GeriGündem Türkiye'den geçti, Çin umudunu ona bağladı ama...
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    44
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Türkiye'den geçti, Çin umudunu ona bağladı ama...

Türkiye'den geçti, Çin umudunu ona bağladı ama...
refid:18128370 ilişkili resim dosyası

Çin, Pasifik’te hem ABD hem de komşularıyla olan askeri rekabette geri kalmamak için tüm gücüyle çalışıyor. Kendi ürettiği savaş uçaklarıyla başta ABD olmak üzere tüm rakiplerine gözdağı veren Çin, şimdi de donanmaya odaklandı. Pekin bu yaz tarihinin ilk uçak gemisini denize indirecek. Ancak mevcut tabloya bakıldığında, Çin’in küresel rekabet bir yana, bölgesel olarak bile etkin bir güç haline gelmesi çok zor görünüyor.

İSTANBUL BOĞAZI'NDAN DA GEÇMİŞTİ / FOTO ANALİZ   

 

Müfit Yılmaz Gökmen
hurriyet.com.tr

Batılı analist ve gözlemcilerin gözünde hiçbir etki oluşturmayan Çin’in ilk uçak gemisi Şi Lang, 1980’lerden kalan Varyag’ın gövdesini taşıyor. Varyag, Sovyet Rusya’nın dağılmasından sonra tamamlanmadan limana çekildi ve yıllarca Ukrayna’da çürüdükten sonra Çin tarafından 2002’de satın alındı. Uzun süren çalışmaların ardından baştan aşağı yenilenmiş olsa da, yeni adıyla Şi Lang’ın Pasifik’te rakiplerini korkutması çok zor.

 

Pentagon, savaş kapasitesi oldukça düşük olan Şi Lang karşısında en ufak bir endişe duymuyor. Nisan ayında ABD Senatosu’nda konuşan Amiral Robert Willard, “Şi Lang’ın askeri etkisinin kendisini endişelendirmediğini” belirtmişti.

 

Geminin, Çin’in komşularıyla arasında gerginliğe neden olan Güney Çin Denizi gibi tartışmalı sularda hava sahasını gözetleme görevi yapması bekleniyor.

 

İŞTE ÇİN'İN İLK UÇAK GEMİSİ / WEB TV

 

PASİFİK İYİCE KARIŞACAK

Şi Lang’ın açılacağı Pasifik sularında ABD’nin beş nükleer güçlü süper uçak gemisi ve altı taarruz gemisi bulunuyor. ABD’nin toplam ağırlığı 700 bin tona denk gelen uçak gemilerinin uçak kapasitesi 600. Wired Science dergisinin "çöp" olarak nitelediği 302 metre uzunluğundaki 55 bin tonluk Şi Lang ise en fazla 40 uçak taşıyabilecek.

 

ABD’nin yanı sıra, Japonya’nın Pasifik’te 18 bin tonluk iki taarruz gemisi bulunuyor. Japonya, yakın dönemde üçüncü taarruz gemisini suya indirmeye hazırlanıyor. Bu gemilerin ileride F-35B hayalet uçakları taşıması bekleniyor. Güney Kore 14 bin tonluk dört, Avustralya ise 30 bin tonluk iki taarruz gemisini suya indirmeye hazırlanıyor.

 

ÇİN'İN YENİ SAVAŞ UÇAĞI ABD'YE RAKİP OLABİLİR / ARŞİV

 

Çin’in karşısına çıkacak güçler bununla da sınırlı değil. Tayland’ın Harrier savaş uçakları taşıyan 12 bin tonluk Chari Naruebet gemisi Pasifik’te devriye geziyor. 12 Su-33 savaş jeti taşıyan Admiral Kuznetsov’a sahip Rusya ve 30 Harrier savaş jeti taşıyan 30 bin tonluk Viraat uçak gemisiyle Hindistan, Pasifik’te yer alan diğer güçler.

 

Dahası, bugün Pasifik’te karışık formasyonlar halinde beraber hareket eden ABD ve Japon gemileri görmek mümkün. Aynısı, Japonya, Tayland, Güney Kore ve Hindistan için de geçerli. Ancak Çin böyle bir ittifakı ancak rüyasında görebilir.  

 

ABD’Yİ YAKALAMASI NEREDEYSE OLANAKSIZ

ABD Donanması her yıl savaş uçaklarına 15 milyar bütçe ayırıyor. Uçak gemilerinin güvertesinde F/A-18 savaş uçakları, EA-6B ve EA-18G radar bozucu uçaklar, E-2 radar uçakları, C-2 kargo uçağı ve H-60 gibi helikopterlerden oluşan tam fonksiyonlu bir hava gücü yer alıyor.

 

ÇİN HAVA KUVVETLERİ ABD'Yİ YAKALIYOR MU / Arşiv

 

Şi Lang’ın taşıyacağı J-15, menzil, silah ve detektörler açısından ABD’nin savaş uçaklarına kıyasla yetersiz kalırken, denizaltıları vurmak için Ka-28 helikopterleri bulunuyor. Radar bozucu uçakları ve sabit kanatlı radar uçakları olmayan Şi Lang için, Çinli mühendisler radar taşıyan Z-8 helikopterini geliştirmeye çalışıyor.

 

NEDEN UÇAK GEMİSİ

Bu ay içinde Washington’a ziyaret düzenleyen Çinli General Çen Bingde, Aralık ayında Aşahi Şimbun ve Financial Times’ın geçtiği haberi doğrulayan açıklamayı yaptı: Çin, 2009’da başlattığı program kapsamında uçak gemilerinin başını çektiği görev gücü oluşturma kararı almıştı. Sovyetlerden kalan ve Temmuz başında suya indirilmesi beklenen Varyag, Çin’in tekrar süper güç olma yolundaki dönüm noktalarından birini oluşturacak. Çin Devrimi’nin lideri Mao Zedong döneminde donanmaya önem verilmezken, bu durum kısıtlı kaynakların ekonomiye aktarılması düşüncesiyle Mao sonraki dönemde devam etti. Ancak bugün büyük bir ekonomik dönüşüm içinde olan Çin için deniz yollarının öneminin artması ve kıyılarında petrol-doğalgaz keşifleri yapmak istemesi, donanma gücüne olan bakışı da tamamen değiştirdi. Ancak ABD-Tayvan ittifakına karşı kruvazör füzelerine sahip donanma gücünü artıran ve balistik füzeleri, taarruz uçaklarıyla savunmasını güçlendiren Çin’in özellikle uçak gemisine yönelmesinin iki sebebi vardı. Batılı analistlere göre birinci sebep, Çin’in kendisini denizlerde yeniden süper güç haline getirecek bir filo kurmak ve bu filonun başına uçak gemilerini yerleştirmek istemesiydi. İkincisi, Çin’in modern donanmasının babası olarak kabul edilen General Liu Huaqing’in ölmeden kısa bir süre önce, “Eğer önümde bir Çin uçak gemisi görmeden ölürsem, gözlerim açık gider” demesiydi. Liu, 16 Ocak 2011’de hayata gözlerini yumdu. Ölümünden aylar sonra, Çin donanması Liu’nun dileğini Şi Lang ile yerine getirecek.
SAVUNMASI ‘SIFIR’

ABD’nin, her biri yaklaşık 10 milyar dolar olan uçak gemileri, kendisine eskortluk eden “uçak gemisi taarruz grubu”na (CSG) liderlik ediyor. Aegis savaş gemilerinin radarı düşman birliklerini saptamak için kullanılırken, eskortluk yapan her gemide denizden karaya ateşlenebilen, 300 ile 3 bin 500 km menzile sahip taktik ve kıtalararası yaklaşık 100 füze bulunuyor.

 

Buna karşın, Çin’in radar sistemi yeterince güçlü olmayan ve ABD destroyerlerinin taşıdığının yarısı kadar füze bulunduran sadece iki 052C destroyeri var.

 

Sualtında ise durum daha da beter. ABD’li uçak gemilerine en az bir nükleer güçlü denizaltı eşlik ediyor. Nükleer denizaltı 24 adet Trident balistik füzesi taşıyor. Uçak gemilerindeki hava araçları, suyun yüzlerce metre altındaki denizaltılarla iletişim kurabilmek için çok düşük frekanslı radyo sistemleri kullanıyor. Çin ise bu tür bir telekomünikasyon sistemini henüz geliştirebilmiş değil.

 

ÇİN'İN HAYALET UÇAĞI ABD TEKNOLOJİSİNE SAHİP OLABİLİR / Arşiv

 

Ancak Çin nükleer başlıklı füze atabilen denizaltılara sahip. İlki 2004’te suya indirilen 094 denizaltısı, 20-24 JL-2 balistik füze atabiliyor. Guardian'ın verilerine göre, Çin’in bugün 3 adet 094 tipi denizaltıya sahip olduğu düşünülüyor.

 

ABD’li uçak gemilerine kıyasla küçük kalan boyutu, eksik kanat kuvveti ve eskort desteğiyle, Şi Lang düşmanını korkutacak bir özelliğe sahip değil. Türbinleri Ukrayna yapımı olan Şi Lang için endişe veren bir faktör, Rusya’nın da Ukrayna yapımı türbinlere sahip Kuznetsov uçak gemisinin geçmişte sıkça arıza yapmış olması. Çin uzay ve havacılık sanayi, yıllardan beri uçakları için motor geliştirmekte zorlandığı gibi gemiler için de türbin üretilemiyor. Bu durum WZ-10 taarruz helikopterinin 10 yıldır göreve çıkamamasına neden olurken, J-20 hayalet uçağı için iki farklı motor tipi deneniyor.

 

KİM NE KADAR GÜÇLÜ?

ABD’nin sahip olduğu Nimitz nükleer uçak gemileri, sahip oldukları uçak kapasitesi ve boyutuyla, bugün dünyanın en büyük gemisi olma özelliğini taşıyor. 102 bin ton ağırlığındaki Nimitz, iki A4W nükleer reaktöre sahip ve saatte 30 deniz milini aşabiliyor. Yaklaşık 5 bin 680 mürettebata sahip uçak gemisi 85-90 uçak kapasitesine sahip. Şu an 11 tane Nimitz sınıf uçak gemisine sahip olan ABD, 2023’te bu rakamı 14’e çıkaracak.

 

Nimitz uçak gemilerinin ardından dünyanın en büyük uçak gemisi Rus Kuznetsov. Ardından, Fransız Charlles De Gaulle geliyor. Ülkelere göre mevcut uçak gemisi dağılımı ise şöyle: ABD 11, İtalya 2, Fransa, Rusya, İngiltere, Hindistan, Brezilya, Hollanda ve Tayland birer uçak gemisine sahip.

 

ENDİŞELİ OLANLAR DA VAR

Şi Lang batı tarafından dikkate alınmasa da, Çin’in uçak gemilerine yaptığı büyük yatırım gelecek için endişeler doğuruyor.

 

ABD Donanması’nın Pasifik bölgesi komutanı Amiral Robert Willard, Nisan ayında Bloomberg’e, “Bölgedeki algı ciddi ölçüde değişecek” derken, Japonya’nın Asahi Şimbun gazetesine konuşan askeri bir yetkili, “Çin, gelecekte ABD’yle gücünü dengelemek için büyük yatırım yapıyor. İleride küçük çaplı çatışmalar görebiliriz” dedi.

 

Avustralyalı Tuğgeneral John Frewen, “Çin’in uçak gemileri bölgesel düzen adına gelecekteki en büyü tehdidi oluşturuyor” yorumunu yaptı. Hintli askeri bir yetkili ise “Şi Lang’ın Hindistan’ın geleceğe yönelik planlarının ötesinde olduğunu” itiraf etti.

 

ÇİNLİLER SÖZÜNDE DURMADI

2001 yılında Karadeniz'den çıkmak için Boğaz’dan geçmek zorunda olan Varyag, Türkiye ile Çin arasında politik krize neden olmuştu. İkili görüşmeler sonucu, Çin, Türkiye’ye bir milyon turist gönderecekleri ve geminin “gazino” olarak kullanılacağı garantisini verdi. Çinlilerin verdiği garantilerin ardından, Varyag, 1 Kasım 2001’de Boğaz’dan geçti. Dönemin ABD Başkanı Bill Clinton bile geminin geçişine izin verilmesi için Türkiye’ye öneride bulunmuştu.

 

Ancak Çinliler sözlerinde durmadılar. Gemi ne gazino oldu, ne de Türkiye’ye Çinli turist geldi. Varyag baştan sona modernize edildi, motor takıldı ve Çin donanmasının en heybetli uçak gemisi haline getirildi. İsmi değişip “Şi Lang” oldu. Şiilang, Tayvan’ı işgal eden ünlü bir Çinli general.

 

mygokmen@hurriyet.com.tr

 

Yorumları Göster
Yorumları Gizle