Halit Refiğ Kore Savaşı’na mühendis gitti sinemacı döndü

Türk sinemasının önemli yönetmenlerinden Halit Refiğ (73), askerliğini Kore’de irtibat subayı olarak yapmış bir sinemacı. 1954-1955 yıllarında 21 yaşındayken gönüllü gittiği Kore’de, başkalarının aksine onun hep iyi anıları var. Hatta eğitimini aldığı mühendislikten vazgeçip sinemacılığa adım atması, Kore’den satın aldığı küçük bir kamerayla başlamış.

Şermin TERZİ
07.10.2007 - 00:00 | Son Güncelleme :

UZAKDOĞU’YU MERAK EDİYORDUM, FIRSAT BİLDİM GÖNÜLLÜ GİTTİM

21 yaşımda, Ankara Polatlı’da topçu yedek subay olarak görev yaparken, İngilizce bilen ve gönüllü olarak Kore’ye gitmek isteyenlerin listesini istediler. Oldum olası Uzakdoğu’yu özellikle Japonya’yı çok merak ediyorum. O zamanlarda şimdiki gibi seyahat imkanı yoktu, bunu fırsat bildim ve ailemin bütün karşı çıkmalarına rağmen, gönüllü olarak 5. Tugay’la birlikte 25 gün süren bir deniz yolculuğundan sonra Kore’ye gittim. Kore benim hayatımda dönüm noktası oldu. Dünyayı tanımak, doğu-batı kültürünü anlamak benim için bulunmaz bir fırsattı. Bizden önce Kore’ye giden 4. Tugay dönerken silahlar bırakılmış ama teyakkuz dönemi devam ediyordu. O yüzden diyebilirim ki, bizden önceki dört tugay işin cefasını çok ağır bir şekilde çekti, bize sefasını sürmek kaldı. Bizden sonra bir tugay daha gitti, sonra yeniden bir silahlı çatışma olmayacağı anlaşılınca asker gönderilmedi.

TÜRK ASKERİNİN İTİBARI BÜYÜKTÜ BİZE KİMSE DOKUNAMADI

Daha önce Kore’ye gelen Türk tugayları olağanüstü başarılar gösterdiği için Türk askerinin büyük itibarı vardı. Amerikalı askerler kuralları çiğnediğinde şiddetle cezalandırılmasına rağmen, bize kimse dokunamıyordu. O yüzden istediğimiz gibi dolaşabiliyorduk. İki kez Kore’den Japonya’ya gitme imkanım oldu. Mühendislik eğitimi almama rağmen, ben sinema yapmak istiyordum. Türkiye’de o zamanlar bunun eğitimi de verilmiyordu. İrtibat subayı olarak Amerikan birliklerinde bulunduğum sırada, Amerikalı askerlerin ucuza alışveriş yapmasına imkan veren dükkanlardan, Kore’den aldığım yedek subay maaşımla bir kamera satın aldım. Sinemacılığa Lumiere Kardeşler gibi ne görüyorsam onu çekerek başladım. İki kez Kore’den Japonya’ya gittim. Tokyo ve Kyoto’da belgesel çektim. Benim meslek hayatımın başladığı yer Kore’dir.

KORELİ GENÇ HANIMLARIN BİZİ UĞURLAMASINI UNUTMAYACAĞIM/images/100/0x0/55eb6b16f018fbb8f8bfd2bd

Koreli genç hanımların ilgisine de mazhar olduk tabii bu arada. Türkiye’deki genç hanımlar o zamanlar bize onlar kadar ilgi göstermiyordu. O yaşlar için, bu da ayrı bir hayat tecrübesiydi bizim için. Savaş şartlarından dolayı büyük bir sefalet vardı ve babaları, kardeşleri, çocukları ölen genç kadınlar, askerlerle ilişki kurup hayatlarını geçindirmeye çalışıyorlardı. Ama bunun yanında, büyük aşla birbirine bağlanan, evliymiş gibi birliktelik yaşayanlar da oldu. Ama sonuçta ayrılık vardı. Hayatım boyunca asla gözümün önünden gitmeyecek ve beni çok etkileyen olaylardan biri biz Kore’den ayrılırken oldu. Bizim birliğimiz gemilerin kalkacağı limana iki saatlik bir mesafedeydi. Limandan kalkacağımız sırada, iki motor limana yaklaştı. Motorlarda bizim askerlerin, Koreli sevgilileri vardı ve uğurlamaya gelmişlerdi. O günün ekonomik sıkıntılarında o iki saatlik mesafeyi katetmiş, limana vardıklarında motor tutmuş, bizim hangi gemiyle ayrılacağımızı öğrenip, o motorlarla yanımıza kadar gelip, bir daha hiç göremeyecekleri sevgililerine el sallıyorlardı.

KORE TÜRK BİRLİĞİ 5090 KİŞİYDİ 741’İ ŞEHİT OLDU

Kore Türk Silahlı Kuvvetleri adlı birlik gönüllüler arasından seçilmiş 259 subay, 18 askeri memur, 4 sivil memur, 395 astsubay, 4414 erbaş ve er olmak üzere 5090 kişiydi. Tugay komutanlığına Tuğgeneral Tahsin Yazıcı seçilmişti. İskenderun’dan Amerika’nın tahsis ettiği gemilerle Kore’nin Pusan limanına nakledildi. 10 Kasım 1950’de cepheye hareket etti. Çin’in savaşa dahil olmasının ardından BM kuvvetlerinin cephesi yarılmıştı. 9. Amerikan Kolordusu’nun ihtiyat tugayı olan Türk Tugayı, Kunuri bölgesinde direnerek 8. Ordu’nun yok olmadan çekilmesini sağladı. 1. Türk Tugayı 16 Kasım 1951’e kadar Kore’de kalarak savaştı. Sonra görevini 2. Türk Tugayı’na devretti. 20 Ağustos 1952’de ise Üçüncü, 6 Temmuz 1953’te de Dördüncü Türk Tugayı bu görevi devraldı. Kore’ye gönderilen beşinci ve altıncı tugaylar barışı koruma görevi üstlendi. Kore Savaşı boyunca Türkiye 741 şehit ve 2147 yaralı verdi. Bunların dışında Türk birliklerinden 234 asker tutsak ve 175 asker yitik (yani akıbeti belli olmayan) sayılıyor. Kore’ye giden askerlerimizden 25 Eylül 1950- 27 Temmuz 1953 tarihleri arasında savaşa iştirak edenler 1005 sayılı kanunla gazi unvanını aldı.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün