Faiz gelirine ücret eklenmeyecek

Hürriyet Haber
24.01.1999 - 00:00 | Son Güncelleme:

Abdülkadir KÜŞİN

Soru (Yavuz Top / Ankara): 1998 yılında 19 milyar lira banka faiz gelirim var. Bu faizden 2 milyar lira civarında vergi kesildi. Ayrıca 1 milyar lira ev kira gelirim var. Bir devlet dairesinde ücretli olarak çalışıyorum. Yıllık maaşım 2 milyar lira. Beyannamemi ne zaman vereceğim, ücret gelirini de ekleyecek miyim?

CEVAP: Faiz gelirinizin enflasyondan arınmış tutarı 2.5 milyar lirayı geçtiği için faiz gelirinizin yüzde 21.3'ü olan 4 milyar 47 milyon lirayı beyan edeceksiniz.

Konut kira geliriniz olan 1 milyar lira, yıllık 240 milyon lirayı geçtiği için onu da beyan edeceksiniz. Kira gelirinizden 240 milyon lira istisna ve kalandan yüzde 25 oranında götürü gider indireceksiniz.

Sonra arınmış faiz ve istisnası ile götürü gideri düşülmüş kira gelirini toplayıp vergisini hesaplayacaksınız.

Hesaplanan vergiden, bankanın sizden kestiği stopaj miktarını indireceksiniz. Geri kalan vergi, ödenmesi gereken vergidir.

Ücret geliriniz tek işverenden alındığı için yıllık tutarı ne olursa olsun, beyannameye eklenmeyecek. Birden fazla işverenden alınsa ve yıllık 2.5 milyar lirayı geçseydi, beyana eklenecekti.

Kira geliriniz yanında faiz geliriniz de olduğu için, Mart 99'da beyan edeceksiniz. Beyannameye bankadan alınan kesinti listesini ekleyeceksiniz. Faiz geliriniz olmasaydı, kira gelirinizi ocak ayında beyan edecektiniz.

Vergi ödemelerinizi ise mart, haziran, eylül aylarında üç eşit taksitle yapacaksınız.

Olmayan gelire vergi

Cenk Çiçekçi / İstanbul: 1996 yılında bir milyar liraya satın alınan bir konutun, 1998 Eylül ayında vergi değeri yirmi milyar lira olarak beyan edildi. 1999 yılı Ocak ayında yirmi milyar liraya satıldığı takdirde gelir vergisi doğacak mı?

Cevap: Alış ile satış tarihleri arasındaki süre beş yıldan az olduğu için, gayrimenkulün cinsinin konut olmasına rağmen 1998 vergi değeri ile satış bedeli arasındaki fark, gelir vergisine tabidir. Şimdi diyeceksiniz ki, vergi değeri ile satış değeri aynı. Gelir yok ki, vergisi olsun. Ama Maliye'ye göre öyle değil. Yeni vergi yasaları her zaman olduğu gibi gayrimenkulünün değerini tam olarak gösteren dürüst mükellefi cezalandırıyor. Çünkü 1999 Ocak ayında evinizin vergi değeri otomatik olarak yüzde 77.8 oranında artacak. O nedenle tapu dairesinde 35 milyar lira üzerinden işlem yapılacak. 35 milyar lira üzerinden tapu harcı yatırıp, 35 milyar lirayı aldım diye tapuda imza atacaksınız. Resmi kayıtlarda satışın 35 milyar lira olduğunu ikrar edeceksiniz. O nedenle de kâr etmediğiniz halde, Maliye'ye göre 15 milyar lira kâr etmiş görüleceksiniz. Dört milyara yakın gelir vergisi ve fon doğacak. Kâr hesabı yaparken ekim, kasım, aralık 1998 DİE/TEFE oranı kadar maliyeti artırma hakkınız var.

Ayrıca size gerçekte 20 milyar lira ödeyen fakat 35 milyar lira ödemiş gözüken alıcıya da eğer serveti müsait değilse, 15 milyarı nereden bulduğu sorulacak. Vergilenmiş bir gelir kaynağı gösteremez ise alıcı da şimdilik cezasız olarak 4 milyar lira gelir vergisi ve gecikme zammı ödeyecek.

İşte yeni vergi yasasının, aylardır yazdığımız haksızlıklarından biri daha. Maliye, evinizin değerinin üç ayda yüzde 77.8 arttığını var sayıyor ve vergi istiyor. Bu haksızlığı herhalde yasalarda yeni bir düzenleme çözecek. Bu yapılamazsa, yargıya müracaat edilecek.

Haksız vergilemeyi önlemek için, ödemenin nama yazılı ve bloke edilmiş çekle yapılmasında yarar var. Vergi mahkemesinde dava açarsanız, bu resmi ödemeyi delil olarak gösterebilirsiniz.

Kanaatimizce acil olarak, tapuda yapılan işlemlerde emlak vergi değerine bağlı olmaksızın, gerçek satış bedelleri üzerinden işlem yapmaya izin verilmelidir.



Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı