Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ev sahibini ihbar eden kiracılar

MALİYE’nin gayrimenkul kiralamasındaki vergi kayıplarına yönelik incelemeleri sonucu, yüzbinlerce kişinin kira gelirini gizlediği saptanmış.

Ev sahiplerine gönderilen uyarı niteliğindeki mektuplar ve kiracıların çapraz kontrole alınması sonucu, kira geliri beyanında patlama oldu.
Aralık 2010 itibariyle 973 bin olan kira geliri beyan eden mükellef sayısının, önümüzdeki Mart ayında 1 milyonu aşması bekleniyor.
KİRACILARA İKRAMİYE
Kira gelirini beyan etmeyen ev sahiplerini ihbar eden kiracılara ya da diğer kişilere, yüzde 10 “ihbar ikramiyesi” ödeniyor.
Bu ikramiyenin üçte biri vergi ve ceza tahakkuk ettiğinde, kalan üçte ikisi ise tahsil edildiğinde ödeniyor.
İhbar edenlerin adı, yasa gereği gizli tutuluyor ve karşı tarafa bildirilmiyor.
KONUTTA BİLDİRİM SINIRI
Konut kira geliri elde edenler, yıllık kira gelirleri 2010’da 2 bin 600 TL’yi, 2011’de 2 bin 800 TL’yi aştığında, bu gelirlerini beyan etmek zorundalar.
Konut kira gelirinden; 2 bin 600 TL istisna düşülebiliyor. İstisna sonrası kalan tutardan ise herhangi bir belge aranmaksızın “yüzde 25 götürü gider” düşülebiliyor. Kalan tutar (vergi matrahı) üzerinden de yüzde 15-35 arasında gelir vergisi hesaplanıp tahakkuk ettiriliyor.
Evini kiraya verip kendisi kirada oturanlar; ödedikleri kirayı, banka kredisi ile ev alıp faiz ödeyenler ise faiz ödemelerini kira gelirlerinden indirebiliyorlar. Ayrıca yeni alınan gayrimenkullerin alındığı yıldan itibaren 5 yıl süre ile iktisap (satın alma) bedelinin yüzde 5’i, kira gelirinden indirilebiliyor.
Bundan yararlanmak isteyenlerin, “yüzde 25 götürü gider” indirme yerine “gerçek gider” yöntemini seçmeleri gerekiyor. Daha önce götürü gider yöntemini seçmiş olanlar, iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemiyorlar.
İŞYERİNDE BİLDİRİM SINIRI
Gayrimenkulünü işyeri olarak kiraya verenlere, ödenen kira üzerinden yüzde 20 stopaj (vergi kesintisi) yapılıyor. Başka bir anlatımla, işyeri kirasının yüzde 20 gelir vergisi her ay peşin peşin ödeniyor.
Ancak gayrimenkulünü işyeri olarak kiraya verenlerin yüzde 99’u, kiracı ile “net kira” üzerinden anlaştıkları için kiracı netten brüte hesaplama yaparak (net kira / 80 x 100 formülüyle) brüt kirayı hesaplayıp, stopajı üstleniyor.
İşyeri kira geliri elde edenler, yıllık gayrisafi kira gelirleri;
-  2010 yılında 22 bin TL’yi
-  2011 yılında 23 bin TL’yi
aştığında, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bu gelirlerini beyan ediyorlar. Ancak (işyeri kira geliri dışında başka geliri olmayanlarda) stopajın hesaplanan vergiden mahsubu (indirilmesi) nedeniyle; 2010’da yıllık 96 bin, 2011’de yıllık 100 bin TL’ye kadar olan işyeri kira gelirleri için ödenecek vergi çıkmıyor. Aksine “vergi iadesi” alıyorlar.
X