GeriGündem Istanbul Yazilari
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    0
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Istanbul Yazilari

Kuzguncuk

Gormemiz gereken son koy Kuzguncuk'tur. Buraya varmadan once, bu kez deniz kiyisinda degil bir tepenin eteginde, guzel ahsap bir kosk goruruz. Burasi gecen yuzyil sonlarinda yasamis bir aydin olan Cemil Molla'nin koskudur. Bunu Alberti adinda bir Italyan mimarin yaptigi soylenir. Deniz kiyisindaki zarif minareli kucuk ahsap camiyi yaptiran da Cemil Molla'dir.

Ortakoy gibi Kuzguncuk'ta da turlu irktan insan yasardi. Nitekim burada biri buyuk, biri kucuk iki sinagog, camiyle yan yana bir Ermeni (Surp Krikor Lusavoric) kilisesi, iki de Rum kilisesi vardir. Bunlardan biri denize yakin ve adi Ayia Trias. Oburu Ayios Panteleymon ve iceriye giren cadde ustunde. Cemaat gitmisse de, binalar durmaktadir. Surp Krikor, Istanbul'daki tek kubbeli Ermeni kilisesidir. Camiyle yanyana durur. Kuzguncuk'ta cevre korunmustu, hatta simdi insaat yapmak yasaklanmistir. Artik vapur iskelelerinin yanibasinda restoranlar gormeye alistik, nitekim buradada iki restoran vardir. Daha ileride buyuk, cekici bir yali goruruz. Bu yali Fethi Pasa'ya aitti. Simdi genel park olan tepenin uzerindeki korunun sahibi de ayni pasaydi.

Fethi Ahmet Pasa Turkiye'de ilk muzeyi kuran kisidir. Cephanelik olarak kullanilan Aya Irini'de kalmis silah ve malzemeyi duzene sokarak bu binayi muze haline getirdi. Mankenlere askeri kiyafetleri ilk giydiren de odur. Abdulmecit'in kardeslerinden Atiye Sultan'la evlendi. Cumhuriyet doneminde yali, yeni sahibi Fethi Pasa'nin torunlarindan Sevket Mocan'in adiyla anilmaya baslandi. Mocan, Demokrat Parti'nin milletvekillerindendi. Kiskancligiyla da unluydu. Iki karisindan olan iki kizi yalinin simdiki sahipleridir. Bunlardan birinin, TKP'nin genel sekreteri Zeki Bastimar'in kardesiyle evlenmesi Sevket Mocan'in istemedigi ama onleyemedigi bir olaydi.

Boyle bir dedikodu aktarmamin nedeni, Kuzguncuk'ta Turkiye sosyalizminin bircok unlu kisisinin yasamasi. Mehmet Ali Aybar ve Oktay Rifat burada oturdular. Názim Hikmet burada cok vakit gecirdi. Nihat Sargin da Kuzguncuk'ta yali sahibidir. Bunlara dayanarak, herkesi bagrinda yasatan Bogazici'nin, Turkiye sosyalizminin dogusunda da payi oldugunu soyleyebiliriz.

Kuzguncuk'la Uskudar arasinda Pasalimani vardir. Bu adin da kusatma sirasinda Baltaoglu Suleyman Pasa'nin bazi gemilerini burada demirlemesinden geldigi soylenir. Buradaki eski cesme, Abdulaziz'in hal'i olayina karisan ve sonra bir suikast sonucu oldurulen Serasker Huseyin Avni Pasa tarafindan, 19. yuzyilin gorkemlilik olculerine gore yeniden yaptirildi. Oldukca anitsal bir cesmedir. Pasanin yalisi da tam burada, kiyidaydi. Nufuz kullanarak fetva alip, burada bulunan mezarligi yalisinin arsasina kattigi iddia edilmistir. Genellikle pek sevilmeyen bir pasadir. Kizi, Beylerbeyi'ndeki (yanan) unlu yalinin sahibi Hasip Pasa'nin ogluyla evlenmisti.

Uskudar'a iyice yaklasirken gorulen yuksek tas binalar (simdi yari yikik) III. Selim zamaninda yapilmis tahil ambarlari ve degirmendir. Daha sonra Tekel'e verilmislerdir. Ilk bina ise Abdulmecit'in yaptirdigi karakoldur.

Bundan sonra yolumuzun uzerindeki semt Uskudar. Bogazici yolculugumuz burada sona eriyor.

(Istanbul Gezi Rehberi. Tarih Vakfi Yurt Yayinlari. 5. basim. 1997.)


Yorumları Göster
Yorumları Gizle