Dünya Haberleri

DÜNYA

    Fas'ta 40 günlük yas

    Hürriyet Haber
    25.07.1999 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Fas Kralı 2.Hasan'ın 70 yaşında kalp krizinden beklenmedik ölümü üzerine ülkede 40 günlük yas ilan edilirken, 38 yıl iktidarda kalmayı başaran kralın bugünkü cenazesi aynı Ürdün Kralı Hüseyin'in cenazesinde olduğu gibi başta ABD Başkanı Bill Clinton olmak üzere dünya liderlerini biraraya getiriyor.

    Önceki gün zatürree teşhisiyle hastaneye kaldırıldıktan dört saat sonra öldüğü açıklanan Kral 2.Hasan'ın yerine 35 yaşındaki büyük oğlu Sidi Muhammed tahta geçti. 6.Muhammed adıyla tahta geçen genç kral, ölüm haberi üzerine başkent Rabat sokaklarına dökülen Faslılar'a televizyondan soğukkanlı olmaları çağrısında bulundu.

    CENAZE İKİNDİDE

    Kral 2.Hasan'ın önce bugün öğle namazında toprağa verileceği duyuruldu; ancak daha sonra liderlerin yetişmesi için cenaze töreni ikindiye alındı. Rabat'ta 5.Muhammed kabrinde toprağa verilecek olan Kral 2.Hasan'ın son yolculuğunda Clinton'ın yanısıra Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, İsrail Cumhurbaşkanı Ezer Weizman, İsrail Başbakanı Ehud Barak, İngiltere veliahtı Prens Charles, Belçika Kralı 2.Albert, Tunus Cumhurbaşkanı Zine el-Abidine ben Ali, Güney Afrika Cumhurbaşkanı Thabo Mbeki, Bangladeş Devlet Başkanı Şeyh Hasina Wajed hazır bulunacak. Bu arada cenaze töreni nedeniyle İsrail Başbakanı Ehud Barak ile Filistin Devlet başkanı Yaser Arafat arasındaki görüşme de iptal edildi.

    FİLİSTİN'DE 3 GÜN YAS

    Fas Kralı 2.Hasan'ın ölümü üzerine bir açıklama yapan ABD Başkanı Clinton, kralın ölümünün, Ortadoğu barışı için büyük bir kayıp olduğunu söyledi. Ortadoğu barış sürecinin resmen başlamasından çok önce Fas Kralıyla temaslarda bulunan eski İsrail Başbakanı Şimon Peres de, ölüm haberiyle büyük bir şok yaşadığını belirterek ‘2.Hasan en güç durumlarda bile teknesine yön vermeyi başaran bir kaptan gibiydi’ diye konuştu.

    Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafa ise Filistin'de üç günlük yas ilan etti. Fas Kralı için üç günlük yas ilan eden diğer Arap ülkeleri Cezayir, Tunus, Suriye, Mısır, birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt oldu. Batı Sahara sorunu nedeniyle yıllardan beri Fas ile ilişkileri soğuk olan Cezayir Cumhurbaşkanı Buteflika da yeni krala telefonla taziyelerini sundu.

    GİZLİ MİSYONLARI

    Kral Hasan, radikal Arap dünyasından ayrı hareket etmesini bilen, cesur kararlar alan bir liderdi. Arap dünyasıyla İsrail arasında köprü vazifesi gören Kral Hasan'ın, Mısır ile İsrail arasında gizlice yürüttüğü temaslar sayesinde bu iki ülke 1979 yılında barış masasına oturdular. 1991 yılında Madrid'te başlayan Ortadoğu barış sürecinde önemli bir payı olan Fas Kralı, Filistinlilerle İsrail arasında da yıllarca arabulucu rolü üstlendi. Kral en son 1995 yılında dönemin İsrail Dışişleri Bakanı Peres ile Arafat'ı aralarındaki anlaşmazlıkların giderilmesi için buluşturmuştu. Kralın diğer sürpriz bir girişimi ise 1981 yılında Vatikan'ı ziyaret eden ilk Arap lideri sıfatıyla Papa 2.Jean Paul ile biraraya gelmesi oldu. Vatikan buluşmasında konu her zaman olduğu gibi Ortadoğu Barışı idi.

    Değişim beklentisi

    Kral 2. Hasan ‘‘Oğlum Sidi Muhammed'e iki önemli şeyi, sonuna kadar vatanperver olmayı ve peşinde olduğu işten hiç vazgeçmememeyi öğrettim’ diyordu. 6. Muhammed adıyla tahta geçen oğlu hakkında babasının öğrettikleri dışında pek fazla birşey bilinmiyor. Yıllardan beri babasının gölgesinde yaşayan Sidi Muhammed, Ürdün Kralı Abdullah'tan sonra Arap Dünyası'nın ikinci nesil lideri. Rabat sokaklarında spor arabasını kullanırken trafik ışıklarına büyük özen gösterdiği söylenen Sidi Muhammed Faslıların özlediği demokrasiyi getirecek mi? Kral 2. Hasan'ın ardından Batı'da olduğu kadar Fas'ta sorulan soru bu. Muhammed'in, Franco'nun ölümünden sonra değişim rüzgarları estiren İspanya Kralı Juan Carlos'un izinden gitmesi bekleniyor. Bu beklentileri güçlendiren en önemli faktör, genç kralın her fırsatta ülkesinde zenginle yoksul arasındaki derin uçurumun farkında olduğunu söylemesi. Halkın % 55'inin okur yazar olmadığı ve % 47'sinin günde ancak 600 bin lira ile geçindiği Fas'ta yeni Kral’ın babasının bozuk ‘insan hakları’ sicilini düzeltmesi gerekiyor.

    En kaprisli kral

    Ürdün Kralı Hüseyin'den sonra iktidardaki en eski Arap kralı ünvanına sahip olan Kral 2.Hasan ‘kralların en kaprislisi’ ünvanını da elinde tutuyordu. Hayatı boyunca bir tek Faslı gazeteciye bile demeç vermeyi kabul etmeyen Kral herkesi bekletmekle ünlüydü. Mitterrand'ın danışmanlarından Jacques Attali Fransa Cumhurbaşkanı'nın akşam yemeğine davet ettiği kralın geçikmesi nedeniyle küplere bindiğini anlatır. Onun bitmez tükenmez kaprislerinin bir kurbanı da Casablanca'da saatlerce beklettiği İngiltere Kraliçe 2.Elizabeth'ti. Kral Hasan için Mitterrand bir keresinde ‘Gereksiz yere gaddar’ demişti.

    Kral 2.Hasan 13 yaşında Churchill ve Roosevelt ile tanıştı

    Kral Hasan, babası 5. Muhammed'in Fransız protektorası altında tahta çıkmasından üç yıl sonra 1929 yılında Rabat'ta doğdu. Yerine tahta geçen oğlu 6.Muhammed'in tam aksine çok genç yaşta babasıyla birlikte politikayla ve dünya liderleriyle haşır neşir oldu. Henüz 13 yaşında iken 1943 yılında babasıyla birlikte Casablanca'da Anfa Konferansına katılarak, Franklin Roosevelt, Winston Churchill ve Charles de Gaulle ile tanıştı. Babasıyla birlikte 1953 yılında Korsika'ya ardından Madagaskar'a sürgüne gönderildi. 1956'te geri döndüğünde Fransa'dan bağımsızlık görüşmelerina katıldı. Kralın yaşamındaki önemli kilometre taşları kısaca şöyle:

    1957 28 yaşında veliaht ilan edildi.

    1961 Babasının ölümü üzerine tahta çıktı.

    1962 Kendisini ‘Müminlerin Sultanı’ ilan eden yasayı çıkarttı.

    1963 Ülkedeki sol muhalefete karşı sindirme hareketi başlattı.

    1971 42.doğum günü kutlamaları sırasında sarayına düzenlenen baskından kurtuldu ancak olayda 100 kişi öldü.

    1972 Uçağına düzenlenen suikasten kıl payı kurtuldu.

    1975 Muhalefet ile barışma döneminin başlangıcı

    1980 Batı'nın baskısıyla ülkesinde liberalleşme hareketi başlattı

    1992 Anayasa reformuyla yetkilerini azalttı.

    Kral 6. MUHAMMED Tahta çıkmak için gizlice evlendi mi?

    KRAL 2.Hasan, babası 1961 yılında öldüğünde 31 yaşında bekar bir veliahttı. 1666 yılından beri Fas'ta hüküm süren Fas Alevi Hanedanı'nın bir ferdi olan velihtın geleneklere göre tahta çıkmak için evli olması gerekiyordu. İşte bu yüzden Hasan, tahta çıkmadan birkaç saat içersinde büyük bir gizlilik içersinde beş çocuğunun annesi olan Lalla Latife ile apar topar evlendirildi. Bu evlilikten yeni kral 6.Muhammed, Mulay Raşit, Lalla Meryem, Lalla Asma ve Lalla Hasna dünyaya geldi. 6.Muhammed bilindiği kadarıyla bekar. Dün resmen tahta çıkan genç kralın babası gibi gizlice evlenip evlenmediği merak konusu. Yani ya yeni kral gizlice evlendi ya da 1666 yılından beri uyulan gelenekler değişti. 1963 yılında doğan yeni kral hukuk okudu.

    Olağanüstü tedbirler

    FAS hükümeti cumartesi sabahı olağanüstü toplanarak güvenlik tedbirlerini aldı hem de cenaze töreni ni hazırladı. Başbakan Abdurrahman Yussufi ‘bütün olağanüstü tedbirler alındı. Cenazeye gelecek yabancı devlet adamlarını ağırlamaya hazırız’ dedi. Ordunun da kışlasında olduğu duyuruldu.



    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı