"Mesude Erşan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Mesude Erşan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Mesude Erşan

Güneşin dost saatlerinde D vitamini depolayın

Son zamanlarda üzerinde en çok durulan vitaminlerden biri D. Güneşten yana şanslı bir ülkede yaşasak bile, çok sayıda ve her yaştan kişide D vitamini eksikliği saptanıyor. Çalışma, eğitim veya başka nedenlerle güneşin nimet olduğu saatlerde kapalı ortamlarda kalmak, sürekli güneşten koruyucular sürmek vücudu D vitamini fakiri yapan başlıca faktörler.

Özellikle öğle saatlerinde güneşe uzun süre maruz kalmanın lekelenmeden, kansere, cilt yaşlanmasını artırmaya kadar çok sayıda soruna yol açtığını bilmeyen kalmadı. Ancak başka bir gerçek daha var... Güneşten fazla sakınmak, D vitaminin sentezini sekteye uğratıyor.
Endokrinoloji ve metabolima uzmanı Dr. Kağan Güngör’ün verdiği bilgiye göre, D vitamini yağda çözülüyor. Gıdalarda özellikle yağlı balık, karaciğer, yumurta sarısı, kakao, tereyağı, süt ve süt ürünlerinde bulunuyor. D vitamini ihtiyacının ancak yüzde 10’u gıdalarla temin edilebiliyor. Geriye kalan kısmı güneşin etkisiyle ciltte sentezleniyor.

D VİTAMİNİ İÇİN CİLDİN GÜNEŞLE TEMASI ŞART

D vitamini yapımı için cilt doğrudan güneş görmeli. Camların arkasından veya cilt kıyafetlerle örtülüyken maruz kalınan güneşle D vitamini eksikliği giderilemiyor. Güneşlenirken kullanılan güneş koruyucu kremler de D vitamininin ciltte üretimine engel oluyor. Dr. Güngör, “Günümüzde artık daha fazla kapalı ortamlarda bulunulması sebebi ile hemen her yaşta D vitamini eksikliğine çok sık rastlanıyor. Bu eksikliğin bu kadar yaygın olmasının temel nedeni, güneşten doğru ve yeterli yararlanamamamız” diyor.

HAREKET SİSTEMİ İÇİN D VİTAMİNİ ŞART

D vitamini diş ve kemik sağlığı açısından çok önemli. Kalsiyum ve fosfor maddelerinin kan seviyelerini dengeleyen vitamindir. Kalsiyumun bağırsaklardan emilimini sağlarken, böbreklerle kalsiyum kaybını azaltıyor. Kemiklerin mineralizasyonunu yani kemiğin kalsiyum birikimi ile sertleşmesi D vitaminiyle oluyor. D vitamini eksikliğinde kemik yumuşar, çocuklarda raşitizm, erişkinlerde osteomalazi (kemiğin yumuşaması) ileri yaşlarda da osteoporoz oluşuyor. Bununla birlikte D vitamini kas kütlesi ve kas gücünü arttırıyor. Özellikle yaşlılarda sık görülen düşmeleri de engelliyor.

HASTALIKLARDAN KORUYOR

D vitamini ayrıca diyabete karşı koruyucu. Vitamin düzeyi yeterli çocuklarda Tip 1 diyabetin önemli oranda azaldığı, düşük olanlarda ise metabolik sendrom ve Tip 2 diyabet sıklığının arttığı gözlenmiş. Tip 1 ve 2 diyabet hastalarında da D vitamini eksikliğine çok sık rastlanıyor. Obezite ve diyabet hastalarının D vitamini düzeyleri ölçülmeli. Ayrıca yüksek tansiyona da yararı var. Kalp damar sistemi hastalıklarına karşı riski azaltıyor.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRİYOR

D vitamini bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Prostat, kalın bağırsak, meme kanserine karşı koruyucu etkileri olduğu biliniyor. Multipl skleroz (MS) hastalığı, ülseratif kolit, Crohn hastalığı gibi bağışıklık sisteminin neden olduğu hastalıklarda D vitamini seviyesinin düşük olduğu, D vitaminin yeterli düzeylerde olmasının bu hastalıkları önleyebildiği gösterildi.

X