"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Faiz inmeye devam edecek ama

MERKEZ Bankası faiz oranlarını indirmeye devam edecek. Merkez Bankası’nın kamuoyuna verdiği sözler tutarsa, önümüzdeki 3 yıl da faizler tek hanede kalacak...

Para Politikası Kurulu’nun (PPK) bugünkü toplantısında faiz oranlarında yarım puan indirim kararı alınması bekleniyor. Sağolsun, Merkez Bankası yönetimi, geçen ay sonunda yayımladığı Enflasyon Raporu’yla verdiği taahhütler sonucunda, piyasadaki çeyrek puanlık indirim beklentisini yarım puana çıkardı. Faiz oranlarındaki indirim sadece bugünkü toplantıda değil, eylül hatta kasım ayındaki PPK toplantılarında da indirilmeye devam edebilir.

Faizde indirm devam ediyor ama piyasalarda moral var mı derseniz, maalesef yok. Temmuz ayına ilişkin üretim rakamları, vergi indirimlerinin etkisinin kaybolduğunu, üretimde gerilemelerin başladığını gösteriyor. Kısmen süren vergi indirimleri de devreden çıkınca tablonun daha da kötüleşmesinden korkuluyor. Bunun nedeni ise açık; güvensizlik...

TÜKETİCİ BOŞ YERE GÜVENİYOR

İşte bu güvensizlik anketlere de yansımaya başladı. Son aylarda tüketici güveninde yükseliş görülüyordu ama bakıldı ki, boş yere güveniyor, tüketici yeniden karamsarlaşmaya başladı. Bence dün açıklanan tüketici güven endeksinde temmuzda görülen yüzde 3.4’lük düşüş, güvensizliğin en çarpıcı delillerinden biri oldu.

Aslında daha önce çıkan anket sonuçları da temel siz bir iyimserlik rüzgarı yansıtıyordu. O nedenle bu endek s sonuçlarına da biraz şüpheyle bakmak gerekiyor ama görünen açık ki; tüketici güveninde yeniden geriye gidiş yaşan maya başladı. Tüketici güvensizliği yeniden oluşuyor da yatırımcının, sanayici nin güveni var mı derseniz, maalesef o da yok.

O nedenle diyorum ki; faiz indirimlerinin artık eskisi kadar etkisi yok. Faiz indirildiği zaman insanlar artık tasarru fların yatırıma, üretime kayacağını düşünürdü, ekonominin gereği buydu ama şimdi durum farklı. Faizler düşüyor ancak kamu harcamaya devam ettiği için, tasarruflar yatırıma sanayiye, üretime değil, kamunun harcamalarına yani Hazine kağıtlarına gidiyor. Kaynak bulamayan yatırımcı, talep de görmeyince, yatırım yapmıyor, işçi çalıştıramıyor.

İŞSİZLİK TABLOSU DÜZELMİYOR

Öyle olunca da Türkiye’nin işsizlik oranı devasa boyutlarda kalmaya, hatta büyümeye devam ediyor. Dün açıklanan işsizlik rakamları, oranın düştüğü görülmesine rağmen umut vermedi, aksine karamsarlığı daha da artırdı.

Çünkü orandaki düşüşün mevsimsel etkilerden geldiği, işsiz sayısının artmaya devam ettiği, asıl önemli olan tarım dışı istihdamda işsizlik oranının nominal olarak bile arttığı görüldü.

Faiz oranları düşüyor ama Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) güven endeksindeki düşüşün tüketicilerin mevcut ve gelecek dönem satın alma gücü, gelecek dönem genel ekonomik durum, gelecek dönem iş bulma olanakları ve mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı satın almak için uygunluğuna dair beklentilerin kötüleşmesinden kaynaklandığını açıklıyor.

ÜRETİME BAKMA GEREĞİ

İşsizlik verileri iş bulmaktan umudunu kesenlerin yeniden işe başvuru yapacakları 2010 yılında da, büyüme oranları yükselmeye başlasa bile işsizliğin artmaya devam edeceğini, başta gençlik olmak üzere, toplumun dörtte birinin işsiz olduğunu gösteriyor.

Böyle bir ortamda faiz oranları düşmeye devam ediyor, kurlar düşük seyrediyor, borsa rekor üstüne rekor kırıyor...

İnsanların artık finansal piyasalar yerine üretime bakma gereği duymaları doğal değil mi? Kârlı bankalar da sonunda bu işin kendilerini vuracağını görmüyorlar mı?

X