Geri alım ihaleleri devam edecek

Hürriyet Haber
14.10.2003 - 00:00 | Son Güncelleme:

HAZİNE yönetimi bugün yapacağı ihale ile 28 Ocak'ta vadesi dolacak kağıtları, 27 Ekim kağıtlarıyla değiştirmeye çalışacak. Ocak sonunda başlayıp, 36 günde toplam 28 katrilyon liralık geri ödeme yapacak olan Hazine, bu geri alım ihalesi ile sıkışık dönemini rahatlatmaya çalışacak.Aslında bu ilk değil. Bu yıl bazı ihalelerle piyasa yapıcı bankaların elindeki kağıtlar değiştirilmeye çalışıldı. Bu yıl 15 kez değiştirme yapıldı ama ilk kez ‘‘geri alım ihalesi’’ duyurusu yapılıp, yeni yöntem olarak duyuruluyor. Bankacılar, bu ihale için ‘‘deneme’’ deyip, Hazine'nin bundan sonra ihalelere devam edeceğini söylüyorlar. Özellikle ocak-şubat-mart dönemine geri ödemesi gelen kağıtları, bu tür geri alım ihaleleri ile bundan sonra da değiştirmeye çalışacağını belirtiyorlar.Bankacıların bir beklentisi de; Hazine'nin daha önce yapılan takas işlemi sırasında ihraç edilen kağıtları, zamanı geldiğinde bu yolla değiştirmeye çalışacağı yönünde.Toplam 9 milyar dolarlık takas kağıdı çıktığını, bunun 3 milyar dolarlık kısmının TL bazında olduğunu, 3 milyar dolarının 3 yıl, geri kalan 3 milyar doların da 5 yıl vadeli olduğunu belirten bankacılar, haziran ayında 3 milyar dolarlık 3 yıl vadeli takas kağıtlarının geri ödemesinin geldiğini, Hazine'nin bir anlamda hazirandaki bu geri ödemeler için hazırlık yaptığını söylüyor. Bu kağıtların TL ödemeli dövize endeksli kağıtlar olduğu, Hazine'nin bunun yerine döviz veya dövize endeksli kağıt çıkmadığı takdirde, bankaların o miktarda açık pozisyona düşecekleri de unutulmamalı.Bugün yapılacak ihaleye gelince... Piyasa yapıcılarıyla yapılan son toplantıda bu kağıt için geri alım ihalesi açılması gündeme gelmiş ve genellikle ‘‘bu kağıtların çoğunun halkın elinde olduğu, bu nedenle başarılı olamayacağı’’ söylenmiş.Buna karşılık şu anda elinde en fazla kağıdı tutan, ‘‘oturan banka’’ dediğimiz özel bankanın temsilcisi, ‘‘bankaların elinde bu kağıttan yeterince var’’ demiş. Bankaların beklentisi o ki; bu ‘‘oturan banka’’ geri alım ihalesine büyük miktarla girecek ve ihale bir anlamda onlar için yapılmış olacak.Bu kağıt ilk kez 21 Ocak 2003'de 5.4 katrilyon nominal miktarla ihraç edilmiş. Aynı kağıt 4 Şubat'ta bu kez 4.7 katrilyonluk ihraç edilmiş. Yani geri alımı yapılacak 28 Ocak vadeli kağıdın toplam miktarı 10.1 katrilyon lira. Bunun ne kadarı halkın elinde derseniz, bankacıların tahminine göre sadece 3 katrilyon civarındaki kısmı bankaların elinde, geri kalanı halkta. ‘OTURAN BANKA’ GİRECEKHalkın, teknik olarak, piyasa yapıcısı bir bankaya gidip ihaleye girme imkanı var. Ancak halktan bu ihaleye girecek fazla kişi olmayacağı, vergi sorunu olanların zaten satmayacağı söyleniyor.Yani ocak ayında gelir yazacak olan bir kişi, geri alım ihalesine girdiği zaman, sattığı değerden faiz gelirini bu yıla alıp, faiz limitine girebilecek, bu nedenle kağıdını satmak istemeyecek.Yani; talebin çok büyük ölçüde bankalardan, özellikle de ‘‘oturan banka’’dan gelmesi gerekecek. Bu banka zaten bu yıl çok yüksek kárlar elde edip, bunun vergisini ödeyecek. Geri alıma soktuğu zaman gelecek yılki kárını bu yıla alıp, daha fazla vergi ödemeyi seçecek mi, göreceğiz...Bankaların yatırım portföylerine aldıkları kağıdı, Hazine geri aldığı için, muhasebeleştirme imkanları var. Bankacılar talebi yaratacak en önemli unsuru; ‘‘bu kağıdın daha fazla kár marjının kalmaması’’ olarak belirtiliyor ve ihaleye katılımın ancak bu kaygıyla olacağını söylüyorlar.Hazine'nin ‘‘Neden alacağı kağıdı fikslemek yerine, satacağı kağıdın fiyatını fiksleyip, diğerini ihaleye açtığı’’ konusunda ise bankacılar, ‘‘Hazine Sayıştay sıkıntısı nedeniyle, kendi kağıdı için fiyat belirlemek yerine, piyasanın belirlemesini istiyor’’ yorumunu yaptılar. Halbuki daha önce, ismi bu şekilde konmayan geri alımlarda, Hazine kendi kağıdının fiyatını belirlemişti...Öyle ya da böyle, Hazine yeni bir işe başlıyor ve bundan sonraki geri alım ihaleleri, bir anlamda bugünkü ihaleye bakılarak, devam edecek. Bizce 10 katrilyonluk bir kağıtta, geri alım en azından 1 katrilyonu bulmalı ki; bundan sonraki geri alım planları tehlikeye girmesin...
Etiketler:

EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı