Hasan Bey'in ‘seramik uç’ zaferi

Hürriyet Haber
06 Mart 1999 - 00:00Son Güncelleme : 06 Mart 1999 - 00:01

Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Mandal, sanayide ‘‘kesici uç’’ olarak kullanılmak üzere ‘‘kırılmayan seramik uç’’ geliştirdi. Mandal'a General Electrik'ten 12 milyon dolarlık sipariş geldi. Mandal, üniversite-sanayi işbirliği ile üretime geçmenin yolarını arıyor.

Metallerin şekillendirilmesine kullanılan seramik kesici uçlar, artık Türk patenti ile üretilecek. Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Doç. Dr. Hasan Mandal'ın ‘‘kırılmayan seramik uç’’ buluşu ağır sanayide devrim yarattı. TÜBİTAK'tan Teşvik Ödülünü alan bu buluş için ABD'nin en büyük firmalarından General Electric yılda 12 milyon dolarlık sipariş teklifinde bulundu. Ancak üniversitenin olanakları bu siparişi karşılayabilecek nitelikte değil. Doç. Dr. Mandal ise, ‘‘Buluşun patenti bizde. 10 milyon dolarlık bir yatırımla Türkiye, dünyadaki 70 milyon dolarlık kesici uç pazarına hakim olabilir’’ dedi.

Anadolu Üniversitesi Rektör yardımcısı Prof. Dr. Haluk Gürgen ise ‘‘Üniversitemiz öğretim üyelerinden Hasan Mandal'ın bu çalışması üniversite ile sanayinin işbirliği için güzel bir örnek olabilir' dedi. Burada önemli noktanın bir Türk bilimadımının yürüttüğü projenin; Türk sanayi, endüstri ve ekonomisine büyük katkı sağlayacak niteliklere sahip olması olduğunu önemle vurgulayan Gürgen, ‘‘Özel girişimcilerin bir Türk bilimadamının buluşuna sahip çıkmasını bekliyoruz’’ dedi.

DAHA UCUZ VE DAYANIKLI

Doç. Dr. Hasan Mandal'ın bulduğu alaşım sayesinde yapılan seramik uçlu kesiciler, diğer kesici uçlara oranla çok daha dayanıklı. Hammadde olarak seramik kullanıldığından ısıya karşı direnci hem çok yüksek hem de özel alaşımından dolayı kırılganlığa karşı direnci fazla. Fiyat olarak ise dünyada üretilen diğer seramik uçlu kesicilere oranla yüzde 40 daha ucuz.

1989 yılından beri bu proje üzerinde yoğunlaşan Mandal, Anadolu Üniversitesi'yle de 1996 yılından beri ortaklaşa çalışıyor. Projenin başında şu anda kullanılan parçaları kopyalama yoluna gittiklerini söyleyen Mandal, daha sonra dünya çapında dışarıya satabilecek, yüksek teknolojiye sahip bir bileşiği bulduklarını ifade etti.

NEDEN SERAMİK UÇLU?

Kesici uçlar, metal ve seramik olmak üzere ikiye ayrılıyor. Ancak ağır sanayi metal ucu tercih etmiyor. Yüksek ısıda bozulan metal uçlar yerine ısıya dayanıklı seramik uçlar tercih ediliyor. Bir metalin şekillenmesinde kullanılan bu uçlar dönme ve sürtünme ile sıcaklıkları 1000 ila 1100 dereceye çıkıyor ve bu ısıya dayanabilecek tek madde seramik. Bu yüzden alternatifi yok. Fakat seramikten yapılan kesicilerin ise bir dezavantajı var. O da kırılganlığının yüksek oluşu. İşte Mandal'ın araştırmalarının temelinde bu nokta yatıyor.

Hasan Mandal, ‘‘Biz yeni bir kimyasal kompozisyon geliştirdik. Bizim bulduğumuz sadece A, B ve C maddelerinden ne kadar katılacağını belirlemekti. Biz burada alaşımı bulduk’’ dedi. Seramik uçlu kesicileri örnek için TUSAŞ'a yolladıklarını belirten Mandal, çok verimli bir sonuçla karşılaşan firmanın sonuçları General Electric'e yolladığını söyledi. General Electric buluşu görür görmez, 600 bin adet sipariş vermiş. Mandal, dünya devleri arasındaki General Electric'in bu siparişini ‘‘Onlar için firma önemli değil. İstedikleri kalitede ve ucuz parçaları dünyanın neresinde olursa olsun alıyorlar’’ diye yorumluyor.

GELİŞEN SEKTÖR

Talaşlı imalat Türkiye ekonomisinde de öneli bir paya sahip. Ağır sanayi son yıllarda Avrupa'dan ülkemize kaydığından, Türkiye'de bu malzemenin kullanımı da her yıl katlanarak artıyor. 1998 yılında Türkiye'de kesici uçlar için 5 milyon dolar harcanırken; 1999 yılı için bu rakamın 10 milyon dolara çıkması bekleniyor. Uzmanlar, dünyada kesici uç tüketiminin yüzde 100 artığı tek ülkenin Türkiye olduğunu belirtiyor. Türkiye'de en fazla kesici uç tüketen fabrikalardan biri olan Tusaş, bu parçaları Amerika'dan Tofaş ve Entil ise Almanya'dan alıyor.



Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı