Faiz silahı tepti, dolar fırladı

Hürriyet Haber
17.07.2001 - 00:00 | Son Güncelleme: 17.07.2001 - 00:01

Merkez Bankası'nın faizleri düşürmesi beklenirken, yükseltmesi, haftaya sakin başlayan piyasayı olumsuz etkiledi. Dolar 1 milyon 373 bin liraya yükselip, 22 Şubat sabahından bu yana yüzde 99.4 değerlendi. 8.537 puana kadar inen borsa, banka hisseleriyle toparlandı. Bono oranları yeniden yüzde 100'ün üzerine çıktı.Hafta dolar yatırımcısı açısından iyi başladı. Türk Lirası (TL), dün dolar karşısında yüzde 3.1 daha değer yitirdi. Bu arada, dolar kuru bugüne kadar gördüğü en yüksek değeri dün yeniledi. Merkez Bankası dolar satış kuru 1 milyon 373 bin liraya yükseldi. Bu artışla, dalgalı kura geçilmeden önceki 688.696 liralık Merkez Banaksı dolar satış kuruna göre TL, dolar karşısında yüzde 99.4 değer yitirdi.İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) dünkü işlemlerinde 8.537 puanla 9.080 puan arasında hereket etti. Borsa gün boyunca gördüğü en yüksek değer olan 9.080 puandan apandı. Bu kapanış puanıyla İMKB-100 Endeksi, cuma gününe göre 139 puan artış kaydetti.SABAH SAKİNDİBorsa dün ilk seansta cuma gününe göre 248 puan düşüp, 8.692 puandan kapandıktan sonra ikinci seansta bankaların hisse senetlerine yoğun talep başlamasıyla toparlandı.Bono ve tahvil piyasasındaki oranlar ise cuma günü kapanışlarına kıyasla yükseldi. Dün piyasanın en aktif menkul kıymeti olan 6 Mart 2002 vadeli bononun yıllık bileşik faiz oranı yaklaşık 6 puanlık artışla yüzde 104.4'e çıktı.Hafta sonunda MHP'nin, Devlet Bakanı Kemal Derviş'in ayrılmasını istediği ve Başbakan Bülent Ecevit'in, Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli ile Devlet Bakanı Kemal Derviş arasında arabulucuk yapılabileceğine ilişkin haberler, Devlet Bahçeli'nin de, Derviş'in ayrılmasını talep ettiğini doğruladığını açıklaması, dün sabah piyasaları etkilememişti.Piyasaların açıldığı saatlerde bankalararası piyasada 1 milyon 320 bin, 1 milyon 325 bin lira seviyesindeydi. Bono ve tahvil puyasasında 6 Mart 2002 vadeli bononun yıllık bileşik oranı yüzde 95'lerdeydi ve İMKB, güne alıcılı başlayarak kısa sürede 9 bin puanı aşıp 9.077 puana kadar çıkmıştı.FAİZ YÜKSELTTİPiyasalardoaki bu gelişmeler Merkez Bankası'nın faiz silahını kullanıp, oranları yükselttiğini açıklamasına kadar durum böyle devam etti. Merkez Bankası'nın gecelik faiz oranını yüzde 63'ten yüzde 67'ye, yedi günlük oranı yüzde 69'dan yüzde 71'e ve 14 günlük oranı yüzde 70'ten yüzde 72'ye yükselttiğini açıkladı.Bu noktadan sonra piyasalardaki yönler farklılaşmaya başladı. Bankalararası döviz piyasasındaki kotasyonlar hızla yükseldi ve dolar yenden 1 milyon 400 bin sınırına dayandı. Borsada yoğun satışlar başladı ve Merkez Bankası'nın açıklamasına kadar alıcılı olan bono piyasasındaki oranlar yükseldi.MERKEZ'E ELEŞTİRİMerkez Bankası'nın dünkü faiz yükseltme operasyonu piyasaları bir bakıma hazırlıksız yakaladı. Piyasalar, Hazine Müsteşarlığı'nda da şaşkınlık ve kızgınlık oluşturan bu operasyon hakkında, Merkez Bankası'nın bir defa daha zamansız bir ‘‘el belli etme’’ hareketine giriştiğini belirttiler.Merkez Bankası'nın faizleri yükseltme nedeni, dalgalı kura geçildiği 22 Şubat sabahından itibaren Türkiye'deki piyasaların hacimsiz ve kolay etkilenebilirliğinden yararlanan yabancı bankalara yönelikti. Faizleri yükselten Merkez Bankası bu şekilde, Türk bankalarından TL borçlanıp, dolar alan ve özellikle dolar piyasasını dalgalandıran yabancı bankaların bu hareketini zorlaştırmak istedi. Ancak, piyasalar Merkez Bankası'nın girişimini acemice yapılmış bir hareket olarak yorumladı.144 günde %100 arttı Döviz kurunun dizginlenemeyen yükselişi yeni bir rekor doğurdu. Dalgalı kur sistemine geçişten bu yana dolar kurundaki artış yüzde 100'ü bulurken, Türk Lirası'nın değer kaybı da yüzde 50'ye ulaştı. Türk parası 144 günde değerinin yarısını kaybetti. Döziv kurundaki yükseliş, faiz artırımına rağmen durdurulamayınca Merkez Bankası doların döviz alış kurunu cuma gününe göre yüzde 3.1 oranında artırarak 1 milyon 366 bin 647 bin lira olarak açıklandı. Merkez Bankası'nın döviz satış kuru ise 1 milyon 373 bin 239 lira olarak belirlendi. Dalgalı kur sistemine geçilmeden önceki gün Merkez Bankası doların döviz alış kurunu 685 bin 391 lira olarak açıklamıştı. Dalgalı kur sistemine geçildikten sonra dolar kurundaki artış, bu günkü yüzde 3.1 oranındaki yükselişle birlikte yüzde 99.3 ulaştı. Bu Türk Lirası'nın söz konusu dönemlere karşı yüzde 49.8 oranında değer kaybettiğini, başka bir ifadeyle 144 günde değerini yarı yarıya yitirdiğini gösteriyor.Dün piyasada neler oldu?Piyasalar güne normal başladı.IMF'nin ‘‘faizler düşmeli’’ uyarısından sonra programın gerekirse revize edilebileceği açıklamaları, Kemal Derviş ile MHP arasındaki çekişme, dün beklendiği şekilde piyasaları etkilemedi.Merkez Bankası, uygulanan yeni ekonomi programı çerçevesindeki en önemli silahlarından birini kullanıp dün faizleri yükseltti. Piyasalar, faizlerin düşürülmesini bekliyordu. Bu çerçevede, faizlerin yükseltilmesi piyasalardaki dengeyi bozdu.Merkez Bankası'nın dünkü faiz operasyonu, piyasalardaki hacimsizlikten faydalanan yabancı bankaların Türk bankalarından TL borçlanıp, dolar satın alma alışkanlıklarını engellemek için yapıldı.Faizlerin yükseltilmesinden sonra bono ve tahvil piyasasında artan oranlar, bugün yapılacak Hazine ihalesini daha önemli hale getirdi.‘Faiz düşsün’ uyarısından sonra ilk ihale bugünHazine Müsteşarlığı, bugün 7 ay (203 gün) vadeli bono ihalesi düzenliyor. İhraç tarihi 18 Temmuz Çarşamba olarak belirlenen ihalede en az net 300 trilyon liralık borçlanmanın öngörülüyor. Bugünkü ihalenin geri ödemesi, 6 Şubat 2002'de yapılacak. Hazine'nin 18 Temmuz Çarşamba günü, Temmuz ayının ikinci büyük iç borç geri ödemesi olan toplam 1 katrilyon 96 trilyon liralık ödemesi var. Hazine'nin bugün yapacağı ihale artış olduğundan biraz daha önemli hale geldi. Merkez Bankası'nın dünkü faiz operasyonundan sonra piyasada yeniden yükselen ve 100'ün üzerine çıkan yıllık bileşik oranların, bugünkü ihalede baz alınması halinde, IMF Başkanı Horst Köhler ve Başkan Yardımcısı Stanley Fischer'in altını çizdikleri ‘‘Faizler düşmeli’’ tavsiyesi, bu hafta için de geçersiz kalacak. Kohler ve Fischer’in bu açıklamalarından sonra Başbakan Yardımcısı ve ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz, aynı doğrultuda bir açıklama yapıp, programda gerekli olması halinde revizyon yapılabileceğini söylemişti.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı