Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Faciada sucumuz yok

    Hürriyet Haber
    02.07.1999 - 00:00 | Son Güncelleme: 02.07.1999 - 00:01

    Ikitelli'deki radyasyon faciasinin magdurlari Ilgaz ailesi, Turkiye'de radyoaktif kaynaklari izlemek ve denetlemekle sorumlu Atom Enerjisi Kurumu'ndan (TAEK) 3.2 trilyon TL tazminat istiyor. TAEK Baskani Prof. Dr. Cengiz Yalcin ise TAEK'i savunuyor: Ithalat sirketi sorumsuz. Hurdacilar cahil. Mevzuat yetersiz. Yasal duzenleme yok. Bir avuc elemanimiz var...

    Ikitelli'deki radyasyon faciasinin kurbani Ilgaz ailesinin, hakkinda suc duyurusunda bulundugu ve 3.2 trilyon TL tazminat istedigi Turkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), kazadan kendisinin sorumlu olmadigini belirtti.

    Faciada, Culhalar Ltd. adli bir firma yurtdisindan Kobalt-60 adli radyoaktif madde ithal etmis, madde kullanildiktan sonra geldigi yere geri gondermesi gerekirken bunu yapmamis ve tehlikeli maddeyi iceren kursun kaplar hurdacilik yapan Ilgaz ailesinin eline gecmisti. Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ise, bu tur maddelerin ulkeye girisini, cikisini izlemek ve denetlemekle gorevli oldugundan Ilgaz ailesi tarafindan suclanmisti.

    Sorularimizi cevaplayan TAEK Baskani Prof. Dr. Cengiz Yalcin, ‘‘Kurumumuz bu olayda yukumluluklerini mevzuatta belirtilen sekilde yerine getirmistir. Kazada en onemli sorumluluk adi gecen firmaya aittir’’ dedi. Yalcin firmayi ve hurdacilari sucladi: ‘‘Tasidigi sorumluluga ragmen yurt disina gonderecegini beyan ederek TAEK'ten yurt disina gonderme izni aldigi kaynaklari, kuruma haber vermeksizin bir depoda saklayan firmanin bu ihmal ve hatasi, kaynak konteynirlarinin hurdacilara satilmasi, konteynirlari alan kisilerin cehaletleri ile birlesince bu ciddi kaza meydana cikmistir.’’

    Prof. Yalcin, TAEK'in uzerine duseni yaptigini one surdu:

    ‘‘Kazaya neden olan (radyoaktif) kaynaklarin yurt disina gonderme islemi, firmanin 27 Aralik 1993'de yaptigi basvuru uzerine baslatildi, Kullanilmis kaynak iceren tasima kaplarinin guvenli oldugu TAEK uzmanlarinca tespit edildi, radyoaktivite ikaz etiketleri ile isaretlendi, Ankara'dan Istanbul'a tasinmasi icin izin verildi, Derince Gumruk Mudurlugu'ne bunlarin yurtdisina gonderilecegi bildirildi. Ama firma bu tarihten sonra radyoaktif kaynaklari yurt disina gondermedigi gibi bu durumdan kurumu haberdar etmedi.’’

    Kayip kaynagi bulamadik

    Prof. Dr. Yalcin, TAEK'in 1986'dan beri radyoterapi ve kanser tedavisinde insan sagligi ve radyasyon guvenligi yonunden onemli hizmetler verdigini belirtti. Ancak Yalcin'in aciklamalari, TAEK'in imkanlarinin kisitliligini da ortaya koyuyor: Turkiye'de 5 bin civarinda radyoloji, 140 radyoterapi cihazi, 121 nukleer tip ve Ria laboratuvari ile yilda 40 bin kalem radyoizotop ve 650 civarinda X isini cihazinin ithalati ve diger islemleri yapiliyor. Oysa TAEK'in bunlari izlemek icin sadece 26 uzmani var.

    TAEK mevzuata yeni hukumler konulmasi gerektigini de kabul ediyor. Yalcin nukleer suclari tanimlayan yasa teklifinin de TBMM'de bekledigini hatirlatiyor: ‘‘Bir avuc elemanla yurda giren yuzlerce kaynak ve cihazi kontrol altina almak, guvenligi saglamak icin olaganustu gayret gosteriyoruz.’’

    Prof. Yalcin, kaybolan ikinci radyoaktif maddeyle ilgili sunlari soyluyor: ‘‘Bolgede her yer olcum cihazlariyla sokak sokak taranmis ancak kaynaga dair ipucuna rastlanmamistir. Ancak kaynagi bulmak icin 2.800 metrekarelik bir alanin taranmis olmasi ve kaynagin sadece 8 cm. oldugu dusunuldugunde TAEK'in Istanbul'u bir beladan kurtardigi rahatlikla soylenebilir.’’

    Prof. Dr. Tolga Yarman:

    TAEK tumuyle sorumlu

    1975-82 arasinda Basbakanlik Atom Erenjisi Komisyonu Nukleer Guvenlik Komitesi ve Atom Enerjisi Komisyonu Danisma Kurulu uyesi olarak gorev yapan Isik universitesi Ogretim Uyesi, Nukleer Muhendis Prof. Tolga Yarman, yine TAEK'e veryansin etti. Prof. Dr. Yarman sunlari soyledi:

    TAEK'in en ust duzeyinde bir ikisi istisna edilirse isten anlayan hic kimse yoktur.

    Ikitelli kazasi dunyadaki ilklerden biridir ve bize ozgu fevkalade alaturka bir bicimde tecelli etmistir. Bu kazanin sorumlusu TAEK'tir. Bu dedigimin kaniti, kaza dolayisiyla TAEK'i karsisina almis olan Uluslararasi Atom Enerjisi Ajansi'nin tavri ve tepkisidir.

    Radyasyon magdurlarinin kanser olma olasiliklari hic de az degildir.

    TAEK'in kusuru, (esas arizayi inanilmaz derecede es gecerek) cehalete, ihmale ve ilgili firmaya yikmasini yadirgiyor ve ayipliyorum. Lutfen biraz iz'an! Olayda cehaletin sifir rolu vardir. Iki yoksul hurdaci cocuk, ekmek parasi icin muhakkak nukleer maddeler egitiminden mi gecmek zorundadirlar!

    Bir yandan ikinci kaynagin varligindan bahsediyorsun bir yandan da arastirdik var mi yok mu belli degil diyorsun. Arkasindan da Istanbul'u bir beladan kurtardik diyorsun. Boyle birsey olabilir mi? Var mi yok mu belli degil ama sahiden varsa Istanbul beladan nasil kurtulmus oluyor?

    Kucuk bir radyoaktif maddenin bulunmasinin imkansizligina isaret edilmesini esyanin tabiatina aykiri buluyorum. Cunku koca samanlikta igne bulmak gercekten zordur ama o igne radyoaktifse, yani disariya nerede oldugunu belli eden isinlar saciyorsa, o zaman onu elinizle koymus gibi bulabilirsiniz.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı