"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Güzel bir ikinci hayat için ne yapmalı?

İkinci hayat, ömrün 40’lı yaşlar sonrasındaki kısmıdır.

İyi yönetilirse, “ikinci bir bahar” olabilir. Hayatın bu devresi iyi bir orta yaşlılığı (80 yaş altı) ve huzurlu, bilge, zarif bir yaşlılığı (80 yaş üstü) da garanti eder.

İkinci hayatı sağlık, huzur ve refah içinde geçirmeniz, keyfinizi her daim korumanız mümkündür. Bunun için bilgilenmeniz, sağlık donanımınızı artırmanız, yanlışlarınızı bir kenara bırakıp yeni alışkanlıklar kazanmanız, doğru değişimler yapıp bunları hayatınızın bir parçası haline getirmeniz gerekir ve bunlar sadece iyi yaşlanmak için değil, yaşlanmaya bağlı bazı problemleri azaltmak için de zorunlu değişimlerdir.
İkinci hayatı nasıl yaşayacağınız ve nasıl bir hayat süreceğiniz önemli ölçüde sizin elinizdedir. Ayrıca ikinci hayatı güzelleştirmek de gerekir. Çünkü “İkinci hayatı güzel yaşamak” sağlıklı, kaliteli yaşlanmak demektir.
Yaşlılığın kötü yanları ile mücadele etmek, iyi yanlarını geliştirmek, onu mutlu bir süreç haline getirmek, zarafetle ve bilgece bir ömür sürüp hayatı öylece tamamlamak ikinci hayatta temel hedeftir.
İkinci hayatla ilgili eylem planı hazırlarken sağlık risklerinizi değerlendirmeniz son derece önemli bir konudur.
Yapılması gerekenlerse özetle şunlar olmalıdır...

BİR: BİYOLOJİK GÜCÜNÜZ NASIL?

Biz bu işi yaparken “3 önemli halkayı” dikkatle tararız. Birinci halkada, “biyolojik güç” yer alır.
Bu güç, değerlendirmeden geçirdiğimiz kişinin fiziksel muayenesi, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri sonrasında ortaya çıkan “biyolojik potansiyel”inizi ifade eder.
Bu değerlendirme, o kişinin artılarını, eksilerini ve içinde bulunduğu yaş grubu ile beden-ruh yapısının değerlendirmesini objektif olarak ortaya koyar.

İKİ: GENETİK MİRASINIZ NE DURUMDA?

Risk analizinin ikinci halkasını ise “genetik miras” bölümü oluşturur. Bu aşamada kişinin kişisel sağlık geçmişi de dikkate alınarak “ailesinin hastalık hikâyesi” incelenir.
Aile ağacında mevcut iyi ve kötü meyveler, hasta ve sağlam filizler, kaliteli veya bozuk çiçekler, çürük veya sağlam kökler dikkatle araştırılır.
Gerekirse yeni laboratuvar incelemeleriyle bu araştırmalar daha da derinleştirilir.
Bu araştırmalar, ailenizden size kalan risk faktörleri hakkında önemli bilgiler sağlar.
Mesela şeker hastalığı, hipertansiyon, koroner kalp hastalığı ve kolesterol yüksekliği sorunlarının sık görüldüğü ailelerde miras biraz problemlidir.
Yine kalın bağırsak, prostat, meme kanseri gibi bazı kanserlerde de genetik yük önemli bir işlev görür.
Genetik yapının sağlık üzerinde ne kadar önemli bir belirleyici olduğunu ilgili bölümde okuyacaksınız.
Genetik mirasın bile kader olmaktan çıkıp değiştirilebilir bir süreç haline geldiğini görünce de şaşırıp kalacaksınız.

ÜÇ: HAYATINIZ SİZE NE KADAR UYGUN?

Üçüncü halkada “çevresel faktörler ve hayat tarzı” var.
Yaşam tarzı ile ilgili seçimlerinizin biyolojik gücünüz ve genetik mirasınızla ne denli uyumlu olduğunun tespiti bu halkayı oluşturur.
Mesela nerede, nasıl, ne şartlarda yaşadığınız, gücünüz, hayatınızı sürdürdüğünüz çevrenin sosyal, kültürel ve ekonomik dokuları, çevre kirliliğine, güneşe, hava kirlenmesine ne oranda maruz kaldığınız, beslenmeniz ve sıvı tüketiminize ilişkin özellikler ve hayat tarzınız bu halkanın temel belirleyicileridir.
Sigara içip içmediğiniz, alkol kullanıp kullanmadığınız, uykunuz, stres yönetimi tarzınız, aktivite seviyeniz, olumlu ya da kötümser, sakin veya öfkeli biri olmanız ve daha pek çok şey bu halkada etraflıca sorgulanır.

SONUÇ

VE iŞTE GERÇEK YAŞINIZ...

Bu üç halkanın kesiştiği yerde gerçek yaşınız vardır. Gerçek yaşınız, nüfus kâğıdınızda yazan takvimsel yaş değil, bu inceleme sonucunda ortaya çıkan fizyolojik-biyolojik yaştır.
Sağlık riski yönünden değerlendirdiğimiz kişilerin bütün işlemleri tamamlandıktan sonra çoğu kez merak ettikleri bir-iki nokta kalır.
Bunlardan biri “biyolojik yaşlarının kaç olduğu”dur. İkincisi ise onlara vereceğimiz “genel sağlık notu” ile yaşam tarzı tavsiyeleri...
İlk değerlendirmelerinde biyolojik yaşı iyi çıkan, yani mevcut yaşından daha genç bir vücuda sahip olduğunu öğrenenler kliniğimizden keyifli ayrılırlar.
Tersi söz konusuysa onlarla biraz yoğun çalışmalar yapmamız lazımdır. Bundan sonrası notu yükseltmek ve biyolojik yaşı gençleştirmekle ilgili işbirliğini ve yeni bazı çalışmaları gerektirir.
İkinci hayatın hangi yaşında olursanız olun, böyle bir denetimden geçmeniz iyi olur.

X