Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Hatalar zinciri

    Metehan DEMİR / ANKARA
    31 Temmuz 2001 - 01:24Son Güncelleme : 31 Temmuz 2001 - 01:24

    Türk Havacılık ve Uzay Sanayi'nde (TAI) ilk test uçuşunda 30 metre yükseldikten sonra düşen CASA uçağının kaza nedeni belli oldu. TAI, İspanyol CASA Firması, Kanada ve ABD'li araştırma kuruluşlarına göre, uçak aileron (kanatçık) kaynaklı hatalı montaj sonucu düştü.

    Ancak, kazaya yol açan en önemli ‘‘ölümcül hata’’ ise TAI tarafından üretilen uçağın ‘‘kabul, kontrol ve teslim’’ aşamasından sorumlu İspanyol CASA firmasının ‘‘14 kişi, 9 kademe kontrolü ve 5 işlem’’ aşamasından geçen süreçte bu hatalı montajı saptayamaması oldu. Uçakta ölüme götüren zincirleme hata serisinde son adım ise İspanyol pilotlarca atıldı. Uçuş saatleri ve tecrübeleri ile tanınan İspanyol pilotlar, hatalı CASA'daki bu problemi kabul safhasında da anlayamadı ve uçağı ‘‘sağlam’’ diye teslim alarak uçuşa çıktı.

    Rapora göre, bu şekilde ters kanatçık kaynaklı bir problemle kalkan CASA uçağı, kalkıştan yaklaşık 100 feet (33metre) sonra kumandaları ters alarak, kontrol dışına çıkıp yere vurdu. Bir diğer değerlendirmede de, uçakta büyük bir kırım ve yangın meydana gelmese de, kazanın ölümlü olmasının motor kısmının kokpite gelmesi ve burada hasara yol açması ile meydana geldiği ifade edildi. TAI de, bundan bir süre önce yaptığı açıklamada, benzer yönde ifadeler kullanarak, uçak ile ilgili araştırmanın sürdüğünü ve ilk şüphelerin uçağın kumanda sistemlerinde yoğunlaştığına işaret etmişti. İnceleme amacı ile uçağın kara kutusu ve elektronik donanımı, Kanada ve ABD'ye, motorları ise İspanya'ya gönderilmişti. Bu kaza için ise özel bir ortak komisyon kurulmuştu. Rapora göre, 1'i Türk, 3'ü İspanyol dört kişinin hayatını kaybettiği kazada, uçağın ters kanatçıklarının son gidişte en önemli faktör olduğu belirtildi. CASA uçaklarında, aileron olarak bilinen kanatçıkların sağ ve sol kanat bağlantıları normalde birbiri ile aynı. Ancak, bu farklılık üzerindeki seri numarası ile anlaşılabiliyor.

    CASA'DAN TAI'YE JEST

    Bu raporun ardından, İspanyol firması da TAI'ye kanatçık sistemlerinin bağlantılarında değişiklik yapma teklifinde bulunduğu belirtildi. Uçak düştükten sonra, tüm bilgilerin kayıtlı olduğu kara kutu Avrupa yerine ABD ve Kanada'ya gönderilmişti. Sonuçlar ile birlikte, CASA uçaklarının bundan böyle kanatçık sağ ve sol kanatçık bağlantıları ilgili yeni bir teknik emir izlenecek ve montajda aileron yuvaları için karışıklık olmaması amacı ile farklı bir dizayn yapılacak. Bu arada, CASA firması da, TAI firmasına bir jestte bulunarak, kendi anlaşması çerçevesinde üreteceği 5 CASA'nın üretim işini Türkiye'ye aktardı. TAI böylelikle üretim harici 5 uçak üreterek üretim hattını 2003'e dek açık tutacak.

    10 gün önce uçtu

    Generallerin yanısıra, CASA'ların emniyetli uçuş yaptığına olan güveni, kazaların ardından ilk kez sivil kanattan Dışişleri Bakanı İsmail Cem seslendirdi. Cem, 10 gün önce CASA uçağı ile Makedonya'ya gitti.

    CASA'lara güven adımları

    Hava Kuvvetleri, CASA uçaklarına ait kamuoyunda oluşan güvensiz ortamı silmek için önemli adımlar atıyor. Bu yüzden, CASA uçuşlarında en ufak arıza için bile komutanlık emri ile detaylı araştırmanın gerçekleştirildiği ve herşeyin yakından izlendiği ifade edildi. Hürriyet'in dün duyurduğu istikamet dümeninin pim yuvası kaynaklı arızalarının da dahil olduğu tüm şüpheli durumların büyük bir ehemmiyetle incelendiğini hatırlatan kaynaklar, 90 yıllık maziye sahip ve bölgedeki en güçlü hava kuvveti konumunda bulunan Türk Hava Kuvvetleri'nin, iyi yetişmiş bakım personeli ve eğitimli pilotları ile ‘‘CASA uçaklarının uçuşunda halen dünyanın en yüksek uçuş emniyet standardını’’ uyguladığını söyledi.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı