GeriGündem Mahkeme kararıyla Musevi
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    0
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Mahkeme kararıyla Musevi


Ayda KAYAR / İSTANBUL

‘Türkiye Sabetaycılığı’nın yazarı Ilgaz Zorlu, din değiştirmek için verdiği hukuki mücadeleyi kazandı. Mahkeme, Zorlu'nun nüfus cüzdanındaki ‘‘Müslüman’’ yerine ‘‘Musevi’’ yazılmasını hukuka uygun buldu.

Dönmeler olarak da bilinen Sabetaycılığı, yazdığı kitapla Türkiye'nin gündemine getiren Ilgaz Zorlu, nüfus kağıdının din hanesine ‘musevi’ yazılması için açtığı davayı kazandı. Türkiye Hahambaşılığı'nın mahkeme kararı sonrasında Yahudi dinine kabul ettiği Zorlu, Türkiye'de nüfus kağıdında Müslüman yazmasına rağmen, Yahudiliğe kabul edilen ilk Sabetaycı oldu.

Zorlu, 17'nci Yüzyıl'da kendisini mesih ilan eden Sabetay Sevi'nin inancını paylaşan, ancak kendilerini Müslüman gibi göstererek gizleyen cemaatin bir mensubu olarak, aslında Yahudi olduğunu iddia ediyordu. Yıllardır bunun mücadelesini veren Zorlu, İstanbul 9'uncu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararıyla isteğine kavuştu. Zorlu'nun mahkemeye sunduğu deliller arasında Hürriyet Gazetesi yazarı Enis Berberoğlu'nun köşe yazısı ve kendisiyle yapılan röportaj da yer aldı.

Ilgaz Zorlu, Yahudi dinine kabul edilmekten büyük mutluluk duyduğunu belirterek, şunları söyledi:

‘‘ABD ve başka ülkelerde Yahudiliğe kabul edilen Sabetaycılar var. Ancak Türkiye Hahambaşılığı bunu kabul etmiyordu. Türkiye Hahambaşılığı, Yahudilerin 1492 yılında Padişah 2'nci Beyazıd'a hiçbir Müslümanı Yahudi dinine almayacaklarına dair verdiği tek taraflı akiti uyguluyor.’’

Zorlu, ‘‘Bu karar kendilerini Yahudi kabul eden diğer Sabetaycıların da önünü açacak mı?’’ sorusuna ise ‘‘Hiç zannetmiyorum. Çünkü beni zorlukla kabul ettiler. Kabul edilmemin nedeni İsrail'de dini eğitim almış olmam ve bir Yahudi gibi yaşamamdı’’ yanıtını verdi.

YAHUDİ OLMAK

1492'de Yahudi cemaatinin kabul ettiği akitin de etkisiyle Türkiye'de yaygın olarak bilinen ‘sonradan Yahudi olunmaz’ görüşü aslında doğru değil. Doç. Dr. Baki Adam'ın Ankara Üniversitesi internet sitesinde yer alan ‘Yahudiliğin Hıristiyanlığa ve İslama Bakışı’ başlıklı makalesinde Yahudilikle ilgili şunlar anlatılıyor:

‘‘Halakhah'a ‘Yahudi hukuku' göre, Yahudi bir anne-babadan veya Yahudi bir anneden doğan kimse Yahudidir. Sadece babası Yahudi olan bir kimsenin Yahudi sayılabilmesi için Yahudi dinine de girmesi gerekir. Irken Yahudi olmayıp Yahudiliğe ihtida eden ‘giyyur' kimse de Halakhah'a göre Yahudi sayılır.’’

Prof. Hatemi: Karar hukuka uygun

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, devletin, vatandaşının istediği dini nüfus cüzdanına yazmasının doğru bir karar olduğunu söyledi. Mahkemenin cemaatin kendi içişlerine karışamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Hatemi, ‘‘Kişi kendini Yahudi hissediyorsa, bu nüfus kağıdına yazılır. Ancak mensubu olduğunu iddia ettiği cemaatin onu kabul edip etmemesi, laik devleti ilgilendirmez. Bu mahkeme kararı, Türkiye Hahambaşılığı'nın uyması gereken bir karar değildir. Cemaat kendi kararlarını kendi verir’’ dedi.

Prof. Dr. Hatemi, kişilerin ‘devletçe tanınmış, zuhur etmiş, kabul edilen' dinlere hukuken kayıtlarını yaptırabileceklerini belirterek, ‘‘Ancak burada mensubiyeti olduğu belirtilen dinin, kamu düzenine aykırı olmaması lazım. Yani kişi gidip nüfus kağıdına ‘satanist' yazdıramamalı’’ diye konuştu.

Sabetaycılık nedir?

1648 yılında, 22 yaşındayken, İzmir'de kendisini mesih ilan eden Sabetay Sevi'ye inanan yahudi aileler, ‘Sabetaycılar' diye anılıyor. Büyük bir grubu kendisine bağlayan Sevi, padişahın bu duruma tepki göstermesi üzerine yaşamını sürdürebilmek için Müslüman olmayı kabul etti. Grup, Türkiye'de ‘dönmeler' ve ‘Selanik dönmeleri' olarak da adlandırılıyor.

Bunun üzerine Sabetaycılar, adları ve yaşamlarıyla Müslüman gibi yaşayıp, inançlarını kendi içlerinde sürdürmeye başladılar. Bu yaşam biçimi, bazı ailelerin gerçekten Müslüman olmalarını sağladı ise de bazıları dini inançlarını günümüze kadar sürdürdü. Sabetaycılar ve yaşamları Ilgaz Zorlu'nun 1998 yılında yayınlanan ‘Evet Ben Selanikli'yim- Türkiye Sabetaycılığı' adlı kitabıyla, kamuoyunun gündemine geldiler.


Yorumları Göster
Yorumları Gizle