Herkes uyanırken ne söylediğini merak ediyor

Çoğu kişi ameliyata girerken operasyonun kendisinden çok, yapılacak anesteziden korkar. Aslında korkan sadece hastalar değil. Anestezi uzmanları da “korkan hasta”dan korkuyor. Çünkü masada kalma korkusuyla salgılanan hormonlar anestezik ilaçların da etkisiyle ciddi sorunlar çıkarabiliyor.

Mesude ERŞAN
15.11.2009 - 00:00 | Son Güncelleme :

Antalya’da yapılan Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği 43’üncü Ulusal Kongresi’nin Başkanlığını yapan Prof. Dr. Ülkü Aypar’a göre, bu korkunun azaltılmasında ilk adım, hastaların cerrahlarını gördüğü gibi anestezistlerini de tanıması.

HASTA ÖNCEDEN ANESTEZİ DOKTORUNU DA TANIMALI
Ameliyata girecek herkesin cerrahını tanımasının yanı sıra anestezi doktorunu da görmesi gerek. Ameliyatı programlı hastaların bir gün önce anestezi doktoru tarafından da muayene edilmesi gerekiyor. İskelet sistemi anomalisi olup olmadığı, başı, çene oranı, boyun uzunluğu, ağız yapısı, önemli bir hastalık geçirip geçirmediği, kullandığı ilaçlar gibi detaylar anestezi için çok önemli.
KORKAN HASTADAN   BİZ DE KORKUYORUZ
Türkiye’deki anestezi öncülerinden Sadi Sun, “Anesteziden korkan hastadan kork” derdi. Korkmamız için birçok neden var. Çünkü hastanın sağlık ve ameliyat konusundaki endişeleri, sonucun belirsizliği, ev ve yakınlarından uzaklaşma, ameliyat sonrasında ağrı korkusu olur. Ameliyat sırasında ağrı duyma, tam uyumadan ameliyatın başlaması, uyurken istemediği şeyleri söyleyebileceği, masada kalma korkusu ise anesteziye yönelik endişeler. Bu korkular, stres hormonları adrenalinin ve kortizolün salgılanmasını artırır. Bu iki hormonun etkisiyle kalbin kasılma gücü, mide salgısı, nabız hızı, beden ısısı, solunum hızı artar. Bu korkuların giderilmesi bazı istenmeyen olayların önlenmesinde etkili olur.
RİSK YOK DEMEK YANLIŞ
Doktorun, hastanın korkularını gidermesi, güvenini kazanması önemli elbette. Ancak yapılacak işlemi anlatırken anestezinin hiçbir şekilde risksiz olduğunu söylemesi doğru değil. Anestezi de yüksek risk taşıyan olaylardan biri. Öbür tarafa götürüp getirmek bir anlamda bizim elimizde. Yaşamla ölüm arasındaki ince çizgideyiz, her an öbür tarafa geçebilir. Eğitim almış, hastasına özenli yaklaşan bir anestezi doktoru hastanın kendini emniyette hissetmesini sağlar. Tıpkı bir pilot gibi...
BAĞIRAN, AĞLAYAN OLABİLİYOR
Hasta doktoruna güvenirse, huzurluysa, ruh sağlığı iyiyse huzurlu uyanıyor. Buna mukabil çok korkan, psikotik durumu bozuk, psikolojisi normal olmayan kişiler, kronik alkol alanlar, bazı ilaçları kullanan psikiyatrik vakalar uyanırken çok ajite olabiliyor. Çevreye aşırı bağırır çağırır, ağlar, bazen bilinçaltındakileri ifade eder. Hatta bazıları deliryum dediğimiz tabloya girer. Oryantasyon kaybı olur, dikkat ve belleği bozulabilir...
BİLİNÇALTI ORTAYA ÇIKABİLİR
Hastayı uyutmak için damardan verdiğimiz ilaçlar, santral sinir sistemini baskılayarak beyindeki merkezlerde çok güzel bir uyku hali oluşturur. Bu ilaçların verildiği sırada narkoanaliz dediğimiz, bilinçaltını ortaya çıkarma şeklinde konuşturma seansları yapılabilir. Aynı James Bond filmlerindeki gibi... Hastalar en yakınlarına bile itiraf edemediklerinin duyulmasından çekiniyorlar.
OLAN BİTENİ DUYANLAR VAR
Bazı ameliyatlardan sonra hastalar anestezi sırasında uyandıklarını, bu sırada ağrı duymasalar bile konuşulan şeyleri duyduklarını, bazen görüntü olarak algıladıklarını bazen de boğazlarında büyük bir patates varmış hissine kapıldıklarını ifade ediyorlar. Buna anestezi sırasında farkındalık diyoruz. Ağrı duyduğunu ifade eden çok az. Genelde duyduğu, gördüğü, vücudunu hareket ettiremediği, bağırmak isteyip bağıramadığını söylüyorlar. Hatta ABD’de ameliyat sırasında kendiyle ilgili söylenenleri duyup dava açanlar oluyor.

MUTLAKA UZMAN ANESTEZİST YAPSIN

Türkiye’de 2971 anestezi uzmanı var. 1400 kadarı Sağlık Bakanlığı, özel ve üniversite hastanelerinde görev yapıyor. Bu sayı yeterli değil ama sadece iki yıl eğitim alan tekniker veya hemşireler tarafından anestezi verilmesine kesinlikle karşıyım. Zaten yasak. Bu ancak, 6 sene tıp fakültesinden sonra en az 4 bazen de 5 senelik bir eğitim alan hekimler tarafından yapılmalı. Hastalara önerim, acil müdahaleler dışında, ameliyat olurken anestezistin bulunduğu yeri seçmeleri.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün