Dünya Haberleri

DÜNYA

    Güney Afrika Çarşamba günü sandık başına gidiyor

    Hürriyet Haber
    12.04.2004 - 17:46 | Son Güncelleme: 12.04.2004 - 17:46

    Güney Afrika Cumhuriyeti'nde, ülkenin asıl yurttaşları zencilerin katıldığı, tarihin üçüncü genel seçimi çarşamba günü yapılıyor.

    Hollandalıların dört yüz yıl önce başlattığı ırkçı beyaz azınlık rejiminde (apartheid) 27 yıl hapis yatan Nelson Mandela'nın Afrika Ulusal Kongresi (ANC) partisinin bu seçimde de büyük üstünlük sağlayacağı tahmin ediliyor. Mandela'nın (86) kıdemli ANC başkan yardımcısı ve Devlet Başkanı Thabo Mbeki (62) önderliğinde, ANC'nin 400 sandalyeli ulusal mecliste 275 milletvekili bulunuyor.

    Devlet Başkanı Mbeki, ANC'nin 92 yıllık mazisine layık iktidar programını sürdürmeye kararlı.

    Beyaz Devlet Başkanı Frederik W. De Klerk ile birlikte 1993 Nobel Barış Ödülü'nü paylaşan Mandela'nın partisi ANC, üçüncü özgür genel milletvekili seçimini de kazanarak, yoksulların yararına bayındırlık çalışmalarını sürdürme ve sağlık-eğitim hizmetlerini artırma kararında.

    Ülkede 35 parti varlığını sürdürüyor, bunlardan 11'i ulusal meclise girme imkanına sahip.

    DEMOKRATİK İTTİFAK PARTİSİ

    ANC'den sonra ikinci siyasal güç olan Demokratik İttifak Partisi'nin (DA) mecliste 46 sandalyesi var.

    Irk ayrımına dayanan beyaz sömürgeci rejimin Demokratik Partisi'nin Yeni Ulusal Parti ile 1999 seçiminden sonra  birleşmesiylekurulan parti, Musevi Tony Leon yönetiminde bulunuyor ve zenci çoğunluğun iktidar sahibi olmasına karşı çıkıyor.

    İNKATHA ÖZGÜRLÜK PARTİSİ

    ANC liderliği, doğudaki Kua Zulu Natal bölgesinin güçlü lideri ve İnkatha Özgürlük Partisi'nin (IFP) başkanı Mangosuthu Buthelezi ile koalisyon kurdu. Öyle ki, eskiden binlerce kişinin öldüğü ANC-Zulu savaşının ardından, Buthelezi bugün ülkenin 10 yıldır İçişleri Bakanı.Zulu milliyetçiliğinin partisi IFP'nin yasama başkenti Cape Town'daki mecliste 31 sandalyesi var. 3 başkentli Güney Afrika'nın yürütme başkenti, hükümetin çalışma merkezi Pretoria. Yasama organları ise Bloemfontein'de.

    YENİ ULUSAL PARTİ

    Yeni Ulusal Parti (NNP) bir zamanların en güçlü beyaz azınlık partisi Ulusal Parti'nin devamı. Eski iktidarını 1948'de kuran NNP'nin mecliste 20 sandalyesi bulunuyor. 9 eyaletli ülkede Batı Cape eyaletinde, Mandela ve Mbeki'nin ANC'si ile NNP koalisyon yapıyor.

    BAĞIMSIZ DEMOKRATLAR

    ''Bağımsız Demokratlar'' grubunun öncülüğünü eski solcu ''Pan Afrikan Azania Kurulu'' partisinin başkanı Patricia de Lille yapıyor. Patricia Lille, ciddi ve ateşli kimliğiyle melezlerin simgesi olarak, yaygın olan rüşvetle savaşımın öncüsü. Tüm gözlemciler, Lille'nin hem ANC, hem beyazların Demokratik İttifakı'ndan oy çaldığını belirtiyor.

    KÜÇÜK PARTİLER VE ''İDAM PARTİSİ''

    Küçük partiler içinde resmi adı ''İdam Cezası Yanlısı Parti'' olan parti bile var. Bu parti, Johannesburg gibi suç oranı en düşük yerlerde etkin.

    Kısaltması İngilizce ''öpücük'' olan ''Keep It Straight and Simple Party (KISS): Dürüstlük-Sadelik Partisi'' de seçim yarışına girenlerden.

    Apartheid rejimi tamamen tarihe karışalı 10 yıl oldu, ama bazı partiler, hala ırkçı güdüler veya dinsel çekimle etkin olmaya çalışıyor: Beyazlara karşı çalışan siyahların ''Daha Çok Özgürlük Cephesi'' veya yine küçük partilerden Afrika Müslüman Partisi ve Zenci Halk Anlaşması partileri ve diğer Hıristiyan örgütleri...

    Afrika Hıristiyan Demokrat Partisi (ACDP), Haziran 1999 genel seçiminde 6 milletvekili, Birleşik Hıristiyan Demokrat Parti 3 milletvekili çıkardı.

    Mandela'nın Güney Afrikasının ana partisi ANC, 26-27-28 Nisan 1994'te yapılan seçimden büyük zaferle çıkarak, ülkenin yeni bayrağı ve ulusal marşıyla yeni çağı başlatmıştı.

    GÜNEY AFRİKA HAKKINDA TEMEL BİLGİLER

    NÜFUS: 2001 nüfus sayımına göre 45 milyon. 35,4 milyonu (yüzde 79)siyah, 4,3 milyon (yüzde 9,6) beyaz, 4 milyon melez ve 1 milyon Asyalı.

    YÜZÖLÇÜMÜ: 1.219.090 kilometrekare. Kuzeyinde Zambiya, Bostwana, ve Namibya, doğusunda Mozambik ve Swaziland, güneyinde Atlas ve Hint Okyanusu. Lesotho krallığı, Güney Afrika topraklarının ortasında.

    DİL: Güney Afrika'nın 11 resmi dili var.

    Toplam 18,6 milyon kişinin kullandığı Zulu ve Xhosa dilleri, en çok konuşulan diller. Irkçı beyaz rejimin resmi dilleri olan İngilizceve Afrikaner geniş olarak kullanıyor, ama İngilizce sadece 3,7 milyon,Afrikaner ise 6 milyon kişinin ana dili.

    SİLAHLI KUVVETLER: Irkçı beyaz rejimin devrilmesinden sonra 30 bin siyah gerilla da yeni kurulan Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri'ne dahil oldu. Şu anda ordunun sivil memurlar da dahil 70 binlik bir gücü var.

    EKONOMİ: Güney Afrika, Afrika kıtasının en büyük, en farklılaşmış ve en gelişmiş ekonomisi.

    Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, 2002'de yüzde 2,8, geçen yıl ise 3,5 büyüdü.

    MODERN TARİHİ: Hollanda'nın Doğu Hindistan şirketi, 1652'de Cape'de bir ikmal istasyonu kurdu. İngilizler, buradaki Hollanda garnizonunu 1795'de ele geçirdi. 1899'dan 1902'ye kadar Hollanda kökenli Güney Afrikalılar olan Boerlerle İngilizler arasındaki savaş sürdü ve on binlerce kişi öldü.

    1901'de Güney Afrika Birliği kuruldu. Güney Afrika Ulusal Partisi,1948'de iktidara geldi ve ''apartheid'' diye bilinen, ırklar arasındaki resmi ayrımcılık politikasını sıkılaştırdı.

    Devlet Başkanı F.W. de Klerk hükümeti, 1989'da siyahların on yıllardır süren mücadelesi, artan dış baskılar ve ırk ayrımcılığı nedeniyle ülkeye uygulanan ağır ekonomik yaptırımlar karşısında, ırk ayrımcılığı politikasından adım adım vazgeçmeye başladı.

    De Klerk, 1990'da ülkenin en büyük siyasi örgütü Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) 30 yıllık faaliyet yasağını kaldırdı ve 27 yıldır hapiste olan parti lideri Nelson Mandela'yı serbest bıraktı.

    Mandela ile de Klerk arasında sürdürülen görüşmeler sonunda, 1994'te ilk demokratik seçimler yapıldı. Seçim kampanyası sırasındaki şiddet olaylarında binlerce kişi öldü.

    ANC, oyların yüzde 63'ünü kazandı ve Mandela, 10 Mayıs 1994'te ülkenin ilk siyah devlet başkanı olarak and içti.

    Irkçı politika nedeniyle konulan uluslararası yaptırımlar kalktı ve Güney Afrika, 20 yıllık bir aradan sonra BM Genel Kurulu'nda yerinialdı.

    1996'da Gerçek ve Uzlaşma Komisyonu, eski dönemde ırkçı hükümet ve siyah kurtuluş hareketinin işlediği insan hakları ihlalleriyle ilgili şikayetleri dinlemeye başladı.

    1999'da yapılan seçimlerde aday olmayan Mandela'nın yerine, ANC Başkanı Yardımcısı Thabo Mbeki devlet başkanlığına geçti ve ''Afrika Rönesansı'' çağrısında bulundu.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı