Ege Haberleri

EGE

    Gazi toplar, gün yüzüne çıkıyor

    Burak GEZEN - Ersan KÜÇÜKKURU / ÇANAKKALE, (DHA)
    15 Ağustos 2012 - 10:26Son Güncelleme : 15 Ağustos 2012 - 10:26

    Çanakkale Deniz Zaferi’nin kazanıldığı 18 Mart 1915’te İtilaf Devletleri’nin donanmalarına ait gemilere geçit vermeyerek “Çanakkale Geçilmez” destanına imza atan gazi toplar, yaklaşık 90 yıl sonra gün yüzüne çıkarılıyor.

    Çanakkale Deniz Savaşları sırasında boğaz savunmasını güçlendirmek amacıyla Kumkale Beldesi ve Halileli Köyü'nde oluşturulan Topçu Gruplarına ait bataryalara yerleştirilen 22, 24 ve 26 santimetre çapındaki Krupp ve Obüs topları, 18 Mart 1915 günü İtilaf Devletleri donanmasına ait gemilere ateş açarak boğaz savunmasında önemli rol üstlendi. Mondros Mütarekesi’nden sonra 1919 yılında bölgeye çıkan İngiliz birlikleri tarafından bazı parçaları sökülen gazi toplar, sonraki yıllarda bulundukları arazilerin tarım alanı olarak kullanılmaya başlamasıyla toprak altında kaldı.


    VALİLİK HAREKETE GEÇTİ
    Yıllarca ihmal edilen ve adeta toprak altında unutulan tarihi topların gün yüzüne çıkarılarak ziyarete açılması için Çanakkale Valiliği harekete geçti. Vali Güngör Azim Tuna’nın talimatıyla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bir proje başlattı. Yürütücülüğünü Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır’ın yaptığı proje doğrultusunda, Mühendislik Fakültesi Jeofizik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Aydın Büyüksaraç ve ekibi yeraltı taraması gerçekleştirdi. Ardından mısır ve buğday tarlalarında toprağın altında kalan topların yerleri tespit edildi ve bölgeler haritalandırıldı.
    Bir ay sürecek olan topların gün yüzüne çıkarılması kazılarına ilk kazmayı ise projenin mimarı Çanakkale Valisi Güngör Azim Tuna vurdu. Proje yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, yerleri tespit edilen ve güvenlik şeridiyle çevrilen alanlarda Arkeoloji Müzesi denetiminde yapılacak kazı çalışmalarının startı için bölgeye gelen Vali Güngör Azim Tuna, Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mesut Özel ile Kumkale Beldesi’nin CHP’li Belediye Başkanı Süleyman Erte’ye gazi toplarla ilgili bilgi verdi.


    9 GAZİ TOP GÜN YÜZÜNE ÇIKACAK
    Çanakkale Savaşları sırasında 190 civarında top kullanıldığını anlatan Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, şu ana kadar bunlardan 10’unun değişik mekanlarda sergilendiğini söyledi. Sayılır, “Bu proje ile Kumkale Beldesi'nde 3'Ü toprak altında, 2'si ise parçalanmış ve bir kısmı görünür şekilde toplam 5, Halileli Köyü'nde ise 2’si toprak altında, 2’si parçalanmış ve görünür şekilde toplam 4 gazi top bulunuyor. Geçmiş yıllarda topların bulunduğu alanlar sahipleri tarafından tarımsal amaçlı kullanılmaya başlanınca topların üzerleri toprakla örtülmüş. Şu an toplar 1,5 metre derinlikte bulunuyor. Arkeoloji Müzesi denetiminde bir ay sürecek kazılar sonucunda bu topları yıllar sonra gün yüzüne çıkarmış olacağız" dedi.


    İLK KAZMA VALİ TUNA'DAN
    İlk kazmayı vurarak kazı çalışmalarını başlatan Vali Güngör Azim Tuna ise, Avrupa yakasında Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nda bulunan savaş alanları ve şehitliklerin son 10 yılda yapılan yatırımlarla düzenlendiğini, ancak Anadolu yakasında özellikle Kumkale beldesi bölgesindeki savaş alanları ile şehitliklerin ihmal edildiğini söyledi. Vali Tuna, “Çanakkale Savaşları’nın 100’ncü yıldönümü olan 2015 yılına kadar Anadolu yakasındaki savaş alanlarını düzenlemeyi ve ziyaret alanları oluşturmayı hedefliyoruz. Maalesef bu gazi toplar tarımsal faaliyetlerin başlaması neticesinde yıllar önce toprak altında kalmış ve unutulmuş. Gazi topları gün yüzüne çıkarıp, zarar görenlerinin onarımını yaptıracağız. Daha sonra da Kumkale Beldesindeki Orhaniye Tabyasına yerleştirerek ziyarete açacağız” diye konuştu.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı