Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Kızılcığın hakkını maalesef veremiyoruz artık. Eskiden her evde bir kızılcık ağacı varken şimdiki nesil onu tanımıyor bile. Gelin bu hafta yeniden tanışalım.

Refika BİRGÜL
25.08.2014 - 01:14 | Son Güncelleme :

Kızılcık... Hayatımıza yılda bir aylığına giren -o da iyi manavlarda ve pazarlarda- ve kaybolan güzellik. Kimileri ‘kiren’ de der. Etrafta bu kadar Bolulu aşçı var ama kızılcığın bir yemekte bile kullanılmamış olmasına son derece alınıyorum.

Doğruyu söylemek gerekirse, ben çok reçel insanı değilim. Ancak dayanamayacağım tek bir reçel var: kızılcık reçeli. Üniversite hayatımın yatakhanede yaşadığım bir döneminde, benim gecelerce hayatımı kurtaran güzellik. Neden mi? Bir kere öksürüğe çok iyi gelir. Gece yarısı öksürerek uyandıysanız ve bunu durduramıyorsanız, hatta diğerlerini uyandırmaktan korkuyorsanız; suyundan şöyle bir kaşık alın ve başınızı kaldırıp boğazınızdan akmasını sağlayın. Kızılcığın hafif hafif yakarak aşağı inmesi öksürüğü durdurur. Böylece uykuya geri dönebilirsiniz. Değme şuruptan daha etkilidir.

Hem ekşiliği hem de tatlılığı ile narın da üvey kardeşidir. En büyük farkı daha etli olmasıdır. Nardan reçel yapmak veya ele dişe gelecek bir şey çıkarmakta zorlanırken, kızılcık etlidir, onunla pek çok şey üretilebilir.

Kızılcığın bu son haftasında size birkaç farklı alternatif sunmak isterim.

Önce değişik tipte kızılcıklardan bahsedelim. Kızılcıkların kimisi zeytin çekirdeğinden biraz büyük olur, kimisi ise neredeyse zeytinlerin en etlisi olan kalamata kadardır. Kızılcığın farklı oluşu çoğunlukla ağacından değil aşısından kaynaklanıyor. Ufak kızılcıkların yetiştiği bir ağacın bir tarafına aşı yapıp aynı ağaçtan hem iri hem ufak kızılcık almak mümkün.

İkisinin arasındaki temel fark, küçük olanın etinden çok kolay ayrılıyor olması. Suyu, şerbeti diğerine göre biraz daha koyu renk. Etinden kolay ayrıldığı için marmelat veya şerbet yapımında daha ideal. Tahminin aksine küçüklerin ekşilik-tatlılık oranı büyüklere göre daha dengeli. Ufaklardan çiğ halde 8-10 adet yiyebilirsiniz ancak büyüklerde iki taneden sonra zorlanırsınız.

KIZILCIK REÇELİNDEN ŞERBET

Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Reçeli sulandırarak soda ile gazlı veya su kullanarak gazsız, hızlı bir şerbet yapmak mümkün. Diğer pek çok reçele göre kızılcığın ekşisi, tadı nefis şekilde dengeleyip içinizi baymasını engelliyor.

Bir litre suya hazırladığınız reçeli taneleriyle azar azar ilave edin ve karıştırıp tadına bakın. Damak tadınıza uygun lezzeti yakalayana kadar reçel eklemeye devam edebilirsiniz.

Bol buz ve fesleğen yapraklarıyla hatta şimdi tohuma kalktığı için çiçekleriyle birlikte servis edebilirsiniz.

KIZILCIK REÇELİ VE MARMELADININ KÖPÜĞÜNDEN
ÇOCUKLARA, BÜYÜKLERE EKMEK ÜSTÜ

Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Güzel bir yemek pişerken ondan ‘aşçı payı’ almak, etrafta bir çocuk varsa kokusu çıktığında “Hakkıdır” diyerek ona bir parça vermek, hem geleneği hem de yemeği ve yemek yapmayı sevdirmek için iyi bir fırsat. Şehirlerde kıyma kavrulurken annelerin ekmek içine koyması, köylerde ekmek yapılırken çocuklara ve hanımlara hediye olarak kete yapılıp sürülmesi, hep bu bakıştan kaynaklanan güzellikler.

Bir de reçelin kefi var malum. Kef, bütün reçeller kaynarken çıkan kaymaklı bir köpük aslen. Bu köpükleri muhakkak başında durup almak gerekiyor aksi halde reçelin şeklini bozup, ömrünü kısaltabiliyor. Söz konusu kızılcık reçeliyse, bu kef nefis, pespembe bir köpük halinde oluşuyor.

Bir dilim ekşi maya ekmeğinin üzerine peynir sürün. Bu labne cinsi de olabilir, nefis bir büş-keçi peyniri de.

Üzerine bu köpüğü koyup, afiyetle aşçı payınızı alabilir ya da çocuğunuza da verebilirsiniz. Bizim mutfakta taze naneler artık tohuma kalktığı için çiçekliydiler. Onları da üzerinde gezdirince nefis oldu.

İpucu: “Refika nanenin çiçeği olur mu? Olsa da yenir mi?” demeyin... Tüm bu tip yeşilliklerin çiçekleri var ve hepsinin çiçeği kendisinden daha fazla aromatik. Örneğin bir topluiğne başı kadar soğan çiçeği yediğinizde yarım dilim soğan yemiş gibi olur ağzınız. Aklınızda bulunsun. Bu nefis nane çiçekleri de böylece ekmek üstünü şenlendirdi.

KIZILCIK MARMELADINDAN KIZILCIKLI EKMEK

Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Bu tarif Osmanlı’nın vişneli ekmeğinden esinlenilerek marmeladı nasıl daha farklı şekilde yiyebiliriz diye düşünürken çıktı.

Kuru dilim ekmeklerinizi ya da hususi olarak tost ekmeğini alıp, kalın kenarlarını kesin ve kuruması için birazcık dışarıda bırakın ya da fırına atın daha güzeli kurumuş ekmekleriniz varsa doğrudan onları kullanın.

Bir bardak kaynar suya dört çorba kaşığı marmelat ekleyince gayet dengeli oluyor. Bunu ekmeklerinizin üzerine dökün.

Bir bardaktan ekmeğe bağlı olarak 2-3 dilim çıkacak; bekleyip arada kenar sularıyla besleyin.

Ancak muhakkak soğuk yiyin. Yerken de üzerine bir top dondurma, krema veya kaymak eklerseniz tat çok daha dengeli oluyor.

TAZE BADEM DOKUNUŞUYLA KIZILCIK REÇELİ

Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Yıkayıp temizlediğiniz 1 kg kızılcığı pişirmeyi yapacağınız tencerede yine 1 kg şeker ile birlikte 1 saat bekletin.

Ardından ocağa alın ve 3-4 çay bardağı su ekleyip, önce kısık ateşte kaynamaya başlamadan, şekerin tamamının eridiğine emin olacak şekilde pişirin.

Kızılcıkların dokusunu ve şeklini kaybetmemesine dikkat ederek, çok fazla karıştırmadan reçel kıvamına gelene kadar kaynatın.

Arada kefini yani pembe köpüğünü alın.

Son beş dakikasında kabuğunu soyduğunuz ve irice doğradığınız üç avuç taze bademi ve 10 damla limon suyunu ekleyin. Taze bademin o sütlü tadı reçelin koruyuculuğu ile hapsolup birbirlerine çok yakışıyor. Beş dakika birlikte kaynaması bu bakımdan çok önemli. Altını kapatın ve ılık bir şekilde kavanozlayın.

KIZILCIK MARMELADI

Hayatımıza yılda bir aylığına giren rüya gibi güzellikler

Yıkayıp temizlediğiniz 1 kg kızılcığı 500 ml suyla kızılcıklar yumuşayıp ezilene kadar 20-25 dakika kısık ateşte kaynatın.

Ardından kızılcık tanelerini süzün.

Tencerede kalan suyu da pişirme işlemine aynı suda devam etmek üzere saklayın. İnce delikli bir kevgirle taneleri ezerek çekirdekleri çıkartın.

Kevgirin altında biriken nefis püreyi de sıyırarak, tüm püreyi kaynattığınız su ve 1 kg şekerle birlikte tencereye alın.

Kısık ateşte, kaynamadan önce suyun ısısıyla şekerin erimesini sağlayacak şekilde pişirin. Şeker kaynadıktan sonra erirse reçeliniz daha çabuk şekerlenecektir.

Yaklaşık 20-25 dakika daha pişirerek nefis marmelat kıvamını elde edeceksiniz. Son 5 dakikasında 10 damla limon suyu ilave edin.



EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün