"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Gİ diyeti neden faydalı

Kilo sorunu olan herkesin farklı bir hikâyesi vardır. Kimi çok yediği, kimi az hareket ettiği, kimi her iki günahı birlikte işlediği için kilo alır.

Bazıları da genetik miraslarında yazılanlar ya da sağlık sorunlarından dolayı şişmanlar.
Prensip olarak “normal kiloda kalabilmeniz için yakabildiğiniz kadar Gİda almanız ve bu arada hareket etmek üzere planlanmış beden makinesini gereği kadar çalıştırmanız” gerekir.
Eğer yakabildiğinizden daha fazlasını yiyip içerseniz ve/veya yakmak için bedeninizi harekete sevk etmezseniz kalori fazlası vücudunuzda yağ olarak birikir. Süreç önce kilo fazlalığı, sonra da obeziteye dönüşür ve bir dizi sağlık problemine yol açar.

ÇÖZÜM ÜRETİYOR

Ne var ki hepimiz sadece çok yediğimiz için değil, yanlış şeyler yiyip içtiğimiz, daha da önemlisi bedenimizin kullanım şartnamesini dikkate almadan beslendiğimiz için kilo alırız.
Genetik eğilim, hormonal ve metabolik bozukluklar, psikolojik sorunlar gibi nadir problemler dışında sorunun esası “yanlış ve kötü beslenme” ile ilişkilidir.
Daha da önemlisi, fazla kilolu ya da şişmanların çoğu, zannettiğiniz gibi “iştahını kontrol edemeyen, dikkatsiz, özensiz, kendine bakmayı bir türlü beceremeyen, obur, aç gözlü, önlerine ne gelirse silip süpüren insanlar” değildir. En azından böyle olsalar bile “onları böyle davranmaya yönelten bazı metabolik problemler” vardır.
şimdilik kandaki insülin hormonunun seviyesi ve karbonhidrat grubu yiyeceklere verilen insülin cevabı bu konuda en önemli belirleyiciler gibi görünüyor. Bu sorunu yönetmenin en kolay yolu ise düşük Gİ’li beslenmekten, yani “insülin salGİlanmasını tahrik edip insülin direncine yol açan yiyeceklerden uzak durmaktan” geçiyor.

NE YAPMALI?

Düşük Gİ değeri olan yiyeceklerle beslenme alışkanlığı yalnızca sağlıklı bir kiloda kalmanıza yardım etmekle de kalmıyor. Kan basıncınızı düşürüyor, kolesterol ve trigliserid seviyelerinizi dengeliyor, uykunuzu iyileştiriyor, damar sertliği, karaciğer yağlanması, reaktif hipoglisemi, hatta kanser gibi pek çok tatsızlığın daha baştan önüne geçiyor.
Benim önerim, kilo sorununuz olsa da olmasa da beslenme planınızı düşük Gİ’li yiyeceklerden oluşturmanız, en azından yüzde 80’ini Gİ değeri 50’nin altında olan yiyeceklerden seçmenizdir.
Eğer karın-göbek bölgesinden kilo alan (hatta herhangi bir nedenle kilo fazlalığı problemi bulunan), gizli veya açık şeker hastalığı olduğu bilinen, tansiyonu, kolesterolü, trigliseridi yüksek saptanan, reaktif hipoglisemiden yakınan, karaciğer yağlanması teşhisi konulan biriyseniz, düşük Gİ’li beslenme konusunda daha da kararlı olmanızı tavsiye ederim.

YAPACAKLARINIZ, YAPAMAYACAKLARINIZ...

Yapacağınız şey şudur: Beyaz ekmeği, beyaz undan yapılan besinleri, nişasta zengini yiyecekleri (patates, patlamış veya haşlanmış mısır, mısır ekmeği, pirinç pilavı), şekeri ve akrabalarını (balı, pekmezi, reçeli, meşrubatları, marmelatları, şekerlemeleri, dondurmalı, çikolatalı besinleri) ya hiç yememek -ki bu asla mümkün olmaz- ya da mümkün olduğu kadar az miktarda ve seyrek aralıklarla yiyip içmek!
Haşlanmış, közlenmiş, fırında pişirilmiş ya da kızartılmış patatesi, üzerine tereyağı sürülmüş sıcak pideyi, mükemmel bir et yemeğinin yanına eklenmiş patates püresi ya da pirinç pilavını, şöyle bol yağlı kalın hamurlu bir pizza parçasını midenize afiyetle indirmenin bedeli zannettiğinizden çok fazladır.
Bir saatlik yürüyüşle harcadığınız enerjiyi sadece küçük bir parça pizzayla kazandığınızı bilirseniz bunu daha iyi değerlendirirsiniz.
Beyaz ekmeğin de Gİ değerinin yüksek olduğunu aklınızdan lütfen çıkarmayın. Pekmezin, balın, çok olgun, çok tatlı ve çok sulu meyvelerin de Gİ değeri beklediğinizden daha fazladır, aklınızda olsun.
Bu dizide size vermek istediğimiz mesaj şudur: Bazen sadece ne kadar yediğinize dikkat etmeniz yeterli olmayabilir. Neyi, neleri ve ne sıklıkta yediğinize de dikkat etmeniz şarttır. Özellikle karbonhidrat grubu besinleri seçerken dikkatli olun ve düşük Gİ’li olanlarını yiyip içmeyi alışkanlık haline getirin. Sağlıklı bir kiloda kalmanın ve sağlıklı beslenmenin yolu biraz da düşük Gİ’li Gİdalarla beslenmekten geçiyor.

DİYETLER

70 KG ÜSTÜNDE AĞIRLIĞI OLANLAR İÇİN
6. GÜN
KAHVALTI
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt
6 çorba kaşığı yulaf gevreği (şekersiz)
1 küçük boy elma (dilimlenmiş)

ARA ÖğÜN
5 adet kuru erik
5-6 adet badem

ÖğLE YEMEğı
Salata (yağsız, sirke ve limon serbest)
6 çorba kaşığı kıymalı sebze yemeği
200 g (1 su bardağı) yağsız yoğurt ile cacık
50 g (2 ince dilim) kepekli ekmek

ARA ÖğÜN
30 g (1 ince dilim) yağsız beyaz peynir
50 g (1 ince dilim) kepekli ekmek
Domates, salatalık

AKşAM YEMEğı
Salata (yağsız)
100 g (4 çorba kaşığı) yağsız ton balığı
50 g (1 ince dilim) esmer ekmek

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt

70 KG’DAN DAHA AZ AĞIRLIĞI OLANLAR İÇİN
6. GÜN
KAHVALTI
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt
4 çorba kaşığı yulaf gevreği (şekersiz)
1 küçük boy elma (dilimlenmiş)

ARA ÖğÜN
5 adet kuru erik
5-6 adet badem

ÖğLE YEMEğı
Salata (yağsız, sirke ve limon serbest)
5 çorba kaşığı kıymalı sebze yemeği
200 g (1 su bardağı) yağsız yoğurt ile cacık
25 g (1 ince dilim) kepekli ekmek

ARA ÖğÜN
30 g (1 ince dilim) yağsız beyaz peynir
25 g (1 ince dilim) kepekli ekmek
Domates, salatalık

AKşAM YEMEğı
Salata (yağsız)
100 g (4 çorba kaşığı) yağsız ton balığı
25 g (1 ince dilim) esmer ekmek

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt


70 KG ÜSTÜNDE AĞIRLIĞI OLANLAR İÇİN
7. GÜN
KAHVALTI
1 adet yumurta ile menemen
30 g (1 ince dilim) yağsız peynir
3-4 adet zeytin
50 g (2 ince dilim) kepekli ekmek
Domates, salatalık

ARA ÖğÜN
100 g (1 orta boy) portakal
2 adet kepekli grisini

ÖğLE YEMEğı
1 adet kepekli tost (2 ince dilim kepekli ekmek arasına 30 g yağsız kaşar peyniri ile)
200 ml (1 kutu) ayran

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
2 adet kepekli grisini

AKşAM YEMEğı
Salata (yağsız)
120 g (4 köfte kadar) kırmızı et
2 çorba kaşığı etsiz sebze yemeği
4 çorba kaşığı bulgur pilavı

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt veya kefir

70 KG’DAN DAHA AZ AĞIRLIĞI OLANLAR İÇİN
7. GÜN
KAHVALTI
1 adet yumurta ile menemen
3-4 adet zeytin
50 g (2 ince dilim) kepekli ekmek
Domates, salatalık

ARA ÖğÜN
100 g (1 orta boy) portakal

ÖğLE YEMEğı
1 adet kepekli tost (2 ince dilim kepekli ekmek arasına 30 g yağsız peynir ile)
200 ml (1 kutu) ayran

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
2 adet kepekli grisini

AKşAM YEMEğı
Salata (yağsız)
90 g (3 köfte kadar) kırmızı et
4 çorba kaşığı etsiz sebze yemeği
2 çorba kaşığı bulgur pilavı

ARA ÖğÜN
100 g (1 küçük boy) elma
200 ml (1 su bardağı) yağsız süt
Dyt. Nilüfer BAYRAM
X