Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Hazine Bonosu faizinde beyan sınırı kaç TL

<B>YIL</B> sonuna yaklaştığımız şu günlerde, tasarrufçuların merak ettiği konulardan biri de, 2003 yılında elde edilecek <B>Hazine Bonosu</B> (HB) ve <B>Devlet Tahvili</B> (DT) faiz gelirlerindeki beyan sınırı ile ilgili...

2003'te elde edilen HB ve DT faizi kaç yüz milyar lirayı aşarsa, 2004'de beyanname verileceği, şimdiden merak ediliyor. Haziran ayında bu konuda, bir tahminde bulunduk ama o tarihten itibaren ortaya çıkan eksi enflasyonlar ve faiz oranlarındaki düşme, beyan sınırını değiştirdi.

2002 yılında elde edilen HB ve DT faiz gelirleri 660 milyar liraya kadar beyan edilmedi. Şimdi çok kişi, ‘‘2002 yılı beyan sınırı 660 milyar TL ise, 2003 için bu sınır, herhalde yaklaşık 1 trilyon TL olur’’ diye düşünüyordur. Oysa şu ana kadar belli olan göstergelere göre, ortaya çıkan tablo, hiç de öyle değil. 2003 yılı beyan sınırının, 300 milyar lira civarında olacağı anlaşılıyor.

GEREKLİ BİLGİLER

Bu aşamada, gerekli olan bilgiler aşağıdaki gibi.

1- Beyan Sınırı: 2003 yılı DT ve HB faiz gelirinde, ‘‘enflasyon indirimi’’ ve ‘‘istisna’’ düşüldükten sonra kalan tutar 12 milyar lirayı aşıyorsa beyan edilecek (GVK md. 86/c).

2- İstisna Tutarı: 2003 yılında elde edilen DT ve HB faiz gelirlerine uygulanacak istisna tutarı 121 milyar 794 milyon lira, yani yaklaşık 121,8 milyar lira. Bu istisna, 25 Temmuz 2001'den sonra ihraç edilen HB ve DT faizlerine uygulanıyor (GVK Geçici md. 59).

Buna göre, enflasyon indirimi yapıldıktan sonraki tutar (121.8 + 12 =) 133.8 milyar lirayı aşmıyorsa, HB ve DT faiz gelirleri enflasyon indirimi gözönüne alınmasa bile, 2004 yılı mart ayında beyan edilmeyecek.

3- Enflasyon İndirimi: 2002 yılı enflasyon indirimi, yüzde 87.4 idi. 2003 yılı enflasyon indirimi tutarı, şu anda belli değil. Ancak, ilk 11 ayın belli olan oranlarına göre, kalan bir ayı da tahmin ederek, bu oran yüzde 57 civarında hesaplanabilir.

İNDİRİM ORANI

Vergi Usul Kanunu'na göre, Kasım 2002-Ekim 2003 dönemi esas alınarak belirlenen yeniden değerleme oranının (VUK mük. md. 298/10), aynı dönemde HB ve DT ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle bulunmaktadır (GVK Md. 76/2).

Buna göre, 2003 yılının yeniden değerleme oranı özellikle son aylardaki eksi enflasyonlarla düştü. Oran şu anda yüzde 28.5 civarında gözüküyor. Aynı dönemde HB ve DT ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz de yüzde 50 civarında tahmin ediliyor. Her iki oranı esas alarak hesaplama yaptığımızda 28.5 / 50 = % 57 civarında enflasyon indirimi oranı bulunur.

BEYAN SINIRI NE?

Buna göre beyan sınırı;

(121,8 milyar + 12 milyar)/(1-0,57)= 310 milyar lira civarında çıkıyor.

Özetle, şu andaki kesinleşen 11 aylık verilere göre; 2003 yılında elde edilecek HB ve DT faiz gelirleri, yaklaşık 310 milyar lirayı aşmadığı sürece, 2004 yılında beyan edilmeyecek. Bu tutar, aile bireylerinin her birine ayrı ayrı uygulanacak. Ekim ayı sonuçlarının da belli olduğu Kasım 2003'de kesin rakamları açıklayabileceğiz. Ancak, 2003 yılı HB ve DT faizinde, beyan sınırının 300 milyar lira civarında olduğunu rahatça söyleyebiliriz...
X