Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Haftanin Sohbeti

    Hürriyet Haber
    28.05.2000 - 00:00 | Son Güncelleme: 28.05.2000 - 00:01

    Mahkumlar cope talip

    T.C. Cezaevi A.S.

    Antalya E Tipi Kapali Cezaevi Muduru Vedat Eraslan ile konusuyorum. Konusmalarimizin yuzde 90'i, uretim tuketim, pazarlama, hesap kitap uzerine... Veya, en carpici olani; ihaleler...

    Bir ara, dayanamayip Eraslan'a sordum; ‘‘Siz cezaevi muduru musunuz, sirket yoneticisi mi?’’

    Cevabi ilgincti; ‘‘Bir isim de bu...’’

    Bin kusur mahkum, 250 kadar personel... Cezaevi nufusu bir kasaba kadar... Guvenligi saymazsak, yemeleri, icmeleri, yatmalari bir dert...

    Ama, Cumhuriyet Bassavcisi Veli Ciftci ile cezaevi muduru Vedat Eraslan kafa kafaya verince, sorunlarin cogu cozulmus. Cezaevi, vergi veren, kar eden bir devlet kurumu haline gelmis... Oyle ki, mahkuma kar payi bile dagitmislar. Mahkumun cektigi faks paralariyla cezaevinin telefon giderleri, serada uretilen domates, biber, salatalik gibi urunlerin kantinde, pazarda satilmasiyla bazi maddi sorunlar asilmis...

    HEDEF BUYUK

    Mahkumlar adliyeyi temizleyip para kazanir olmus. O yetmemis, yedieminlige baslamislar. Secim sandigi zaten yillardir uretiliyormus. Cinicilik baslamis, firinciligi gelistirmisler. Eger, kentteki firincilardan tepki gelmeyecegini bilseler, gunluk 50 bin kapasitelik firin kurup urettiklerini Antalya'ya dagitacaklar.

    Tum bunlar bir yana, cezaevi mudurunun hedefi simdilerde daha da buyuk... Antalya'nin copunu toplamaya talipler... Konyaalti, Kepez veya Muratpasa ihale acarsa hemen girecekler. Bunun icin hazirladiklari proje ve izin yazisi bakanlikta bekliyor. Olur mu, olur... Antalya'nin copunu mahkumlar toplar mi, toplar...

    Eeee, ne de olsa Cezaevi A.S. bu...

    Kac mahkum var?

    Acikta 60, kapalida bin 073... Bu mahkumlarin cogu cinayetten yatiyor. Hirsizlik ve gasp ise cinayetten geri kalmiyor. Antalya gelisen, ranti olan bir yer. Mafya turu gruplar cogaldi. Adam oldurenlerin cogu ise tetikci.

    Mahkumlarin faksla haberlesmesi ilk sizinle baslamis.

    Evet. Gunde 200 tane faks geciliyor. Mahkumlardan sehirici uc sayfaya kadar 600 bin, sehirlerarasi ise 1 milyon 300 bin liraya kadar ucret aliyoruz. Boylece, cezaevinin tum telefon giderleri icin kaynak yarattik.

    Telefon gorusmesi de yapabiliyorlar mi?

    Telefon gorusmesini onlar adina biz yapiyoruz. Ozel bir istegini ailesine duyurmak istiyorsa, ailesiyle biz konusuyoruz. Parasi bitmis olup para isteyenler cogunlukta.

    Ilginc istekler geliyor mu? Mesela, ‘‘Sevgilimi arayip ona sevdigimi soyleyin’’ gibi...

    Hayir. Ama, sevgilisinin, esinin, dostunun dogum gununu kutlayanlarin isteklerine telefonla araci oluyoruz.

    Baska gelirleriniz neler?

    Yediemin deposundan para kazaniyoruz. Adliyenin temizliginden aylik 1 milyar 200 milyon lira aliyoruz. Adalet Bakanligi Dinlenme Tesisleri'nde calisan mahkum sayisi bir ay sonra 50'ye yukselecek. Buraya mahkumlar garson, mutfak ve bahce islerinde calistirilmak uzere gonderiliyor.

    MAAS ODENIYOR

    Mahkum bu islerden para kazaniyor mu?

    Tabi. Mahkuma maas oduyoruz biz. Hukumlu ustaya gunluk 900 bin, kalfaya 890 bin, ciraga 870 bin lira oduyoruz. Bundan boyle dinlenme tesislerine gidenler icin gunluk 1 milyon lira alacagiz.

    Mahkum, ‘‘Ben bu paraya calismam’’ derse...

    Gitmem deme sansina sahip degil. Tuzukte, ‘‘Hukumluye verilen gorev yaptirilir’’ denir. Aksi halde, aciktan, kapali cezaevine nakledilir.

    Yani, mahkumun eli mahkum...

    Tabii, gidecek.

    Peki, gidip calismazsa...

    Aciktan alinir, kapali cezaevine gonderilir.

    Disarida bir iste gorevlendirip kacanlar oldu mu?

    Disariya cikip kacan olmadi ama bizim bahcemizden kacan oldu. O anki psikolojisine bagli.

    Mesela, Kundu'daki Adalet Bakanligi Dinlenme Tesisleri'ne giden bir mahkum, orada kendisine ceza veren hakimle karsilasti diyelim. Boyle bir durumun olusmasindan cekiniyor musunuz?

    SORUN YASANMADI

    Mahkum, kendisine ceza veren hakimle karsilasabilir. Topluma acik yerlerde gorevlendirecegimiz kisileri dogru seciyoruz. Kundu'ya genel mudurumuz, bakanimiz, mustesarimiz gelebiliyor. Orasi, bizim dinlenme tesisimiz. Ilk kez gecen yil gorevlendirme yapildi, hic sorun yasanmadi.

    Mahkumlar bakana da servis yapiyor mu?

    Henuz degil. Ama ileride olur.

    Kampta ne is yapiyorlar?

    Mudurun istegine gore, bahce, mutfak, garsonluk hizmetlerine bakiyorlar.

    Ozel sektor de isterse mahkum calistirabilir mi?

    En az asgari ucret odemek kosuluyla evet... Mudurlugumuze basvuracaklar. Gercekten adama ihtiyaci var mi, yok mu arastirir veririz.

    Yaninda gardiyan gidiyor mu?

    Tabii ki. Buna mecburuz. Ama, isadami isterse memuru sivil gondeririz.

    Baska ne tur gelirleriniz var?

    Yilbasindan bu aya kadar, kantin, firin, fotografhane, sera, hizar, ambalaj, cilthane, terzihane, temizlik iskolu, yediemin deposu, nakliye, seramik ve cinicilikten karimiz 70 milyar. Sadece kantinden yuzde 10 kar marji ile 23 milyar 200 milyon lira kar etmisiz.

    YENIPROJELERIMIZ

    Yeni is kollarinda faaliyet dusunuyor musunuz?

    Yeni bir proje hazirlayip bakanliga sunduk. Cop kamyonu dahil tum techizati alacagiz. Once denemesini yapip, sonra belediyenin actigi ihalelere girip temizlik isini almayi planliyoruz. Biz resmi kurulusuz, belediye de. Ihaleye de girebiliriz, iki kurumun karsilikli anlasmasi da olabilir.

    Seralarda neler uretiyorsunuz?

    Salatalik, biber, domates. Urettigimizi cezaevi kantininde satiyoruz.

    Kendi urettiklerini kendi paralariyla aliyorlar yani?

    Evet. Artan ise adliye veya pazarda gardiyanlar esliginde satiliyor.

    Cezaevi muduru ayni zamanda bir sirket yoneticisi galiba...

    Cezaevi mudurunun bir isi de bu... Her turlu adami yatiriyorsun, yediriyorsun, saglik hizmetlerini, egitim hizmetlerini veriyorsun. Bir kasaba gibi burasi... Hem cezaevinin, hem de isyerinin muduruyum. Isyurdunda hesaplar kitaplar var. Oranin, ikinci mudur, sayman, atolye sefi ve baskandan olusan bir yonetim kurulu var. Ben, bu kurulun verdigi kararlari uyguluyorum.

    Kar payi dagitiyor musunuz?

    Bakanlik,hukumlu ve bize 6 milyar 250 milyon kar payi verdi.

    O zaman ortada Cezaevi A.S. gibi bir durum var?

    Dogru.

    Bir ekmegi kac liraya malediyorsunuz?

    550 gram ekmegi 160 bin liraya satiyoruz. Istesek 50 bin kapasiteli ekmek firini yapariz ama dis piyasayi etkileriz. Haksiz rekabet olur.

    CINIDE RENK CUMBUSU

    Mahkumlar bir cok ise el atmis. Secim sandigi, kapi, pencere, kutuphane, vitrin derken, cinicilik almis basini gidiyor. Siparis uzerine yapilan rengarenk bu ciniler, disarida turistlere bile satiliyor. Fotograf: Mustafa YIGIT

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı