Finans dünyasının havalı ve bilmiş çocukları

Onlar uluslararası bağımsız denetim şirketlerinin iyi eğitimli, parlak, gelecek vaat eden, genç denetçileri. Üniversiteden yeni mezun olmuş olanları bile kırk yıllık muhasebecilerle bilgi yarıştırıyor. Dünyada şirketlerin halka açılma oranları arttıkça yatırımcıların hakkını gözeten yediemin gibiler. Türkiye’de faaliyet gösteren üç bağımsız denetim şirketi PricewaterhouseCoopers, Ernst & Young ve Deloitte Touche Tohmatsu’nun denetçileri onlar.

Ayda KAYAR
18.04.2004 - 00:48 | Son Güncelleme :

Son yılların en gözde mesleklerinden biri denetçilik. Onlar da uluslararası bağımsız denetim şirketlerinin iyi eğitimli, parlak, gelecek vaat eden, genç denetçileri. Şirketlere gidip hesapları inceliyor, gelirler doğru mu kaydedilmiş, giderler usule uygun mu yazılmış, bakıp denetledikleri şirket hakkında rapor yazıyorlar. Hiçbir grupla, hiçbir holdingle, herhangi bir başka işkolu ile hiçbir ilişkileri yok. Tek işleri denetçilik ve tamamen bağımsızlar. Dünyada şirketlerin halka açılma oranlarının arttığı, ekonomilerin tabana yayıldığı bir dönemde de, bu bağımsız konumları nedeniyle sözlerine itibar edilen, yatırımcıların hakkını gözeten yediemin gibiler. Beyaz gömlek giyiyorlar. Çok çalışıyorlar. Hepsi de iyi üniversitelerden mezunlar. İşe girdikten sonra ilk birkaç yıl sosyal yaşantıları olmuyor. Gece yarılarına kadar denetledikleri şirkette çalışıp, ertesi gün sabahın köründe aynı tempoda bu sefer başka bir şirkette sıfırdan başladıkları çok oluyor. Daha üniversiteden yeni mezun olmuş olanları, gittikleri şirketlerde kırk yıllık muhasebecilerle bilgi yarıştırabiliyor. Yoğun tempo, durmadan farklı farklı şirketlere bakmak ayrıcalığı, 40 yıllık tecrübeleri onlara 5 yılda kazandırıyor. Bu yüzden birçok şirket muhasebecisi için onlar, ‘Havalı, çok bilmiş çocuklar’. Türkiye’nin en büyük 3 uluslararası bağımsız denetim şirketi olan PricewaterhouseCoopers, Ernst & Young ve Deloitte Touche Tohmatsu’nun genç denetçileri ile yaptıkları işi ve hayatlarını konuştuk.

Dünya çapındaki denetim kuruluşlarından Türkiye’de faaliyetteki en büyük 3 şirket olan PricewaterhouseCoopers, Ernst & Young ve Deloitte Touche Tohmatsu’nun genç çalışanları ile birlikteyiz. Farklı şirketlerde çalışmalarına karşın, aslında yaptıkları iş gibi, çalışma ortamları, çevreleri, yaşam biçimleri birbirlerine çok benziyor. Her birinin çalışma temposu çok yoğun. Bazı dönemlerde haftanın yedi günü, her gün 15 saat çalıştıkları oluyor. Mesai saatleri yok. Mekan ilişkileri de. Denetledikleri şirketin merkezi neresiyse onlar üslerini oraya kuruyorlar. Yanlarından hiç ayırmadıkları dizüstü bilgisayarları ile, Türkiye’nin her yeri onlar için bir ofis ortamı.

EN BÜYÜK SORUN ZAMAN

Genelde üniversitelerin işletme ve iktisat bölümlerinden mezunlar. Her biri Türkiye’nin en iyi üniversitelerinde okumuş parlak gençler. Hepsi 20’li yaşlarında... Çok yoğun bir iş temposu içinde koşuşturduklarından, sosyal yaşantıları oldukça zayıf. Kendilerine çok az zaman ayırabiliyorlar.

Ernst & Young’ta henüz birinci yılını tamamlamamış olan Mine Albayrak (23), sevgilisi dahil her şeye vakit bulabildiğini söylüyor gerçi ama diğerleri pek o kadar rahat değil. Örneğin aynı şirketten Murat Eyüpoğlu (23) henüz iki senedir bu şirkette çalışıyor olsa da sevgilisi olup olmadığını sorduğumuzda yoğun tempo nedeni ile kendisinin de bunun cevabını tam bilmediğini söylüyor. ‘Bir var bir yok, ben de bilmiyorum’ diyor.

Deloitte’dan Deniz Yegül (27), yurtdışında işletme eğitimi alıp Türkiye’ye döndükten sonra hemen iş hayatına girmiş. Hobilerinden uzaklaşmaya başladığından şikayet ediyor: ‘Bir nişanlım var ve vakitsizlikten şikayetçi. Maket yapmayı çok severim ben mesela. Kendime bir uçak maketi aldım ama son iki ayda ancak uçağın kokpitini bitirebildim. Tabii bu arada nişanlım da misilleme olarak kendine bir puzzle aldı. Yakında makete tamamen veda etmek zorunda kalacağım sanırım.’ Yine Deloitte’dan İrem Aktansel (27), çok çalışsa da sevgilisini ihmal etmemeye dikkat ettiğini ve haftasonları arkadaşlarıyla, yemeğe, bara, kulübe gitmeyi sevdiğini söylüyor.

PricewaterhouseCoopers’dan Gökhan Kazcılar (26) da vakit sorunu yaşadıklarını söylüyor. Sevgilisi olmadığını, akşam yemeklerinde ailesi ile olmaya çabaladığını söylüyor. Bir de vakit bulabilirse kitap okuyor. Aynı şirketten Cenker Uçan (26) ise iş hayatındaki üçüncü yılında. Kendi için vakit bulursa saatlerce yürümekten hoşlandığını anlatıyor.

Aynı şirketten Elif Özmet (26), denetçilerin çok çalışan biyonik makineler gibi gösterilmesinden rahatsız olduğunu söylüyor. Çok çalışanların, zamanı iyi kullanamadığına inanıyor o.

Ama aralarındaki en kıdemli denetçi Deloitte’dan Özlem Gören Güçdemir’in (32) söyledikleri aslında bu mesleğin çalışma saatleri açısından ne denli ağır şartlar gerektirdiğini gösteriyor. Güçdemir, 10 yıldır bu sektörde olduğunu ve başından beri günde en az 12-14 saat çalıştığını söylüyor.

Aslında çoğu bu mesleğin yoğun bir tempo gerektirdiğini daha en başından biliyorlar. Hatta iş görüşmelerinde bunun kendilerine açık açık anlatıldığını kendileri de söylüyorlar. Hatta bu işi yapmaya devam edecek olanlar şimdiden kendilerini hazırlamışlar. Örneğin Ernst & Young’tan Özkan Tezgin (23), iki yıldır bu şirkette çalışıyor ve özel yaşantısı programlayarak yaşayabiliyor: ‘İki haftada bir fasıl dinlemeye, haftada bir de sinemaya gidiyorum.’

BEYAZ RENK ÖNEMLİ

Genç denetçilerin başka bir ortak özellikleri de giyimleri. Erkeklerin çoğu beyaz gömlek giyiyor. Arada bir beyazdan sıkılınca denedikleri renk mavi. Beyaz gömlek tercihi sanki aralarında sözsüz bir anlaşma. Sözlü anlaşmada ise yasak renk kahverengi. Bu nedenle pantolonlar füme, lacivert, siyah arasında gidip geliyor. Açık renk giymeyi akıllarından bile geçirmiyorlar.

Neden beyaz rengi tercih ettiklerini sorduğumuzda, beyazın ciddiyetin sembolü olduğunu söylüyorlar. İki renkli görüntü çocuk gibi görülmelerini engelliyormuş. Ayrıca koyu renk takım elbiselerin içinde beyazın, parlak bir görüntü sağladığını söylüyorlar. Tek kötülüğü ise hemen kirlenmesi.

Herkesin siyah beyaz giyindiği ortamda fotoğrafı renklendirenler kadınlar. Kadın denetçiler sayesinde kırmızılar, pembeler giriyor çalışma mekanlarına. Tabii ki tayyör olarak! Ama kıyafetleri yaptıkları işin türüne göre değişebiliyor da. Bazen beyaz gömlekleri ile muhasebe kayıtları inceliyor, tek tek fatura kontrol ediyorlar, bazen de duş alıp steril kıyafetlerle, stok niyetine tavukları sayıyorlar. Üstlerine işçi tulumu geçirip, kömür tarttıkları da oluyor.

BURÇ SEVEN

(Deloitte Touche Tohmatsu, 28)

İstanbul Üniversitesi İngilizce İktisat mezunu. 8 yıldır çalışıyor. Tüm denetçiler gibi aralık-mart arasında işleri çok yoğun. Pazarları çalışmamaya gayret ediyor ama eşine yeterince vakit ayıramadığını söylüyor. Arkadaşlarıyla herhangi bir evde toplanarak sohbet etmeyi seviyor. Tenis ve kayak hobileri arasında. Hafta sonları da bir saati maket yapmak için ayırıyor.

BERİL BARLAS

(Ernst & Young, 26)

ODTÜ İşletme mezunu. 5 yıldır çalışıyor. Sevgilisine yeterince vakit ayırdığını düşünüyor. Eğlenceden çok sporu seviyor. Tercihi yüzme, fitness ve yürüyüş. Bu arada vakit bulabildiği zamanlarda da resim yapıyor.

ANIL KARACA (PricewaterhouseCoopers, 27)

Marmara Üniversitesi Almanca Matematik Bölümü mezunu. Üç yıldır çalışıyor. Sevgilisine yeterli olmasa da vakit ayırıyor. Galatasaray’da 16 yıldır lisanslı sutopu oyuncusu. Takım arkadaşlarıyla eğlenmeyi tercih ediyor. Kısıtlı olan boş zamanı verimli kullanmaktan yana.

YAŞANMIŞ DENETÇİ HİKAYELERİ


Antalya’ya denetime gittiler güzel havayı görünce firar ettiler

3 kişilik bir denetçi grubu Antalya’ya bir şirketi denetlemeye giderler. Yapılan plana göre iş iki hafta sürecek. Ama hava sıcak, deniz masmavi, turistler plajlarda cıvıl cıvıl olunca işi 10 günde bitirirler. Normalde iş bitince İstanbul’da merkez ofislerine dönmeleri gerekirken, aralarında konuşup, merkeze haber vermeme kararı alırlar. Her biri Akdeniz Riviera’sında bir yere kaçar. Kimi Bodrum’a kimi Fethiye’ye. Bu arada hepsi cep telefonlarını da kapatır. Bu arada aksilik bu ya, şirketin partnerlarından (ortak) biri, iş nasıl gidiyor diye sormak için müşteriyi arar. Müşteri de ‘Sizinkiler gitti’ der. Partner panik halde ekibe ulaşmaya çalışır. Ama telefonları da kapalı olduğundan bir türlü bulamaz. Son çare olarak şirket içinde herkesin dikkatine bir mesaj yollar. ‘Kayıp takım aranıyor! En son Antalya’da görüldüler. Yerlerini bilenlerin acil olarak bana mesaj atmasını rica ederim.’

Bir yanda grevci işçiler diğer yanda tüten soba

Dört kişilik denetçi grubu, İzmir’e bir şirketi denetlemeye giderler. Havalimanından bir otomobil kiralayıp, müşterinin merkezine varırlar. Ancak gittiklerinde işyerinde grev vardır. Ayrıca elektrikler de kesiktir. İncelemeleri gereken dokümanlar karanlık, güneş görmeyen bir odada olduğundan da bir türlü çalışamazlar. Bunun üzerine gidip bir jeneratör ve iki gazlı portatif soba alırlar. Böylelikle en azından çalışacakları oda aydınlanır. Ama yaktıkları sobalar içeride öyle tüter ki, camları açmak zorunda kalırlar. Dört denetçi, İzmir’de bir fabrikada, bir yanda gazlı sobalar, bir yanda açık cam ve dışarıda grev yapan ve durmadan halay çeken işçiler arasında 1 hafta boyunca bilanço tutturmaya çalışır.

Erzurum’daki fabrikadan cenaze arabasıyla dönebildiler

Erzurum’da bir ayakkabı fabrikası. İstanbul’daki havalı gökdelenlerden birindeki ofislerinden çıkıp uçağa atlamışlar, 4 kişilik bir grupla buraya gelmişler. Fabrikayı denetlemeleri lazım. Hesaplarına bakacak, doğru mu yapmışlar yanlış mı ona göre rapor yazacaklar. Fabrikaya girerler ama içeride kimse yok. Bir trafik kazasında fabrikanın üç çalışanı ölmüş, herkes arka tarafta kılınan cenaze namazında. Mecburen onlar da namaza katılırlar. Oradan birkaç görevli bulup tekrar fabrikaya dönerler. Madem kimse yok bari stok sayalım deyip depodaki pabuçları saymaya başlarlar. İşi bitirler ve şehre dönmek için vasıta aramaya başlarlar. Ama etrafta tek bir araç yoktur. Fabrikada vasıta namına bir tek arkasında tabut ile cenaze arabası vardır. Mecburen aracın kasasına atlar ve şehre onunla giderler. Tabutları şehirdeki görevliye teslim edip otellerine geçerler.

Kayıtlarına bakacakları şirketin taşındığını dört gün sonra fark ettiler

Yine 4 kişilik bir denetçi ekibi, bu sefer İstanbul’da bir şirketi denetlemeye gider. Şirketin muhasebe müdüründen, önce şirketin mizanlarını isterler. Çalışmanın ilk safhasında mizanlar hızla kontrol edilecek ve önce şirket kayıtları denetlenecektir. 4’ü birden işe koyulur ve bütün mizan dökümleri tamamlanır. Ama dördüncü günün sonunda onları büyük bir şok beklemektedir. Sadece kayıtları inceledikleri için aslında denetlemeye geldikleri şirketin oradan iki ay önce taşındığını ve kayıtlarına baktıkları şirketin bambaşka bir şirket olduğunu anlamışlardır. Oranın muhasebe müdürü de, denetçileri patronunun yolladığını zannettiği için ne istedilerse yapmıştır. Yani dört denetçi, 4 gün boyunca yanlış şirketin mizanlarını incelemiştir.

Kamu bankasında karpuz yiyip örgü örerek faks bekleyen 100 kişi

Denetçiler, bir yeniden yapılandırma programı uygulamak için bir kamu bankasına giderler. Bankayı gezerken, üzerinde ‘Durumu sorulanlar’ yazılı bir salon görürler. İçeri girdiklerinde 100’e yakın insan ve 40’a yakın faks makinesiyle karşılaşırlar. Bir masada karpuz kesilmiş, birkaç kişi çevresine toplanmış, yiyor, kadınların çoğu örgü örüyor, çalışan hiç kimse yok. Oradaki insanların ne iş yaptıklarını sorduklarında, mahkemeler bir kişinin hesap ve hesap hareketlerini sorduğunda, otomasyon olmadığından bankanın 800 şubesine ayrı ayrı faks çekildiğini ve cevap beklendiğini öğrenirler. Odadan çıkar ve hızla uzaklaşırlar.

Ceket, cüzdan, telefon masada durumu idare etti, denetçi bey Bodrum’da yan gelip yattı

Kalabalık bir denetçi grubu, uzun süreli bir proje için Ankara’da bir müşteriye giderler. Proje en az bir ay devam edecek, bir ay boyunca o müşteride kalacaklardır. Mevsimlerden yazdır.

Takım lideri, müşterinin ofisine vardıkları ilk gün ceketini çıkarır, sandalyenin arkasına asar, cüzdanını masanın üzerine bırakır ve cep telefonunu da cüzdanının yanına koyar. Ekiptekilere de, Manager’ları (müdür) gelip sorarsa idare etmelerini söyler. ‘Şimdi tuvalette’, ‘Sigara almaya gitti’ gibi şeyler söyleyin der ve ofisten çıkar. Üç gün boyunca Bodrum’da tatil yapar. Döndüğünde tekrar masasının başına geçer ve cep telefonuna gelen onlarca cevapsız çağrıyı kontrol ettikten sonra çalışmaya başlar.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün