Gözler şimdiden 2001'e döndü

Hürriyet Haber
21.12.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

Para ve sermaye piyasaları, 2000 yılını 15 Aralık'ta bitirmişti. Şimdi gözler 2001 yılı beklentilerinde…

Türk para ve sermaye piyasalarında 2000 yılının son haftasında neredeyse danışıklı dövüş denilebilecek bir seyir yaşandığını izledik... Son dört işlem gününe bakıldığında, genelde hem borsanın hem de para piyasalarının yönü önceden çizilmiş gibiydi. Tek belirsizlik repo piyasasında gecelik faizlerin yönü konusundaydı. Aslında tam bir belirsizlik yaşandığını söylemek de çok doğru değil.

Haftanın son işlem gününde repo faizlerinin yükseleceği neredeyse kesin bir biçimde ifade ediliyordu. Belirsizlik bu yükselişin nereye kadar olacağı konusundaydı. Keza perşembe günü gecelik faizin yüzde 200'ün üzerine çıktığını gördük, ki bu da yine tahmin edilen sınır içerisindeki bir yükseliş olarak kayıtlara geçti. Fakat bireysel yatırımcı bu oranlardan yararlanamadı. Çünkü oranlar, öğleden sonra yükseldi. Bilindiği gibi bireysel yatırımcı parasını repoya yatırmak için öğlen saat 12.00'ye kadar bankalara başvurmak zorunda.

Bu nedenle 22 Aralık Cuma günü saat 12.00 de repo yatırımcısı için son tatil yatırımı şansı olacak. Bu arada hemen hatırlatmak gerek, repo piyasasında ortalama oran yüzde 204 olarak gerçekleşti fakat piyasada son geçen işlemler yüzde 100'ün çok az üzerindeydi.

Perşembe günü piyasada yaşanan bir başka önceden tahmin edilen gelişme de takas avantajının çok fazla yatırımcıyı cezbetmeyeceği yönündeydi. Seans içindeki seyire bakıldığında kelimenin tam anlamıyla bu yöndeki tahminlerin de gerçekleştiği görüldü. Günü 9 bin 185 puandan açan İMKB 100 Endeksi, gün içinde hafif hafif dalgalandı. Hatta düşük işlem hacmi ile gerçekleşen bu dalgalanma daha çok 9 bin 150 ve 9 bin 250 puan arasında kaldı. Yani ağırlıklı dalgalanma bandı 100 puan oldu.

İşlem hacmi de piyasada gerçekleşen işlem miktarı da yıllık ortalamaların çok atında kaldı. Hemen not edelim, cuma günü de piyasada farklı bir seyir beklenmiyor.

Piyasa artık 2001 beklentilerini izlemeye aldı. Artık tüm pozisyonlar 2001 yılının ocak ayındaki gelişmelere ve gerçekleşmelere çevrilmiş durumda. Fakat önce 2001 yılına hangi olaylar ve makro ekonomik gelişmelerle gireceğimize bakalım.

EK NİYET MEKTUBU : Hükümet tarafından hazırlanan ek niyet mektubunun bugün IMF İcra Kurulu tarafından görüşülüp onaylanması ve Ek Kredi Kolaylığı ile Stand-By anlaşması çerçevesindeki 3. ve 4. kredi dilimlerinin resmen serbest bırakılması bekleniyor.

BÜTÇE: 2001 Yılı Bütçe Tasarısı, TBMM Genel Kurulu'ndan geçti. 2001 yılı genel ve katma bütçeli idareler kanun tasarısı ile 1999 yılı genel ve katma bütçeli idareler kesin hesap kanun tasarısı da TBMM Genel Kurulu'nda dün kabul edildi.

AF YASASI: TBMM Genel Kurulu'nda, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından bir daha görüşülmek üzere iade edilen "23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine İlişkin Yasa"nın tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı ve yasa değişmeden Sezer'e gönderildi. Şimdi Sezer'in atacağı adım izleniyor. Sezer ya yasayı imzalayacak ya da Anayasa Mahkemesi'ne gönderecek.

STOPAJ ARTIŞI: Bakanlar Kurulu, repoda %14, mevduat faizinde %15 olan stopaj oranını % 16'ya çıkardı. Yeni uygulamaya göre döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kâr payları, nama ve hamiline yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizler %16 stopaja tabi tutulacak. Uygulama 1 Ocak 2001'den itibaren geçerli olacak. Ayrıca Maliye Bakanlığı ile üzerinde çalışılan bir düzenleme ile bono ve tahvilden elde edilen gelirler için beyanname doldurma zorunluluğu kaldırılacak. Sıfır stopaj uygulamasına da devam edilecek. Yeni düzenlemenin Ocak ayında yasalaşabileceği ve uygulamanın da bu tarihten itibaren geçerli olacağı belirtiliyor.

2001 ajandasında neler var

Yatırımcılar artık 2001 yılı ile ilgili gelişmeleri izlemeye başladı. 2001 yılında hükümetin, başta özelleştirme alanında atacağı adımlar sadece para ve sermaye piyasalarını değil Türk ekonomisinin de yönünü belirleyecek. İşte yatırımcının 2001 ajandasında yer alacak gelişmeler:

KAMU BANKALARI: Kamu bankalarının özerkleştirilmesi ve özelleştirilmesi konusundaki yasa tasarısı Meclis Genel Kurulu'nda kabul edildi ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylandı. Bu yasanın geçmesinden sonra, Dünya Bankası'nın ve Japon Hükümeti'nin finansal sektörün yeniden yapılandırılmasına ilişkin vereceği kredilerin sene sonuna kadar gelmesi bekleniyor.

THY'NİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ: Hükümet THY'nin %51'ini blok olarak satışa çıkardı. İlgilenen firmalar için son başvuru tarihi 28 Şubat 2000. Devlet, şirketteki çoğunluk hissesini kaybedeceği için özelleştirme öncesinde altın hisse çıkararak stratejik konulardaki son söz hakkını koruyacak. Özelleştirmeden sorumlu Devlet Bakanı, nihai satış kararının Nisan ayı itibarıyla verilmesini beklediğini açıkladı. Hükümet 2001 yılının son çeyreğinde ya da 2002 yılı başında THY'nin halka açıklık oranını artırmak üzere %15 - %20 civarında halka arz yapmayı da planlıyor.

FAZİLET PARTİSİ'NİN KAPATILMASI: Resmi bir tarih olmamasına rağmen, Yüksek Mahkeme'nin Fazilet Partisi ile ilgili kararını yeni yılla berlekte açıklaması ihtimali yüksek. Liderler yaptıkları açıklamalarda, birçok kez Fazilet Partisi'nin kapatılmaması yönünde fikirlerini belirttiler. Anayasa Mahkemesi, Fazilet Partisi'nin kapatılması için açılan davayı 12 Aralık'ta görüşmeye başladı. Ancak, FP Genel Başkanı Recai Kutan'ın yasadaki bir madde hakkında mahkemeye yaptığı itiraz üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın görüşünü almak üzere davasının görüşülmesi ertelendi.

Mahkeme, yapacağı görüşmede FP'nin kapatılıp kapatılmayacağını ve kapatma kararı verirse hangi milletvekillerinin milletvekilliğinin düşeceğini de kararlaştıracak. Fazilet Partisi kapatılırsa ve en az 22 milletvekilliği boşalırsa, 3 ay içinde bir ara seçim yapılması gerekecek. Biz bu ihtimalin düşük olduğunu düşünüyoruz. Beklentiler de davanın Ocak 2001'den önce sonuçlanmayacağı doğrultusunda.

GSM 1800 ALTYAPI İHALESİ: Türk Telekom'un (TT) yıl sonuna kadar kurmayı planladığı GSM 1800 şebekesinin altyapısı için davet edilen 5 gruptan teklif geldi: Siemens (Doğan Holding ile beraber), Ericsson (Atlas Holding ile beraber), Netaş (Koç Holding ile beraber), Alcatel Teletaş (Sabancı ve Doğuş Holding ile beraber) ve Nokia. İhaleyi kazanan firma, TT'nin GSM 1800 sisteminin tesisi, devreye alınması, destek, pazarlama, müşteri ve abonelik hizmetlerini üstlenecek.

Türk Telekom ilk senede GSM 1800 şebekesine yönelik (pazarlama dahil) 1 milyar dolar düzeyinde harcama yapmayı planlıyor. Netaş ve Alcatel Teletaş'ın bu ihaleden pay almaları mali yapılarını önemli ölçüde etkileyeceği için, ihale sonuçları açıklanıncaya kadar bu şirketlerin tahtalarındaki hareketliliğin devam etmesini bekliyoruz.

Bununla birlikte, bu ihaleyle Türk Telekom'un özelleştirilmesi öncesinde mobil iletişim konusunda ortaklıklar kuracak olması nedeniyle, şirketin özelleştirilmesiyle ilgilenebilecek olası bir "stratejik ortak" için en önemli hareket alanı olarak görülen mobil iletişim konusunda belirleyici olma ve teknoloji aktarma şansı azalabilecek. Bu nedenle ihalenin sonuçlanmasının gecikeceğini düşünüyoruz.

TELEKOM'UN ÖZELLEŞTİRİLMESİ: Telekom'un Özelleştirilmesi: Türk Telekom'un özelleştirimesinde stratejik ortağa satılacak hisse miktarı Bakanlar Kurulu'nda alınan bir kararla %29'dan %33.5'e çıkarıldı. Hisse satışı ile birlikte stratejik ortak Türk Telekom'un stratejik hizmetler kurulunda (yönetim) çoğunluğa sahip olacak ve genel müdürü atayacak. Teklifler 14 Mayıs'a kadar

<ı>Deniz BAYRAMOĞLU
denizb@cnnturk.com.tr

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı