"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Hamburger mi kuru fasulye mi

Sonuçları geçtiğimiz günlerde açıklanan bir araştırma beslenme hatalarımızın ne noktaya geldiğini bütün çıplaklığıyla gösterdi.

Yeni nesil, yani çocuklarımız kuru fasulye ve nohudu neredeyse tanımıyor! Bu sonuç beslenme alışkanlıklarımızın neredeyse kökünden değişme yolunda olduğuna da işaret ediyor. Üzerinde önemle durulması gereken bu önemli araştırmanın sonuçlarını sıcak yaz günlerinin rehaveti içinde yeteri kadar değerlendiremedik.
Bu araştırmanın sonuçları özellikle gençler arasında kuru fasulye, nohut, mercimek gibi bakliyat grubu yiyecekleri neredeyse unutulma noktasına geldiğine işaret ediyor. Fastfood ve diğer yabancı beslenme kültürleri yayılıp, çocuk ve gençlerimizin hamburger, kızarmış patates ve kola üçlüsüne veya pizza-kola mönüsüne alıştıkça sağlık için son derece önemi olan bazı besinlerden vazgeçmeleri aslında beklenen bir sonuç. Bu yazıda fasulye, nohut, mercimek başta olmak üzere, baklagillerin marifetlerini yeniden hatırlatmak istiyoruz. Umarız bu bilgileri ve araştırmayı dikkate alır, sofralarınızda etli fasulyeye, nohut pilava, mercimek çorbasına daha sık yer verirsiniz. Hatta yetinmez salatalarınıza haşlanmış nohut, fasulye ve mercimek taneleri bile eklemeye başlarsınız!
 
FAKİR GIDASI DEĞİL SAĞLIK MUCİZESİ

Baklagillerin hepsi birer sağlık mucizesidir. Şöhreti her yıl biraz daha artan “Akdeniz mutfağı” hikâyesinin temel oyuncularından biri de baklagillerdir. Bu mucize besinlerin bitkisel proteinlerden, vitaminler ve minerallerden, polifenoller ve liflerden zengin yapıları nedeniyle vücuda çok değerli besin öğelerini kazandırdıkları biliniyor. Ayrıca kolesterolü düşürerek kalp hastalıklarıyla mücadeleyi kolaylaştırdıkları, kan şekerini dengeledikleri, kilo almayı zorlaştırdıkları, kan basıncı kontrolüne yardımcı oldukları, kabızlığı engelledikleri, kalın bağırsak divertikülü ve kanseri gibi iki önemli sorunda riski azalttıkları da iyi biliniyor.
Baklagillerin olmadığı bir mutfak hiçbir zaman sağlıklı olamaz. Kalori bakımından dengeli, vitamin, mineral, antioksidan, polifenoller ve posa bakımından güçlü, bitkisel proteinlerden zengin olan bu besinleri yemeden büyüyen çocukların sağlıklı kalmaları zordur. Ne fasulye ve nohuttan ne de barbunya ve mercimekten asla vazgeçmeyin. Mutfağınızda bu besinleri daha sık kullanmanın, sofranızda onlara daha çok yer vermenin çocuklarınız ve sizin için daha çok sağlık anlamına geldiğini unutmayın. Bana sorarsanız yalnızca etli kuru fasulye, kuşbaşılı nohut veya mercimek çorbasıyla da yetinmeyin. Bu besinleri salatalarınıza, makarnalarınıza sebze yemeklerinize de ekleyin. Fırında fasulye, nohutlu, mercimekli ya da fasulyeli salata ve tabiî ki humusu sofralarınızdan eksik etmeyin.

Bakliyatlar kanserden koruyor

Baklagillerin çok güçlü birer posa kaynağı oldukları da biliniyor. Çocuk ve yetişkinlerin ulaşabilecekleri en güçlü posa kaynakları olan bu değerli yiyeceklerin 100 gramında ortalama 6-8 gram civarında posa bulunuyor. Posa tüketimini artırmanın kabızlık, divertikülit, kalın bağırsak kanseri gibi hastalıklar, kolesterol, şeker yüksekliği gibi sorunlarla mücadeleyi kolaylaştırdığı ise iyi bilinen bir sağlık gerçeği.
Düzenli olarak fasulye, nohut yiyenlerde bu yiyeceklerin yüksek sterol ve posa içeriği kolesterol sorununun kontrolünü de kolaylaştırıyor. Kalp damar hastalıklarına yakalanma riskini azaltıyor. Fasulye özellikle B grubu vitaminler ve bilhassa niyasin ve folik asitten zengin bir besindir. Ayrıca yapısındaki proteinler vücuttan kalsiyum kaybına da yol açmıyor. Bu özellik önemli bir fayda sağlıyor. Ayrıca siyah ve kırmızı fasulye zengin birer antioksidan kaynağı. Sarı ve bej renkli fasulyede de bol miktarda polifenol yapısında antioksidan var.

Fasulye protein deposudur

Kuru fasulye, nohut ve mercimek barbunyayı da bunların arasına yerleştirmeniz gerekiyor- en güçlü bitkisel protein kaynakları arasında gösteriliyor. Hatta içerdikleri protein miktarı onların neredeyse etle bile mukayeselerine neden olabiliyor. Örneğin bir su bardağı dolusu mercimek ile 60 gramlık tam yağsız sığır filetosunda neredeyse aynı miktarda (17-18 gram) protein var. Ayrıca bu miktar kuru fasulyeden bir gramdan daha az yağ kazanırken, sığır etinden en az 5 gramdan çok doymuş yağ kazanıyorsunuz. Eğer bu besinlerin protein yapısını daha da zenginleştirmek istiyorsanız onları et (etli nohut, etli kuru fasulye), pilav, yoğurt ile birlikte tüketin.

Fasulye ve nohut kilo kontrolüne yardımcı

Son zamanlarda fasulye ve diğer bakliyatın kilo kontrolünde önemli yararlar sağladığı anlaşılmıştır. Kolay tokluk sağlaması, kan şekerini dengelemesi, yüksek lif içermesi ve hatta yapısındaki bazı maddelerin şekerin emilimini engellemesi bu ucuz, bol ama mucize yiyeceğe önemli bir özellik daha kazandırmış oluyor. Kan şekeri üzerindeki bu olumlu etkisi nedeniyle fasulye, nohut ve mercimek şeker hastalarına da tavsiye ediliyor.

İzoflovanlar menopoz sorunlarını azaltabiliyor

İzoflovan olarak isimlendirilen doğal maddeler soyadan elde ediliyor ve vücutta doğal östrojen görevi üstlendiklerinden menopoz döneminde sık görülen östrojen yoksunluğu ile ilgili yakınmaları azaltıyor hatta tamamen ortadan kaldırabiliyor. İzoflovanların bir başka adı da bitkisel steroller. Genistein, daistein isimli izoflovanlar yalnızca menopozla ilişkili ateş basması, terleme, uyku kaçması, sinirlilik gibi sorunlarda değil, başka konularda da işe yarıyor. Bu iki madde kemik yoğunluğu azalmasını (özelikle genistein) yavaşlatıyor. Koroner kalp hastalığı riskini düşürebiliyor. Hatta antioksidan özelliklerinin bile olabileceği belirtiliyor.

X