Factoring adı altında çalışan tefeciler var

Hürriyet Haber
08.04.1998 - 00:00 | Son Güncelleme: 08.04.1998 - 00:01

Factoring Derneği, önümüzdeki günlerde bir tanıtım kampanyası başlatıyor. Çünkü ciddi factoring şirketleri, artık tefecilerle beraber anılmak istemiyor. Dört yıldır Tekstil Factoring'in Genel Müdürlüğü'nü yürüten Çim Güzelaydınlı da, bütün factoring şirketi yöneticileri gibi isyan ediyor:

‘‘Biz tefeci değiliz.’’

Çim Güzelaydınlı, piyasadaki 60'ın üzerindeki factoring şirketinin en az yarısının gerçek bir factoring şirketi gibi değil, tefeci gibi çalıştığına inanıyor. Çim Güzeyaydınlı, Factoring Derneği'ne üye 29 factoring şirketinin dışında faaliyet gösteren şirketlere ilişkin bilgilerin çok fazla olmadığını söylüyor. Güzelaydınlı, factoring'in bankalara göre avantajını ise tek kelimeyle özetliyor: Hız...

Tekstil Factoring'in kuruluşundan itibaren Genel Müdürlüğü'nü yapan Çim Güzelaydınlı ile factoring sektörünün gelişimini, sorunlarını ve dünyadaki yerini konuştuk.

Türkiye'de factoring sektörü yeterince tanınıyor mu?

- Pazarlamacı arkadaşlarımızın görüştüğü şirketlerin yüzde 80'i bir veya birden fazla factoring şirketiyle çalışıyor. Şu anda çok kişi biliyor factoring'i, ama maalesef tefecilerle beraber anıyorlar. İsmimizi bir türlü düzeltemedik. O yüzden Factoring Derneği factoring'i anlatmak için bir kampanya başlatıyor.

Sektörde kaç şirket faaliyet gösteriyor?

- Galiba 60'ın üzerinde factoring şirketi var. Çok fazla. İleriye yönelik birtakım birleşmeler olacağını veya bazılarının kapanacağını tahmin ediyorum. İçlerinden bir çoğunun da aktif olmadığını düşünüyorum. Çünkü onlar hakkında bir şey bilmiyoruz. Biz sadece dernek üyesi olan 29 factoring şirketiyle kendimizi mukayese edebiliyoruz. Bazı şirketlerin ismi factoring, ama kendilerinin ne yaptığı belli değil. Bir takım factoring şirketlerinin çalışma sistemleri çok farklıymış. Piyasadaki bir takım aracılar, tamamen faturasız işlemlerden doğan çekleri piyasadan topluyorlarmış ve bunları bazı factoring şirketlerine getirip kırdırıyorlarmış. Factoring şirketi müşterisinin kim olduğunu bilmiyor. Duyduğum zaman dehşete düştüm. Bu şekilde çalışan en az 30 şirket var Türkiye'de.

Peki bunlar denetlenmiyor mu?

- Hazine Müsteşarlığı bence herşeyin farkında, kimin ne olduğunu çok iyi biliyor. Ama galiba şu anda fazla bir denetim yapıp bu şirketlerin gırtlaklarına basmak istemiyor. Bu sektör daha yeni oluşmaya başlıyor, sektörün belirli bir yere gelmesini beklerken engelleyici olmamayı amaçlıyor sanıyorum. Sistem doğru çalışmayan şirketleri kendiliğinden atacaktır. Bu şirketlerin faaliyetlerinden kimse zarar görmüyor ama factoring'in adı zarar görüyor. Yaptığı iş factoring değil, çek kırma işi.

Peki siz factoring'i şirketlere nasıl anlatıyorsunuz?

- Factoring'in tam tarifi ‘‘Alacakların temlik yoluyla devralınması’’. Şirketlere, 'Siz kimlere mal satıyorsunuz, onlardan olan alacaklarınızı bize temlik edin. Karşı taraf, vadesinde parayı bize ödeyebilir. Ya da karşı taraf vadeli çek vermişse, bu çekleri onların haberi olmadan, temlik edebilirsiniz. Biz onları tahsil ederiz' diyoruz. Factoring'in ana iki fonksiyonu, garanti ve finansman... Şirketin alacaklarına karşı bir ödeme yapıyoruz. Veya müşteri sadece alacağını garanti altına almak istiyor. Ama garanti fonksiyonu yurtiçi işlemlerde pek geçerli değil.

Neden?

- Çünkü Türkiye'de maalesef kredi sigortası yok. Bir şirketin riskini üstlendiğimiz zaman o risk yüzde yüz üzerimize kalıyor. Bu riski hiçbir şekilde satıp, dağıtamıyoruz. Halbuki yurtdışında factoring şirketleri, bir şirketin riskini üstlendikleri zaman üzerlerinde tutmazlar. Kredi sigortası şirketlerine satarlar. Sigorta şirketleri de bu riski dağıtır. Biz de risk üstlenme fonksiyonu tamamen ihracat factoringiyle ilgili.

Bankalara göre avantajlarınız neler?

- Kredi taleplerine bankalara göre daha hızlı cevap veriyoruz. Müşteri bankadan kredi istediğinde en az iki ayda sonuç alırken, factoringde birkaç günde sonuca ulaşıyor. Ayrıca şirketlerin bilançolarında banka kredisi gözükmediği için mali tabloları daha iyi görünüyor. Çünkü şirket alacağını satmış oluyor. İhracat factoringini ise mukayese etmek mümkün değil. Bankaların böyle bir servisi yok zaten.

Uluslararası factoring yapan şirketlerin ciroları nasıl?

- Factoring Derneği'ne üye olan ve uluslararası factoring yapan şirketlerin 1996'da ihracat ciroları toplam 481 milyon dolardı, 1997'de 590 milyon doları buldu. Bu şirketlerin Türk Lirası ciroları ise 1996'da toplam 1 milyar 620 milyon dolardı, 1997'de 2 milyar 902 milyon dolara çıktı.

Türkiye'nin factoringde yabancı rakiplerini yakalaması ne kadar sürer?

- En az bir on yıl alır. İngiltere'de bir factoring şirketinin 97 cirosu 11.2 milyar dolar. Türkiye'de factoringi bilmeyen binlerce şirket var.

Tekstil Factoring, 1997'de ne kadarlık factoring işlemi yaptı?

- 1997 ciromuz 180 milyon dolardı. Bunun 140 milyon doları iç piyasa, 40 milyon doları da uluslararası ihracat factoringi işlemlerinden kaynaklandı.

İleriye dönük projeleriniz neler?

- Tekstil Factoring'i halka açılmayı düşünüyoruz. Halka açıldıktan sonra muhtemelen kendime ait bir işim olur.

ÇİM GÜZELAYDINLI

Tekstil Factoring Hizmetleri Genel Müdürü Çim Güzelaydınlı, 1960 İstanbul doğumlu. Notre Dame De Sion Fransız Kız Lisesi Mezunu. Boğaziçi Üniversitesi'nde işletme okudu ve işletme lisansı yaptı. Okulu bitirdikten sonra 1987 yılında Arthur Andersen'de Denetim Bölümü'nde çalışmaya başladı. 1990 yılında mali işlerden sorumlu genel müdür yardımcısı olark Aktif Finans Factoring'e geçti. Üç yıl sonra Tekstilbank'a geçti ve Yatırım Bankacılığından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak altı ay çalıştı. 1994'ün başında da Tekstil Factoring'in kuruluşunda görev aldı ve o günden beri Genel Müdürlüğü'nü yürütüyor. Çim Güzelaydınlı, aynı zamanda Tekstil Factoring'in yüzde 5 hissesine de sahip.

Kadın genel müdüre bina kiralamadılar

Kadın yönetici olmanın avantaj ya da dezavantajlarını yaşadınız mı?

- Kadın olmanın çok avantajını gördüm, bir kere hariç dezavantajını da görmedim. Tekstilbank'ta factoring şirketi kurmaya karar verdik ve kiralık yer arıyorduk. Mal sahibiyle görüşmeye gittim. Mal sahibi 'Genel müdürü kadın olan şirkete bina kiralamam' dedi. Bunun dışında aksine erkeklerin arasında tek kadın olunca hep dikkat çekiyorsunuz.

Neden factoring'de kadın yönetici sayısı fazla?

- Yükselmek daha kolay. Bankacılıkta merdivenleri çıkmak çok uzun zaman alıyor. Patronlara sorsanız belki kadın genel müdür ya da yönetici ilk tercih edecekleri şey değil. Fakat işi bilen insan sayısı çok az. Üstelik factoring sektöründe çalışmak isteyen erkek eleman da fazla yok.






Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı