Gazı kısan İran için ceza maddesi koymamışlar

Yelda ATAÇ
29.01.2006 - 00:00 | Son Güncelleme:

Doğalgaz krizi yaşanmasının temel nedeninin, dönemin Refah Partili Enerji Bakanı Recai Kutan’ın imzasını taşıyan İran sözleşmesindeki teslimat cezası eksiği olduğu anlaşıldı. Enerji Bakanı Hilmi Güler, kontratlarda teslimat eksikliği nedeniyle ceza bulunmadığından yakınırken, Rusya ile yapılan tüm sözleşmelerde cezanın bulunduğu, dönemin Refah Partili Enerji Bakanı Recai Kutan’ın altında imzası bulunan İran kontratında ise teslimat cezasının bulunmadığı öğrenildi.

ÜÇ AYRI SÖZLEŞME:

Türkiye; Rusya ile Batı, Turusgaz ve Mavi Akım olmak üzere üç ayrı sözleşme yaptı. ANAP imzasını taşıyan üç sözleşmede de, tedarikçi ülkenin doğalgaz teslimatında eksiklik olması durumunda alıcıya ceza ödenmesi hükmü yer aldı. Kutan’ın imzasını taşıyan İran sözleşmesinde ise bu yönde bir hüküm yeralmadı. Bu nedenle Türkiye, 10 gündür doğalgaz krizi yaşıyor.

İRAN BEŞTE BİRE DÜŞÜRDÜ:

Doğalgaz krizi, İran’ın günde 26 milyon metreküp vermesi gereken doğalgazı, 5 milyon metreküpe kadar düşürmesi ile ortaya çıktı. Kış koşulları ve teknik sorunlar gerekçesine sığınan İran, Türkiye’de başlayan krizin ardından kurulan temaslarla son birkaç günde doğalgaz arzını 11 milyon metreküpe kadar çıkardı. Teslimat eksiği için ceza hükmü bulunmayan İran sözleşmesi, teknik sorunları da mücbir sebep kapsamına aldığı için Türkiye’nin eli kolu bağlandı.

RUSYA’DA CEZA VAR, İCRAAT YOK:

Bu durumun bir başka boyutunda da, Rusya kontratlarında bulunan cezanın uygulanmaması bulunuyor. Ukrayna üzerinden gelen Batı hattında, günlük arz 42 milyon metreküp olması gerekirken, bu rakam 35 milyon metreküpün altına düştü. Türkiye’nin karşısına ise iki mazeret çıkarıldı. Rusya, "Ben gönderiyorum, Ukrayna çalıyor" derken, Ukrayna, "Ben çalmıyorum, Rusya o kadar gönderiyor" gerekçesini öne sürdü. Türkiye’nin elini bağlayan bir sorun da bu belirsizlikten kaynaklandı. Buna karşılık Rusya, Batı’da azalan gazı Mavi Akım’da arzı artırarak telafi etti. Miktar önce 36 milyon metreküpe çıkarıldı, yakında 40’a çıkacağı bilgisi Botaş’a ulaştı.

Cezayir, kritik eşikten kurtardı

ÇANAKKALE
Boğazı’nda hava koşullarına takılan Cezayir’den gelen LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) gemisinin, önceki gün Marmara Ereğlisi’ne girmesi ile Türkiye’nin tamamen yedeksiz kalacağı noktadan son anda kurtulduğu ortaya çıktı. Kriz şöyle atlatıldı: Cuma günü itibariyle Ereğli’deki TPAO’ya ait 19 milyon metreküp kapasiteli depolama tesisinde birkaç günlük gaz kalmıştı. Enerji Bakanlığı, 75 milyon metreküp LNG taşıyan gaza umutlarını bağladı. Geminin Çanakkale Boğazı’nda kalması ise planları altüst etti. Enerji Bakanı Hilmi Güler’in de bizzat devreye girmesiyle kriz atlatılmış oldu.

İkinci doğalgaz tankeri de geldi

CEZAYİR’den yola çıkan 75 milyon metreküp LNG yüklü olan ’Lardie Bennihidi’ adlı ikinci geminin de Çanakkale Boğazı’nı geçerek Botaş tesislerine ulaştığı öğrenildi. Cezayir’den Türkiye’ye 127 bin 600 metreküp doğalgaz taşıyan ’Lardie Bennihidi’ adlı ikinci tankerin sabah saat 09.00’da Ege Denizi’nden giriş yaptığı ve bu yüzden boğaz geçişinin gece saat 03.00’ten 13.00’e kadar çift yönlü gemi trafiğine kapatıldığı belirtildi. Saat 11.50’de boğaz geçişini tamamlayan Lardi Bennihidi’nin dün akşam Marmara Ereğlisi’ndeki Botaş tesislerine ulaştığı belirtildi.
Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı