GeriGündem 23 yıl sonra resmen 'olağan hal'
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    0
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

23 yıl sonra resmen 'olağan hal'

Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da 1978'de sıkıyönetim ilanıyla başlayan olağanüstü koşullar bugün sona erdi. 1987'de Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Siirt, Tunceli ve Van'da ilan edilen Olağanüstü Hal Uygulaması, bugün saat 17.00'den itibaren Diyarbakır ve Şırnak'ta da kaldırıldı. Tam 46 kez uzatılan OHAL uygulaması süresince bölgede 6 süper vali görev yaptı.

OHAL'İN İLANI

Siirt'in Eruh ve Hakkari'nin Şemdinli İlçelerinde, 1984 yılında, PKK tarafından düzenlenen saldırıyla Güneydoğu, kanlı bir sürece girdi. Terör örgütünün, bölgede güvenlik güçleri ve vatandaşlara yönelik saldırılarını artırmaları ve düzenlenen köy katliamları, OHAL'in sinyalini vermeye başladı.

Bölgedeki kanlı saldırıların önlenmesi, huzur ve güvenin sağlanması amacıyla 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ''Olağanüstü Hal Uygulamasına'' geçildi.

12 Eylül 1980'deki askeri harekatla başlayan sıkıyönetimin bitiminden hemen sonra 19 Temmuz 1987 tarihinde, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Siirt, Tunceli ve Van'da OHAL uygulamasına geçildi.

MÜCAVİR (KOMŞU) İL

Başbakanlık onayıyla Adıyaman, Bitlis ve Muş da aynı kanunla ''Mücavir İl'' (komşu il) olarak belirlendi.

Olağanüstü Hal, bölgede toplam 11 ilde uygulamaya konulurken, Batman ve Şırnak'ın 6 Mayıs 1990'da il olmalarıyla OHAL kapsamındaki il sayısı 13'e yükseldi. Mücavir il olarak uygulama kapsamına alınan Bitlis'te de 19 Mart 1994 tarihinde Olağanüstü Hal'e geçildi.

Diyarbakır'ın Şehitlik Semti'ndeki bir binada, tüm birimleriyle  oluşturulan Bölge Valiliği görevine ilk olarak Hayri Koçakçıoğlu atandı. Üç Vali yardımcısının bulunduğu Bölge Valiliği birimlerinde görev yapan öteki personel de Milli Eğitim ve Emniyet Müdürlüğü başta olmak üzere kentteki çeşitli kuruluşlardan geçici görevle getirildi. Daha sonra Bölge Valiliği, Seyrantepe Semti'ndeki binasına taşındı.
   
46 KEZ UZATILDI
   
Uygulamanın başladığı 19 Temmuz 1987 tarihinden bugüne kadar OHAL 46 kez uzatıldı. Her 4 ayda bir uzatılan Olağanüstü Hal uygulaması, 1994 yılı sonuna kadar 13 ilde sürdürüldü.

Güvenlik güçlerinin bölge genelinde ve özellikle sınır ötesinde terör örgütüne yönelik gerçekleştirdiği operasyonlar sonucunda, bölgedeki huzur ve güvenlik ortamı yeniden sağlanmaya başlandı. Güvenliğin sağlanmasıyla birlikte OHAL de kademeli olarak kaldırılmaya başlandı.

İlk olarak Elazığ OHAL kapsamından, Adıyaman da mücavir il olmaktan çıkarıldı. Daha sonra, 30 Kasım 1996 tarihinde Mardin kapsamdan çıkarılarak, mücavir il statüsüne alındı. Ardından TBMM'nin 2 Ekim 1997 tarihli kararıyla 6 Ekim 1997'den itibaren Batman, Bingöl ve Bitlis uygulamadan çıkarılarak, mücavir il kapsamına dahil edildi.

30 Kasım 1999'da Siirt'te, 30 Temmuz 2000'de Van'da, 30 Temmuz 2002'de de Hakkari ve Tunceli'de Olağanüstü Hal uygulaması sona erdirildi.  
     
İKİ İL, 19 İLÇE
   
Diyarbakır ve Şırnak'ta OHAL uygulaması saat 17. itibarıyle resmen sona erdi. Batman, Bingöl, Bitlis, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Tunceli ve Van ise mücavir il kapsamındaydı. Uygulama kapsamında son olarak 2 il, 19 ilçe, 1061 köy ve 1434 mezra, mücavir alan 9 il, 59 ilçe, 2 bin 861 köy ve 3 bin 885 mezrayı kapsıyordu.

TBMM'nin 19 Haziran 2002 tarihli birleşiminde, OHAL'in 30 Temmuz 2002 tarihinde Diyarbakır ve Şırnak'ta ''son kez'' 4 ay daha uzatılması kararlaştırılmıştı.

Böylece, 12 Eylül 1980 askeri harekatından hemen önce sıkıyönetimle başlayan ve daha sonra Olağanüstü Hal ile devam eden dönem, 23 yıl sonra kapanmış olacak.
   
6 ''SÜPER'' VALİ GÖREV YAPTI
   
Olağanüstü Hal Bölge Valiliği görevini ilk olarak Hayri Kozakçıoğlu yaptı. Daha sonra sırasıyla Necati Çetinkaya, Ünal Erkan, Necati Bilican, Aydın Arslan ve Gökhan Aydıner, bu görevi yürüttüler.

Bölge Valiliği görevini en uzun süre Kozakçıoğlu, en az süreyle ise Çetinkaya üstlendi.

Kozakçıoğlu, Çetinkaya ve Erkan, görevden ayrıldıktan sonra yapılan genel seçimlerde milletvekili seçildiler. Necati Bilican ise daha sonra Emniyet Genel Müdürlüğü'ne atandı. Sağlık sorunları bulunanAydın Arslan ise bu görevini yürütürken vefat etti.
   
BÖLGEDEKİ ASKERİ BİRLİK SAYISI ARTIRILDI
   
OHAL uygulamasının devam ettiği illerde terörün yok edilmesi için bölgedeki mevcut askeri birlikler de genişletildi.

Zaman içinde Hakkari'deki Dağ Komando Alayı tugaya; Van'daki 21. Jandarma Sınır Tugayı tümene, Şırnak'taki 119. Jandarma Sınır Alayı önce tugaya daha sonra tümene dönüştürüldü. Şırnak'ta, ayrıca Hava İndirme Tugayı kuruldu. Geçici görevle Van'ın Başkale İlçesi'nde de Jandarma Tugayı oluşturuldu.

Mardin'in Midyat İlçesi'ndeki Seyyar Komando Taburu Batman'a taşınırken, Siirt'teki 70. Piyade Tugayı da Mardin'de konuşlandırıldı.

Batman'da güvenlik güçlerine lojistik destek sağlamak amacıyla Jandarma Bölge Komutanlığı kuruldu. Diyarbakır'da oluşturulan Bölge Asayiş Komutanlığı, 4 yıl önce Van'a taşındı. Diyarbakır'daki 2. Taktik Hava Kuvvet Komutanlığı'nda da savaş uçaklarının yer aldığı 8. Ana Jet Üssü oluşturuldu.

Kırsal kesimde ve özellikle sınır ötesinde operasyonlara destek amacıyla Kayseri, Bolu ve Çanakkale'den komando ve hava indirme birlikleri geçici olarak bölgeye kaydırıldı. 


Yorumları Göster
Yorumları Gizle