Hem IMF’yi kızdırdılar hem pilimizi bitirdiler

Hürriyet Haber
23 Şubat 2005 - 00:00Son Güncelleme : 23 Şubat 2005 - 00:01

Hükümetin 36 il için bir yıl önce çıkardığı Teşvik Yasası’nda ‘tek kriter’ milli gelir olduğu için yatırım batıya yoğunlaştı. Ağrı’dan Van’a, Siirt’e kadar Doğu ve Güneydoğu’daki illerin oda başkanları, ‘IMF kızmakta haklı. Yatırım batıyı seçti, bizim pilimiz bitti’ diye yakındı.BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan, ‘Geliri 1500 doların altında kalan illerde yatırımı teşvik için çıkarttırdığı 5084 Sayılı Kanun’la kimseye yaranamadı. Teşvik Kanunu’nda ‘tek kriter’ milli gelir olunca, yatırımlar Batı’daki illere yoğunlaştı ve acil yatırım ihtiyacı olan Doğu’daki birçok ile uğrayan olmadı. Birkaçı dışında Doğu’daki illerin oda başkanları hükümete kızgınlığını dile getirdi. Teşvik kapsamına giremeyen birçok il hükümete küstü ve milletvekilleri yoluyla baskı yaparak teşvikli olmak için lobi başlattı.OCAĞIMIZI BATIRDI: Ağrı Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı S. Nazif Acarbay, ‘Bu Teşvik Yasası bizim ocağımızı batırdı. Biz böyle bir teşvik hiç istemedik’ dedi. Acarbay, bölgesel ve sektörel teşvik istediklerini ancak hükümetin bu yöndeki eksikliği gidermek yerine teşvik kapsamındaki il sayısını artırmaya yöneldiğini belirterek şöyle konuştu: ‘Ağrı’da bu kanun çıktığından beri sadece bir konfeksiyon fabrikası kuruldu. Onu da bir hemşehrimiz kurdu. Bir de süt fabrikası satılacak onu ortaklaşa alıp işletmeyi düşünüyoruz. Bu teşvik bölgesel kalsaydı hem IMF itiraz etmezdi, hem de amacına ulaşırdı.’BÖLGENİN PİLİ BİTTİ: Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Zahir Kandaşoğlu, ‘Bu teşvik bizi tam bitirdi, yemin ediyorum ters teşvik oldu’ diye konuştu. Kandaşoğlu, Doğu Anadolu’da yatırım yapma kararı alan girişimcilerin kanunla birlikte yatırımlarını Batı’daki illere kaydırdığını belirterek, ‘Düzce, Afyon, Amasya, Malatya dururken daha Doğu’ya niye gelsinler? Muş’a, Hakkari’ye niye yatırım yapsınlar ki. Bu yanlış teşvikle bu bölgenin pili bitti’ dedi. Teşvik Kanunu’nun eski Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamındaki 11 ilde yatırımı teşvik için çıkması gerektiğini savunan Zahir Kandaşoğlu, ‘Teşvik yasasının tümü yanlış. Öyle yanlış ki iklim şartları yüzünden Van’da bir fabrikanın inşaatı 5 yıl sürebilir ama bu bile dikkate alınmamış’ diye konuştu.IMF’NİN TAVRI NORMAL: Van STO Başkanı Zahir Kandaşoğlu, IMF’nin de bu teşvik anlayışına karşı çıkmasını çok normal bulduklarını belirterek şöyle devam etti: ‘IMF haklıdır. Çünkü ‘Doğu Anadolu geri kalmış, kalkındıralım’ dediniz sonra da 50 vilayete teşvik çıkıyorsunuz. Buna tabii ki karşı çıkarlar. Sadece 11 ile bölgesel uygulansaydı IMF hiçbirşey demezdi. Bu illerin altyapısı yok, enerji, yolu, suyu yok. Sınır ticaretini bitirmişsin. Bunun için yeni sistem diye getirdikleri çalışmıyor. Kurulan STM’de hiçbir işlem yapılamıyor, artık yeter.’İYİCE SULANDIRDILAR: Siirt Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Güven Kuzu da Siirt’in Teşvik Yasası’ndan bir fayda göremediğini belirterek, ‘Yatırım için bize hiçbir başvuru olmadı. Zaten iller arası farklılıklar gözetilmedi, sektörel anlayış yok şimdi iyice sulandırılıyor ve il sayısı 49’a çıkıyor. Bir an önce bu anlayıştan vazgeçilmesi lazım’ iye konuştu. Böyle bir teşvik sisteminin kimseye fayda asğlamayacağını savunan Kuzu, ‘IMF çok haklı. Çünkü bu iş 11 il ile sınırlı kalmalıydı. Biz bu yasanın Doğu ve Güneydoğu’daki illerin kalkınmışlığına göre değiştirilmesini istiyoruz. Afyon ile Siirt’i bir tutmasınlar artık’ dedi.Adıyaman’ı Ortadoğu’nun tekstil merkezi yapacağızDOĞU’da Teşvik Kanunu’ndan yeteri kadar yararlanan iller arasında yer alan Adıyaman halinden memnun. Adıyaman Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı H.Ö.Zafer Ersoy, ‘Organize sanayimizde 30 fabrika inşaatı sürüyor. Bir tanesi Sanko’nun yaptığı fabrika ki Avrupa’nın en büyük iplik fabrikası olacak ve 2 bin kişi istihdam edilecek. Ortadoğu’ya ihracatı düşünen tekstil ve konfeksiyon firmalarını Adıyaman’a bekliyoruz. İlimizi Ortadoğu’nun tekstil üretim merkezi moda üssü yapacağız’ dedi. Ersoy, IMF’nin teşvik konusunda Türkiye’ye zorluk çıkarmasına anlam veremediğini belirtti.Bölgesel ve sektörel olsa daha iyi olurduBATI’daki teşvikli illerden Afyon’un Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Melih Yurter, Doğu illerinin tepkisine hak verdi. Yurter, ‘Teşvik Yasası baştan bölgesel ve sektörel olarak ele alınmalıydı. Böylece hem atıl yatırım hem de bölgesel yoğunlaşma engellenirdi. Doğu’daki vilayetlere de yatırım giderdi’ dedi. Yurter Afyon’da organize sanayide yer kalmadığını yeni talepleri karşılayamadıklarını belirterek şöyle devam etti: ‘94 firma organize sanayide yer istedi, veremedik. Kütahya teşvik kapsamına alınacakmış. Bizden alamayan oraya kayacak. Eğer kanun baştan itibaren bölgesel ve sektörel özellikleri gözetseydi çok daha verimli sonuç alınırdı. Mesela Afyon’da 600 mermer işletmesi var. Teşvik geldi diye 60 tane daha kurulursa ötekilere karşı haksız rekabet olacak.’Teşvikle Düzce’de depremi atlattıkEN Batı’daki teşvikli il konumunda bulunan Düzce’de Teşvik Kanunu çıktığından beri 250 firmanın resmi yatırım başvurusu yaptığı bildirildi. Düzce Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ümit Özmen, ‘Hazine arazimiz bitti. Eğer yerimiz olsaydı 150 fabrika daha tahsis alırdı’ dedi. Yeni yatırımlarla 10 bin kişilik istihdam sağlanıyor’ dedi. Özmen, Düzce’nin depremden sonra ekonomik olarak çok gerilediğini ve teşvik yasası sayesinde durumunu büyük ölçüde düzelttiğini anlattı. Malatya’da 74 fabrika inşaatı devam ediyorMALATYA Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mücahit Fındıklı, Teşvik Kanunu ile Malatya’da 2004 sonu itibariyle 3 bin 500 istihdam sağlandığını açıkladı. Fındıklı, ‘2005’te de 5 bin kişi hedefleniyor. İkinci organize sanayide 74 fabrikanın inşaatı devam ediyor’ dedi. Fındıklı, ‘Doğu ve Güneydoğu’da birçok il teşvik kapsamında olduğu halde yatırım alamadı. Aslında IMF’nin endişe ettiği mali yük bu nedenle yok. Ayrıca, sanayileşmede hamle yapacak illerin teşvik kapsamına alınmasını da daha doğru buluyoruz’ diye konuştu. Teşvikli iller5084 Sayılı Teşvik Kanunu ile Kırşehir, Sinop, Giresun, Amasya, Uşak, Malatya, Sivas, Tokat, Diyarbakır, Afyon, Batman, Erzincan, Osmaniye, Düzce, Çankırı, Siirt, Gümüşhane, Ordu, Erzurum, Batman, Bayburt, Şanlıurfa, Mardin, Aksaray, Adıyaman, Kars, Van, Iğdır, Yozgat, Ardahan, Hakkari, Bingöl, Bitlis, Şırnak, Muş ve Ağrı illeri teşvik kapsamına alınmıştı. Bu illerdeki yatırımlara, vergi, SSK Primi ve enerjide indirim sağlanıyor. Ayrıca arsa tahsisi yapılıyor. Hükümetin son projesi ise bu kapsama Kilis, Tunceli, Kastamonu, Niğde, Kahramanmaraş, Çorum, Artvin, Kütahya, Trabzon, Rize, Elazığ, Karaman ve Nevşehir’i de alarak sayıyı 49’a çıkarmak.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı