GONZO

Yine ‘yeri gelmemişkene’ kabilinden bir alıntı yapacağım. Okuduğum bir ilginç röportaj. Eeee, yani? demeyeceksiniz. Amerikalı yazar Robert Stone son kitabı Bay of Souls’dan da bahsettiği bir röportajında ‘asit’ yani uyuşturucu başlığı altında anlatıyor:

Hürriyet Haber
23.02.2005 - 13:35


Gonzo... Evet, hayatımın bir döneminde, 1960’lı yıllarda, arkadaşlarım Merry Pranksers, Neal Cassady (Jack Kerouac’ın yol arkadaşı, kült-kitabı <ı>Yolda’nın kahramanı) ve Ken Kesey (<ı>Guguk Kuşu’nun yazarı) ile bir ‘gonzo’ dönemimiz oldu.¹ Tom Wolfe’un <ı>Acid Test’te anlattığı ‘magic bus’ macerasına katılan yolcuların hepsini yakından tanıdım.

Navy’deyken (Amerikan Deniz Kuvvetleri) annem sayesinde Kerouac’la <ı>‘Yolda’ buluşmuştum. Bir gün, bütün bu insanları tanıyacağımı rüyamda görsem inanmazdım. Ama on yıl sonra Meksika’da kendimi Kesey’le, Kerouac’la buldum.

Meksika’nın - o tarihlerde daha bomboştu - batı sahillerinde tavanı olmayan boş bir eve hamaklarımızı germiştik. Maymun ve papağan çığlıklarının çın çın öttüğü puslu sabahları hâlâ hatırlarım. Uzaktan, Meksika Deniz Kuvvetleri’ne ait gemilerin sis düdüklerini duyuyorduk, sanki Çaykovski’nin İtalyan Capriccio’sunu yahut Alamo’nun gizemli trompetlerini andırıyordu.

O günlerde Ken Kesey firardaydı. Ev sahibinin karısı bizim <ı>‘varoluşçu’ olduğumuza kanaat getirmişti; çoğumuzun, öğleden sonra 3’ten önce kim olduğunun bile farkına varamadığını sonradan anladı. Ama bizi ihbar etmedi. Ancak, mahallenin çocukları ne halt ettiğimizi merak edip etrafımızda dönmeye başlayınca polisin dikkatini çektik. Arazi olmanın vakti gelmişti.

Neal Cassady kafayı sıyırıyordu. Uyuşturucu delirtiyordu onu. En güzeli de papağanı Rubiaco idi. Rubiaco sabahtan akşama kadar Neal’le beraberdi, o kadar ki, Cassady yahut Rubiaco bir odaya girdiğinde, kim kimdir, anlamak mümkün değildi. Garip bir ses duyuluyordu, <ı>“Denver’a son gittiğimde... peşime aynasızlar düştü, aynasızlar...” Dönüp bakıyordunuz, konuşan kim diye, Cassady mi yoksa papağanı mı? Kafayı yemez mi adam?

Cassady’nin bir de pis bir huyu vardı. Yiyecek içecek ne bulursa, içine LSD veya methedrin koyuyordu. Adamı perişan ediyordu bu, çünkü etkisi en az 8 saat sürüyordu. Öyle oturup, saatlerce salak gibi sırıtıyordunuz. Çeneniz o kadar acıyordu ki, kendi kendinize soruyordunuz, ‘Tanrım, ben niye böyle gülüyorum?’

Cassady’nin gazabından kurtulmanın tek çaresi, gizlice alışveriş yapmak ve yiyecekleri elinin ulaşmayacağı bir yerde saklamaktı. Bir gün, pazardan süt domuzu bulduk, nefisti. ‘Amaaan, Cassady çakmadan bir güzel kızartırız’ diye sevindik. Nerdee? Malı yakalamış ve bir şırınga dolusu LSD yahut methedrin basmış içine. Kağıt tabaklarımız ve elimizde tekilamızla sofraya oturduk. İki dakika sonra, gözümüzün önünde <ı>diabolitos uçuşmaya başlayınca anladık yine Cassady’nin aynı boku yediğini. Kaçıp saklandı. O kafayla, yakalayıp linç etmek için plajı köşe bucak taradık. İşte o sırada (polisten) tüyme zamanı geldiğine karar verdik.

Kaliforniya’ya, oradan da Oregon’a gittik. Ken Kesey teslim oldu ve birkaç ay hapisle yırttı. <ı>Guguk Kuşu yayınlandıktan sonra bir kahraman haline geldi, özellikle gençlerin gözünde. Bir kült isim haline geldi. Ama sonra, yaratıcılığı bıraktı, kendini kahramanlarının yerine koydu. İnsanları eğlendirmeyi çok iyi bilirdi, hayatını böyle de kazanabilirdi. Ama ne mümkün? Cassady’nin sorunu buydu işte. Kendi yarattığı tipleri canlandırmaya başlıyordu. Ama dahî bir tipti, asla gençleri yanlış yönlendiren biri değildi, hatta bir anlamda bir eğitimci bile denilebilir...

<ı>

(Gilles Anquetil’in yaptığı röportajdan, Nouvel Obs. 9 Haziran 2004)

¹ Gonzo: Anladığım kadarıyla İngilizcede ‘aşırı öznel’ anlamına gelen bir kelime. Ben bu kelimeyi ‘gonzo journalism’den biliyorum bir tek. Gonjo journalism ‘aşırı öznellik’ (ultra-subjectivity) üzerine kurulu bir araştırmacı-gazetecilik metodu. Yani olaylara değil, aktaranın şahsî duygularına, düşüncelerine dayanır. Gazeteci, izleyeceği olayın bir parçası haline gelecek kadar, mümkün olduğu kadar ‘içine’ girer. Bu terim, gazeteci Hunter S.Thomson’ın Hell’s Angels’i yazmak için Hell’s Angels adlı motosiklet çetesine katılmasını, aylarca onlarla birlikte, onlar gibi yaşamasını ifade etmek için uydurulmuş. Bol anekdota, içki ve uyuşturucu âlemlerine yer verdiği için herhalde ‘gonzo’ (ultra-öznel) denilmiş. Burada da Stone’un bu kelimeyi içki, LSD âlemleri ve ‘kafası kıyak gezmek’ anlamına kullandığını sanıyorum.

Yayınlanma Tarihi : 23.02.2005 - 13:35
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün