Hakan Bıçakçı yazdı: Existenz, bu oyundan çıkış yok!

Ortalığı Star Wars heyecanı kasıp kavururken, bu bilim kurgu serisi yerine, en sevdiğim bilim kurgu filmlerinden “eXistenZ” (1999) üzerine yazmak istedim.

11 Mayıs 2016 - 16:12:29

Ortalığı “Star Wars” heyecanı kasıp kavururken, teknik ustalıklarını ve sinemasal inceliklerini bir yana bırakırsak, hikâyesinin arka planındaki Amerikan-tipi-muhafazakârlık söylemlerinden rahatsızlık duyduğum bu bilim kurgu serisi yerine, en sevdiğim bilim kurgu filmlerinden eXistenZ (1999) üzerine yazmak istedim. İzlemiş olanların hafızalarını tazelemek, izlememiş olanları meraklandırmak niyetiyle...

“eXistenZ”in yaşayan en büyük yönetmenlerden David Cronenberg’in diğer filmleri arasındaki yerini düşünerek başlarsak... “Scanners” gibi kült, “A History of Violence” gibi başyapıt, “Videodrome” gibi ünlü sayılmaz belki ama karşımızdaki yalnızca Cronenberg’in değil, aynı zamanda sinema tarihinin en tuhaf filmlerinden.

 

Hakan Bıçakçı yazdı: Existenz, bu oyundan çıkış yok!

 

Filmin konusu özetle şöyle: Popüler bir oyun firması, iddialı olduğu yeni oyununun denenmesi, vaat ettiği siber gerçekliğin tecrübe edilmesi amacıyla bir grup insanı bir araya getirir. Bu grup arasında oyunun yaratıcısı da yer alır. Bir tür sanal gerçeklik oyunu olan “eXistenZ”, gerçekliğin gerçeğinden ayırt edilemez bir kopyasıdır. Hakikate bu kadar yakın olması, bu oyunun oyuncuların sinir sistemine doğrudan bağlanmasıyla sağlanmıştır. Omuriliğe açılan bir delikle bağlanılan oyunun, oyuncuların hayatlarına, hatıralarına, duygularına ve korkularına giriş hakkı vardır. Bu arada “eXistenZ”in yaratıcısını, dolayısıyla gerçeklik duygusunun yitirilmesine sebep olan bu oyunu yok etmek isteyen direnişçiler de oradadır. Oyunu denemek isteyenlerle yok etmek isteyenler bir aradadır. Ve bir noktadan sonra oyunla gerçek tamamen birbirine karışır. İşin fenası, bu karmaşayı yaşayanlar yalnızca filmin içindeki insanlar değildir. İzleyici de bu karmaşaya dâhil olmuştur. 

TÜRLERARASILIK

 

Hakan Bıçakçı yazdı: Existenz, bu oyundan çıkış yok!

 

Fazlasıyla türlerarası olan “eXistenZ”in türü için, bilim kurgu + korku + karafilm + distopya + siberpunk + biopunk diyebiliriz. Özellikle de biopunk. Bu özel tür, et ve hücreyle ilgilenir. Temelinde DNA’da oluşan mutasyonlar yer alır. Merkezindeyse beden bütünlüğünün bozulduğu itici ve iğrendirici durumlar vardır. Çılgın bilim adamları, yasa dışı yollar, sterilize olmamış laboratuvarlar... “Black clinic”se biopunk’ın alt türüdür ve filmde bu türe yaklaşan sahneler de mevcuttur. Bu yönüyle “eXistenZ” için dijitalden ziyade bir tür organik bilim kurgudur diyebiliriz. 


ÜSTKURMACA BOYUTU

Hakan Bıçakçı yazdı: Existenz, bu oyundan çıkış yok!Hakan Bıçakçı, Existenz'ın organik bir bilimkurgu olduğunu söylüyor. 


Bir yönüyle de postmodern bir anlatı vardır karşımızda. İkinci Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan postmodern edebiyat akımının ortak özelliği “kurmaca” kavramının kurcalanmasıydı. Türün öncüsü olan yazarlar bu kuramsal sorunu yazdıklarının konusu hâline getirdiler. Bunu yaparken sıkça üstkurmacaya başvurdular. Yani yerleşmiş kalıpların parodisini yapmaya başladılar. Böylece kendi kurmacalığını bilinçli tarzda açık eden, gerçek ve kurmaca arasındaki ayrımı sorun hâline getiren metinler ortaya çıkmaya başladı.

Üstkurmacanın nesnesi dış dünya değil, başka metinler, söylemler ve kurmacanın kendisi oldu. Üstkurmaca, temel bir zıtlık prensibi üzerine inşa edildi. Bir yandan gerçeklik geleneğinde olduğu gibi kurmacasal bir illüzyonun yaratılması, diğer yandan bu illüzyonun açık edilmesi... Roman içinde roman” / “Film içinde film” diyerek özetleyebileceğimiz durumlar... Postmodern yaklaşım, sanatı bir “oyun” olarak görür. Zaten vaktiyle Freud da sanatın çocukluktaki oyunun yerini tuttuğunu savunmuştur. “eXistenZ” de sanatı oyun olarak gören bir film. Hatta bunun ötesi... Film içinde oyun içinde oyun içinde film...

 Hakan Bıçakçı yazdı: Existenz, bu oyundan çıkış yok!Existenz (Varoluş)'un başrollerini Jude Law ve Jennifer Jason Leigh paylaşıyor. 


Filmde rast gelemediğimiz tek kavram gerçektir. Öyle ki, filmde oyun dışı bir an yoktur. Oyundan çıkıldığında şunu anlarız ki oyunun denenmesine başlamadan önceki bölüm de başka bir oyunun denenmesinden ibarettir aslında. İç içe geçmiş deneme sürüşleri... Bu bölümde denenen oyunun adı farklıdır (“transCendenZ”), roller değişmiştir, oyunun tasarımcısı bir başkasıdır. Daha önce tasarımcı olarak gördüğümüz kişi bu oyunda sıradan bir katılımcıdır. İşte bu noktadan sonra gerçeklikle ilişkimiz bütünüyle kopar...  Gerçeklik hissiyatının adım adım kaybolması ve her şeyin bir oyundan ibaret olması duygusu, izlediğimizin bir film olduğunu düşündüğümüzde iyice manidar bir hâl alır. Gerçeğe döndüğümüzü sandığımız ve sonradan yanıldığımızı anladığımız anlarda bile aslında izlediğimiz hep oyundur. Her şey oyunculuktan ibarettir. Hepsi roldür. Felsefi olarak varoluşu realizmin karşısına konumlayan filmde “eXistenZ”in (omuriliğe bağlanan port’un) ölümü, “realizmin zaferi” olarak kabul edilir. Filmin son diyalogu, yani bir nevi son sözüyse şudur: “Hey, bana gerçeği söyle. Halen oyunun içinde miyiz?”

 

bluejean.com.tr  tarafından hazırlanmıştır. 

 

Yayınlanma Tarihi : 18 Şubat 2016 - 15:04:00
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Sıkıntılı durumlara kontrollü tepkiler vermenizde fayda var. Ani kopuşlardan ve kaçışlardan kaçınmalı, bunun yerine özgün fikirlerinizi yaratıcı veya...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Arkadaşlarınızın veya birlikte iş yaptığınız kişilerin istek ve ihtiyaçlarınızı görmezden gelmesi sorun yaratabilir veya en ufak manada dahi aynı tarafta olmadığınızı...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Mücadele gerektiren durumlarla uğraşabilir, yeni işlere başlayabilirsiniz. İş hayatınızda yeni düzenlemeler yeni olayları veya başlangıçları akla getiriyor....İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Seyahatlerde artış yaşanabilecek 6 aylık süreçtesiniz. Seyahatler esnasında yaşadıklarınız ve yaşayacaklarınız hayatınızda önemli değişikliklere sahip olabilir....Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

İlişkilerde ve iş birliklerinde güç savaşlarının ve gücü elinde tutmanın ön plana çıkabileceği 6 aylık süreçtesiniz. Maddi anlamda...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

İkili ilişkileriniz, iş birlikleriniz veya evliliğinizi ilgilendiren önemli değişiklikleri haber veren 6 ay etkili bir süreçtesiniz. Her ne kadar belirsizlikler...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Rutinden her ne kadar memnunmuş gibi davransanız da bu tutulma önümüzdeki 6 ay boyunca bazı alanlarda aydınlanmanızı ve farkındalığınızın artmasını sağlayabilir....Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Aşk hayatınızı, sevgi temalı ilişkilerinizi veya çocuklarınızı ilgilendiren konularda sürpriz gelişmeler ön plana çıkabilir. Az tanıdığınız bazı kişileri...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Geçmiş başarısızlıklarınız bazı alanlarda kendinize olan güveninizin sarsılmasına neden olabilir. Eviniz veya ailenizle ilgili gizli konuların ortaya çıkması...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Sezgisel anlamda ve fiziksel olarak yepyeni bilgiler öğrenebileceğiniz bilgi akışının hızlandığı günlerdesiniz. Kozmik sarsıntılar istikrarsız durumlara rağmen, şanslı...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Maddi başlıklı konularda aşırı hayalci yaklaşımların zararlı olabileceği günlerdesiniz. Gerçekçi olmanız durumunda ise, başarılı sonuçlar almanız ve...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

İnsanlarla iletişiminizin sınava tabii olacağı 6 aylık süreçtesiniz. Sizi zorlayan durumlarla karşılaşabilirsiniz, ama olaylara ve değişen koşullara adapte olma...Balık Burcu Günlük Yorumu