Hayat kurtaran Türk pasaportu

2. Dünya Savaşı döneminde Avrupa’da yaşayan Türk asıllı Museviler’in, Türk diplomatlar tarafından kurtarılış öykülerinin anlatıldığı ‘Türk Pasaportu’ belgeseli vizyona girdi. Yapımcı Bahadır Arlıel-Güneş Çelikcan ve yönetmen Burak Arlıel’in beş yılda hazırladığı belgesel, ilk gösteriminin yapıldığı 64. Cannes Film Festivali’nde büyük ilgi gördü.

Hürriyet Haber
21.10.2011 - 20:29

Yapımcılığını Bahadır Arlıel ve Güneş Çelikcan’ın, yönetmenliğini Burak Arlıel’in yaptığı Türk Pasaportu belgeseli, Amerika Birleşik Devletleri, İsrail, Almanya, Fransa ve Türkiye’de çalışan araştırma ekiplerinin ulaştığı belge ve tanıkların ifadelerine dayanılarak beş yıldır hazırlanıyor. 2. Dünya Savaşı sırasında Alman işgali altındaki Fransa’da yaşayan Türk asıllı Museviler’in, Türk diplomatlar tarafından Nazi soykırımından kurtarılma hikâyeleri anlatılıyor. Belgesel için, Türkiye Cumhuriyeti tarafından soykırım döneminde Fransa’dan kurtarılan ve bugün hâlâ hayatta olan 5’i Türkiye’de, 20’si Fransa’da yaşayan 25 Türk Musevi’sine ulaşıldı. O dönemi yaşamış tanıklar, 67 yıl sonra ilk kez belgesel için konuştu, tanıklar özel arşivlerini ilk kez açtı.
1943 ve 1944 yıllarında Türk diplomatların girişimleriyle organize edilen trenlerle, Paris’ten yola çıkan Türk asıllı Musevilerin umuda yolculuğu tüm Nazi Avrupasını geçerek İstanbul’a ulaşmaları öne çıkarılıyor belgeselde. Toplam 14 tren yolculuğu ile bin 500’ün üzerinde Türk asıllı Musevi’nin kurtuluş öyküleri görülüyor. Bu sahneler için o yıllarda kullanılan vagon ve kompartmanlar, aslına uygun olarak yeniden tasarlandı. Filmde yer alan buharlı lokomotif, TCDD’den alınan özel izinle kullanıldı. Belgeselde, dönemin Fransasının yer aldığı sahneler Bükreş’te bulunan MediaPro Stüdyoları’nda çekildi. Tren planları, İzmir-Adana arasında belirlenen hat ve istasyonlarda gerçekleştirildi. Aralıklarla toplam iki yıl süren film çekimleri Romanya, Fransa ve Türkiye’de yapıldı.
İlk gösterimi 64. Cannes Film Festivali’nde gerçekleştirilen Türk Pasaportu belgeseli, Colorado’da yapılan Moondance Uluslarası Film Festivali’nde “En İyi Belgesel” ödülü, California Yosemite Uluslararası Film Festivali “En İyi Belgesel” dalında John Muir ödülününe layık görüldü. “Türk Pasaportu” belgeseli ayrıca, Lucerne Uluslararası Film Festivali tarafından “Show Case”e seçildi.

Yapımcı Bahadır Arlıel

ÖNYARGILARINIZDAN UZAKLAŞIN

- Hikâyenin filme çekiliş öyküsü nasıl?
- Amacımız tarihin ışık tutmasını sağlayarak, bugünle ilgili değerlendirmeleri yaparken geçmişten yararlanmayı tekrar hatırlatmaktı. Sonuç olarak merhamet ve zalimliğin dini, dili, ırkı olmaz. Her toplum geçmişinde doğru ve yanlış kararlar almış, pişmanlık ya da gurur duyacağı dönemleri yaşamıştır. Bu hikayede insani değerlere sahip çıkmanın zamanla, mekanla ya da şartlarla ilişkili olmadığına vurgu yapmak ve yardıma ihtiyaç duyan insanlara kendi hayatlarını riske ederek destek veren Türk diplomatların yaşadıklarının bilinmesini istedik.  Söz ettiğimiz evrensel değerlerin de din, dil ya da ırkla izah edilmesi mümkün değil. Bu konunun bilinmemesinin temel nedeni diplomatlarımızın bu konuyu kişisel bir başarı konusu yapmamaları ve asla aileleri de dahil olmak üzere kimseye söz etmemeleri.
- Araştırma süreci nasıldı?
- Araştırmalara 2006’da başladık. Temel hedefimiz trenlerle Türkiye’ye gelen tanıklara ulaşmaktı. Bu süreç iki buçuk yıl sürdü ve Eylül 2008’de Paris’te röportaj çekimlerine başladık. Bu arada oluşturduğumuz küçük araştırma ekipleri Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Almanya, İsrail ve Türkiye’de çalışmalarını sürdürdü. Sonrasında İstanbul’da diplomatlarımızın çocuklarına ulaşıp ropörtajları çektik. Sonunda ulaşılan belgeler ve çekilen ropörtajlarda anlatılanlardan hareketle senaryo ekibi, yönetmen Burak Arlıel’le birlikte senaryo çalışmalarına başladı. Söz ettiğimiz süre yaklaşık bir yıl. Sonrasında İstanbul’da çekilen ek röportajları takiben Bükreş’te canlandırma sahneleri çekildi. Arkasından İzmir’den Adana’ya uzanan tren hattında önceden Burak ve reji ekibi tarafından belirlenen güzergahta trende geçen canlandırma sahneleri çekildi.
- ‘Türk Pasaportu’nu izleyenlerin nasıl duygularla salondan çıkmalarını umuyorsunuz?
- Filmi izleyenlerin önyargılardan uzaklaşarak, Türk olmaktan dolayı gurur duymalarının yanı sıra evrensel değerlerin önemini hatırlayarak gündemi tekrar yorumlama imkânına sahip olacakları samimi ve insani duygularla salondan çıkacaklarını düşünüyoruz.

Yayınlanma Tarihi : 21.10.2011 - 20:29
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün