Gündem Haberleri

    Hasankeyf'i kurtaracak proje

    Hürriyet Haber
    29.09.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Ilısu Barajı'nın suları altında kalacak olan tarih ve kültür hazinesi Hasankeyf için umut ışığı doğdu. Jeoloji mühendisliği profesörü İlyas Yılmazer ve oğlu Özgür Yılmazer, hasankeyf için bir kurtarma projesi geliştirdi. Proje, hem tarihi mirasın korunmasını sağlayacak, hem de çok ucuza barajın üreteceğinden en az yüzde 20 daha fazla enerji üretecek.

    Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Başbakan Yardımcılarına sunulan proje, fizikteki ‘‘birleşik kaplar kanunu’’na dayanarak üretildi. Proje, borular içinde taşınacak sudan enerji üretilmesi esasına dayanıyor. Bu yöntemle Hasankeyf'teki tarihi mirasın hiç zarar görmemesini sağlanacak.

    HENÜZ GEÇ DEĞİL

    Prof. Dr. İlyas Yılmazer, Ilısu Barajı'nın yapımına henüz başlanmadığının altını çizerek bu noktada tarihi ve kültürel mirası kurtarmak için her şeyin yapılabileceğini belirtti. Mühendislik projelerine kendi geliştirdiği bir kavram olan ‘‘MEZE’’ (maliyet-emniyet-zaman-estetik) açısından baktığını ifade eden Prof. Yılmazer, jeoloji mühendisliğinde doktorasına devam eden oğluyla birlikte hazırladıkları projenin, ‘‘Hasankeyf'in enerji elde edilerek de kurtarılacağını gösterdiğini’’ kaydetti.

    Prof. Yılmazer, belli bir yükseklikten aşağıya akıtılan suyun engelle karşılaştığı noktada yükselmeye başlaycağını, bu ilkeden hareket ettiklerini belirtti. Prof. Yılmazer, Dicle Barajı'ndan suyu 4 metre çapında 10 barlık basınca dayanıklı çelik borularla Ilısu Barajı'nın yapılacağı alana doğru akıtılacağını söyledi.

    3 DÜŞÜM İSTASYONU

    Arazi eğimiyle aşağı doğru akan su, Diyarbakır yakınında kurulacak ilk ‘‘düşüm istasyonu’’yla enerjiye dönüşecek. Birinci Düşüm İstasyonu'nda karşılaştığı engelle yukarıya doğru hiçbir güç kullanılmaksızın yükselecek olan su, istasyondaki havuzda toplanacak. Havuzdan aşağı bırakılmasıyla enerji üretiminin sağlanacağı su, enerji üretildikten sonra aynı yöntemle Batman'a, oradan da Ilısu Barajı'nın yapılacağı alana ulaşacak. Bu yol boyunca hep borular içinde kalacak olun su, Batman yakınlarındaki ikinci ve Ilısu Barajı'nın yapılması tasarlanan noktadaki Üçüncü Düşüm İstasyonu'nda tekrar enerji üretilmesini sağlayacak.

    Türkiye, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da başlatılan kalkınma ve enerji hamleleriyle bir ikilem karşısında kaldı. Yeryüzündeki uygarlığın beşiği olan bu topraklarda yapılan dev sulama ve baraj sistemleri nedeniyle değeri kestirilemeyen tarihi miras sular altında kalıyor. Neyi kaybettiğimiz bilinemiyor. Örneğin Güneydoğu'nun en önemli arkeolojik merkezi Samsat,Halaf, Ubeid, Uruk kültürünün büyük merkezi, geç antik çağda bölgenin başkenti. Roma İmparatorluğu'nda da lejyon merkezi ve ortaçağın önemli kenti. Samsat, tüm bilgileri ile içinde var olduğu kesin bilinen arşivleriyle yok olup gitti.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı