Herkesten önce gelip en son giden yönetici soyguncu çıktı

Hürriyet Haber
20.08.2006 - 00:00 | Son Güncelleme:

Son dönemde iş dünyasında mali suç ve yolsuzluklar yükselişe geçti. Yapılan araştırmalara göre özellikle şirket içi dolandırıcılıklar son üç yılda yüzde 71 oranında artış gösterdi.

Referans’ın haberine göre, son dönemde iş dünyasında yolsuzluklarda yaşanan patlamada Türkler’deki ’Beni kimse dolandıramaz’ inancı etkili oluyor.

ŞİRKET DEDEKTİFLERİ VAR: Şirket içi yolsuzlukları araştırmak için bir yıl önce Türkiye’de göreve başlayan PriceWater-HouseCoopers Kıdemli Müdürü Wayne Anthony, "Yolsuzluk yapanlar kontrolü kaybetmemek için tatile çıkmıyor ya da geç saatlere kadar çalışıyor gözüküyor" diyor. Wayne Anthony, ilaç sektöründeki bir şirkette kendisini işine adamış görünen, yetki sahibi bir muhasebecinin, bir yıl içinde kimseye farkettirmeden şirket hesabından kendi hesabına 150 bin YTL aktardığını ortaya çıkarmış. Ancak artık bu tip yolsuzlukları araştıran şirket dedektifleri var.

HER İKİ ŞİRKETTEN BİRİ: Araştırmalara göre her iki şirketten biri kendi çalışanları tarafından dolandırılıyor. PriceWaterHouse Coopers Global Mali Suçlar Araştırması’na göre, çalışanları tarafından en çok dolandırılanlar ise perakende ve finans sektörleri. Şirketlerin bunun farkına varmaları ise en az bir yıl alıyor. Wayne Anthony, rakamlar aksine işaret etse de Türk iş dünyası temsilcileri, yöneticilerinin dolandırıcılık yapacağına inanmadığını söylüyor. Anthony, çalışanın kıdemi yükseldikçe dolandırdığı para miktarının da arttığına dikkat çekerek, bunun sahip olunan kıdemle birlikte yetkinin artmasından kaynaklandığını belirtiyor.

BİR KİŞİYE ÇOK FAZLA YETKİ: Türkiye’de şirketlerin suistimale maruz kalmalarının en büyük nedeninin ’tek bir kişiye çok fazla yetki’ verilmesi olduğunu söyleyen Wayne Anthony, şunları söylüyor: "Tek bir kişi hem bankalara para transferini yapmak, hem işlemleri kontrol etmek, hem de bunları raporlandırmakla görevlendirilmiş. Yetki, farklı kişilere dağıtılmak yerine tek eld toplandığı için, kişi bir işi hem yapıyor, hem denetliyor, hem de rapor ediyor. Böyle olunca denetim ve suistimalin farkedilmesinde çok geç kalınıyor. Bu tür insanlar kontrolü daima elinde tutabilmek için işte çok fazla zaman geçirip başkalarının işine dahil olmasını engellemeye çalışıyor. Sırf yolsuzluğu ortaya çıkmasın diye işi olmasa bile geç saatlere kadar kalıyor, yıllık izine bile çıkmıyor."

ENRON VAKALARI ARTACAK: Wayne Anthony, Türkiye’de büyük şirketler ve KOBİ’ler de dahil olmak üzere en sık rastlanılan dolandırıcılık şeklinin çalışanların para ya da ürüne yönelik hırsızlık ile zimmete para geçirme olduğunu belirtiyor. Anthony, "Piyasaların gelişmesi, yabancı sermaye ilgisi ve pazara giren uluslararası firma sayısının artmasıyla birlikte ABD ve İngiltere’de olduğu gibi spekülasyona dayalı yolsuzluklar Türkiye’de de yükselişe geçecek" diyor.

Yönetici neden yolsuzluk yapar

Ekonomik nedenler, çalışanın daha iyi bir hayat isteği.

Şirket içi denetim ve kontrollerin yetersiz olması.

Bir kişinin elinde çok fazla yetkinin toplanması.

Çalışanın psikolojik yapısı. Şirketin kendi üzerinden para kazandığını düşünüp, şirketin kendine borçlu olduğuna inanması.

Yöneticinizin şirketinizi

dolandırdığını nasıl anlarsınız


Çalışanınızın yaşam standardındaki ani değişim. Daha pahalı bir semte taşınması, maaşıyla asla karşılayamayacağı bir otomobil alması birer gösterge olabilir.

Hesaplardaki yoğun hareketlere dikkat edin. Şirket içi dolandırıcılar hesaplarla oynayarak kafa karıştırıyorlar.

Şirket gelir ve giderlerindeki anormallikler.

Mal stoklarında açıklanması mümkün olmayan eksilmeler.

Çalışanınızın devamlı fazla mesai yapması, haftasonlarında bile gelmesi. Tatile bile çıkmaması.

Yolsuzluğu önlemek için neler yapılmalı

İşe alırken özgeçmişleri çok iyi kontrol edin. İstatistiklere göre özgeçmişlerin yüzde 25’i 3 yalan içeriyor.

Ne kadar yüksek bir pozisyona eleman alıyorsanız, o kadar detaylı araştırın. Çok sayıda referansa başvurun.

Çalışanı tüm iş sürecini tek başına tamamlayacağı şekilde yetkilendirmeyin. Yetkiyi birkaç kişi arasında paylaştırın.

Bir çalışanınızın yolsuzluk yaptığını anladığınızda hemen onu şirketinizden uzaklaştırın. Tolerans göstermeyin.

Profesyonel bir yardım alarak şirketinizin üçüncü bir taraf gözüyle denetlenmesini sağlayın.
Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı