçük bir hatanız sizi ve ekibinizi mahvedebilir. Ekipten bir kişinin hatası tüm ekibe mal edilebilir. Bir şef ekibinden çok iyi bir performans bekliyorsa kendisinin de en az onlar kadar iyi olması gerekir. Bu durum şirket yöneticileri için de geçerli. Bir yöneticinin çalışanlarının görev ve sorumlulukları ile ilgili çok geniş bilgiye sahip olması gerekiyor.

    Ekip içindeki uyumsuzlukları nasıl giderirsiniz?

    - Şefin karşısındaki insanların hepsinin eğitimli kişiler olması şarttır. Bu en önemli kuraldır. Belli bir eğitimden geçtikleri için uyumsuzluk ya da başarısızlık ihtimali çok azdır. Ancak buna rağmen uyumsuzluklar çıkabilir. Çünkü her üye kendi müzik dünyasını yansıtır. Burada orkestra şefine büyük görev düşer. Öncelikle kaliteli ve ekibe uyum sağlayabilecek kişiler seçmesi gerekir. Çalgıcılardan birinin özel problemleri olabilir. Bu durum en çok kadın çalgıcılarda yaşanır. Kadınlar üç işi bir arada yürütmeye çalışırlar ve yaparlar. Erkekler ancak bir işi yapabilirler.

    Bir orkestra şefi aynı eseri hep aynı şekilde mi yönetir? Zamanla değişik yöntemler dener mi?

    - Bir kere ben bir eseri yönetmeden önce aynı eserin başka kişiler tarafından yönetilmiş şeklini dinlemem. Yönetimimin kişilik kazanması gerekir. Taklit etme ihtimali doğar. Bir orkestra şefinin notaları kendi kişiliğiyle yoğurması gerekir. Orkestranızı hep aynı şekilde yönetirseniz bu kendinizi tekrar etmekten başka bir şey olmaz. O anki ruhunuzu, bilgilerinizi ve tecrübelerinizi aktararak farklılıklar yaratmalısınız.



    GÜRER AYKAL’DAN YÖNETİM DERSLERİ


    *Orkestralarda çalışan insanların hepsi eğitimlidir. Bu en önemli kuraldır.

    *Bir şef ekibinden çok iyi bir performans bekliyorsa kendisinin de en az onlar kadar iyi olması gerekir.

    *Kadınların sorunlarla başetme güçleri var. Ortama daha çabuk uyum sağlarlar.

    *Özel sorunlar erkekleri nadiren etkiler ama çıkış yolu bulamazlar.

    *Orkestralarda milliyet diye bir kavram yoktur. Çalgıcılar eserde yani gönül verdikleri iş üzerinde birleşirler.

    *Çalışanların farklılıkları ancak şefin bilgileriyle birleşebilir.

    *Pazarlama ve yönetim artık her alanda ön planda. Orkestralar için de aynı durum geçerli.


    HERKES İYİ OLMALI

    *Başarılı bir orkestra yöneticisi nasıl olmalıdır?

    -Orkestra yönetimi çok zor bir iştir. Küçük bir hatanız sizi ve ekibinizi mahvedebilir. Ekipten bir kişinin hatası tüm ekibe mal edilebilir. Bir şef ekibinden çok iyi bir performans bekliyorsa kendisinin de en az onlar kadar iyi olması gerekir. Bu durum şirket yöneticileri için de geçerli. Bir yöneticinin çalışanlarının görev ve sorumlulukları ile ilgili çok geniş bilgiye sahip olması gerekiyor.

    *Ekip içindeki uyumsuzlukları nasıl giderirsiniz?

    - Şefin karşısındaki insanların hepsinin eğitimli kişiler olması şarttır. Bu en önemli kuraldır. Belli bir eğitimden geçtikleri için uyumsuzluk ya da başarısızlık ihtimali çok azdır. Ancak buna rağmen uyumsuzluklar çıkabilir. Çünkü her üye kendi müzik dünyasını yansıtır. Burada orkestra şefine büyük görev düşer. Öncelikle kaliteli ve ekibe uyum sağlayabilecek kişiler seçmesi gerekir. Çalgıcılardan birinin özel problemleri olabilir. Bu durum en çok kadın çalgıcılarda yaşanır. Kadınlar üç işi bir arada yürütmeye çalışırlar ve yaparlar. Erkekler ancak bir işi yapabilirler.


    TAKLİT ETMEM

    *Bir orkestra şefi aynı eseri hep aynı şekilde mi yönetir? Zamanla değişik yöntemler dener mi?

    -Bir kere ben bir eseri yönetmeden önce aynı eserin başka kişiler tarafından yönetilmiş şeklini dinlemem. Yönetimimin kişilik kazanması gerekir. Taklit etme ihtimali doğar. Bir orkestra şefinin notaları kendi kişiliğiyle yoğurması gerekir. Orkestranızı hep aynı şekilde yönetirseniz bu kendinizi tekrar etmekten başka bir şey olmaz. O anki ruhunuzu, bilgilerinizi ve tecrübelerinizi aktararak farklılıklar yaratmalısınız.
    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı