"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Her kilolu obez değil!

Çoğumuz kilo fazlalığı ile obezite hastalığını aynı şey zannediyoruz. Oysa her kilolu obez değildir ve fazla kilolu olmak mutlaka obez olmak anlamına gelmez.

Ayrıca, hafif kilo artışlarının obezlerde olduğu gibi mutlaka sağlık sorunlarına yol açması da beklenmez...

Obezite vücut kitle indeksinin 30’un üzerinde olduğu durumlarda kullanılan tıbbi bir durumdur. Obez kişilerde beden kitle indeksi (BKİ) değerinde rakam yükseldikçe sağlık tehditlerinin boyutları büyür. İndeks 34’ü geçti mi de sorunsuz bir hayat artık imkânsız hale gelir. Beden kitle indeksinin 40’ı geçtiği durumlardaysa yaşamı sürdürmek bile güçleşir. Yatağa bağımlı, sağlık sorunları ile uğraşan hatta bazen kişisel bakım ihtiyaçlarını gidermekte bile zorlanan insanlar ortaya çıkar.

BKİ’NİZ KAÇ?

Beden kitle indeksi esas alındığında sağlıklı kilo dilimi 20-26 aralığıdır. Daha üstündeki rakamlar “fazla kiloluluk/over-over weight” olarak tanımlanır. Tabi ki beden kitle indenksi 27 olan biriyle 29 olan birinde durum farklıdır. Rakam 30’a yaklaştıkça sorunlar artar ama 26-27 gibi değerlerde çok fazla endişe etmek gereksiz olabilir.
Beden kitle indeksi 26-28 aralığında bulunan ama kilo ile ilgili herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan çok sayıda insan var. Bunlar özellikle hareketli bir hayat sürüyor ve düzenli egzersiz alışkanlığı edinmişlerse, zayıf ama hareketsiz kişilerden daha sağlıklı bile olabilirler.

AKTİVİTE DE ÖNEMLİ

Ben yeteri kadar hareket eden, aktif bir hayat süren, beslenmesine özen gösteren kişilerde hafif kilo artışlarının çok da önemli olmayacağını düşünenlerdenim. Bu tabii ki kilo fazlalığı sorununu her zaman herkeste onayladığım anlamına da gelmez. Mesela hipertansiyonlu ya da diyabetli birinde beden kitle indeksini ne yapıp edip 27’lerin altında tutmaya gayret etmeli, 28’in üstüne asla izin verilmemelidir.
Son zamanlarda tanımlanan pek çok araştırma da bu düşünceyi teyit ediyor: Hafif kilolu ama düzenli egzersiz yapanlar, sağlıklı kilo aralığında bulunan ve fakat tembel bir hayat sürenlere oranla daha sağlam ve sağlıklı görünüyorlar.
Kısacası kilo sorunu hafif düzeyde olduğunda özellikle hareketli bir yaşamınız varsa sizi çok fazla üzmemeli.

BİR UYARI

Hipoglisemi kilo aldırır mı?

Açlık hissinizi aç kalarak terbiye etmeye kalkmayın! Verimli ve üretken çalışmak için de, kilo kontrolünü başarmak için de kanınıza düzenli aralıklarla enerji vermeye bakın. Bunun için öncelikle öğün atlamayın.
Kan şekerinin tehlikeli yükselmeleri veya düşmelerinden karşı sizi koruyan sistemler müthiş bir işbirliği içindedir. Amaç, hücrelerinizin ihtiyacı olan enerjiyi - şekeri - onlara ihtiyaç anında ve ihtiyaçları miktarda sunmaktır.
8-10 saatlik açlıktan sonra bile kan şekeriniz yüzde 80-120 mg aralığında kalmaya devam etmesi bundandır. Açlık süreniz uzayıp da 10-15 saate ulaştığında görevi yedek sistemler üstlenir. Depolanmış şeker karaciğer ve kaslarınızdan kanınıza verilir. Daha uzun açlıklarda vücudunuz yağlar ve proteinlerini yakmaya, enerji olarak yağ ve proteinlerden yararlanmaya başlar. Amaç hücrelerinizin enerjiden mahrum kalmamalarıdır.

BİR UYARI

Yemezseniz kilo alırsınız!

Kilo vermek amacı ile yemek yemez, aç gezer (!) ve sık sık öğün atlarsanız ciddi bir iş yaptığınızdan kuşku duymayın. Kendini açlığa mahkûm ederek kilo verenler vardır. Ama bunlar ne sağlıklarını ne de yeni kilolarını koruyamazlar. Tıp kitapları açlığa dayalı zayıflama rejimlerinin ciddi sağlık problemlerine neden olduğunu yaşam süresini kısalttığını gösteren bulgularla doludur.
Gıdanızı ciddi bir şekilde kısıtladığınız vücudunuza ihtiyaç olan enerji kaynaklarını yeterli aralıklarla, gerekli miktarlarda, dengeli oranlarda sokmadığınızda meçhule giden bir gemiden farksız olduğunuzu bilmelisiniz. Cipsler, bisküviler, kraker çubuklarıyla aç biilaç geçirilen her saatin hücreleriniz için felaket yolculuğu anlamına geldiğini unutmamalısınız.

Ağırlık

Boy (m2)

BKİ’NİN SINIFLANDIRILMASI

Düşük kilolu < 18,5="" kg/m2="">
Normal kilolu 18,5-24,9 kg /m2
Fazla kilolu 25-29,9 kg/m2
Hafif düzeyde 30-34,9 kg/m2
Orta düzeyde 35-39,9 kg/m2
Şişman: Aşırı 40 kg/m2

X