Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Ev hanımları tüccar olacak

Sadece bunlar değil, yaşlı nineler, dedeler dayılar ve teyzeler de “tüccar” olacaklar.

“Bu da nereden çıktı?” diye soracak olanlar için açıklayalım:
Yeni Gelir Vergisi Kanunu’nda yazıyor!

ARSASI OLAN MEMUR

Yeni Gelir Vergisi Kanunu ile arsasını müteahhide;
- Kat karşılığı veya
- Hasılat paylaşımı
şeklinde verenlerin “ticari faaliyetle uğraştığı” kabul edilecek ve “ticari kazanç” hükümlerine göre vergilendirilecek.
Buna göre, arsasını müteahhide veren bir devlet memurun, “ticari faaliyette bulunmuş” sayılacak.
Peki… ne olacak şimdi?
Öte yandan, Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesine göre, devlet memurlarının “ticari faaliyette bulunmaları” yasak!
Vergi kanunlarına göre, ticari faaliyete başlamak demek; vergi dairesini kaydolmak, fatura bastırmak, fatura kesmek, ticari defterleri tasdik ettirmek ve bu defterleri tutmak, her ay KDV beyannamesi, üç ayda bir geçici vergi beyannamesi, her yıl gelir vergisi beyannamesi verilmesi, ticaret odasına kayıt ve daha birçok yükümlülük anlamına geliyor.
Bu da hukuki anlamda devlet memuriyeti ile bağdaşan bir durum değil.
Olaya vergi yönüyle bakılırken, diğer yasalar gözden kaçmış gibi gözüküyor.

FATMA TEYZE DE TÜCCAR

Olaya, arsasını müteahhide verenin “tüccar” sayılması yönüyle baktığımızda, Fatma Teyze de Abdi Amca da hatta küçük çocuklar bile “tüccar” kabul edilecek ve “ticari faaliyette bulundukları” için çok sayıda defter tutacak ve beyanname verecekler.
Daha ötesi Fatma Teyze ve diğerlerinin, “ticaret odasına” kaydolmaları da söz konusu olabilecek!

TASARI NE DİYOR?

Yeni Gelir Vergisi Tasarısına göre, arsa sahipleri, arsalarını; belli sayıda daire ve dükkan karşılığı, inşaat firmasına vermeleri durumunda arsa sahibine bırakılan taşınmazların (örneğin daire ve dükkanların), “brüt kapalı alanları” toplamının;
a) 1.000 m2’yi aşması durumunda, ilk satış tarihinden itibaren “ticari faaliyete başlanıldığı” kabul edilecek.
b) 500-1.000 m2 arasında olması durumunda, inşa edilen taşınmazların satışının arsa sahibine veya müteahhide ait ticari bir organizasyon çerçevesinde gerçekleştirilmesi halinde, ilk satış tarihinden itibaren “ticari faaliyete başlandığı” kabul edilecek.
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen durumlarda, arsa sahipleri istedikleri takdirde “inşaat faaliyetine başlanıldığı tarihten” itibaren mükellefiyet tesis ettirebilirler.
c) 500 m2’yi aşmaması durumunda, arsa sahibi yönünden “ticari kazanç”
hükümleri uygulanmayacak.

DEFTER TASDİKİ, FATURA VE BEYANNAME

Ticari faaliyetle uğraştığı kabul edilen arsa sahibi, “ticari defter” tasdik ettirecek. Fatura bastıracak, fatura düzenleyip KDV tahsil edecek.
Her ay KDV beyannamesi, üç ayda bir “geçici gelir vergisi” beyannamesi, her yıl “gelir vergisi
beyannamesi”
verecek ve tahakkuk eden vergileri ödeyecek.
Üç yıl içinde herhangi bir taşınmaz satışı yapılmadığı durumlarda, ticari faaliyet sona ermiş kabul edilecek. Satılmayan taşınmazlar da işletmeden çekilmiş sayılacak. Bu aşamada da emsal satış bedeli esas alınacak, yine kazanç doğacak ve vergi ödenecek.
Arsa sahibinin “ticari faaliyette bulunduğu ve ticari kazanç elde ettiğine dair” düzenlemenin, gözden geçirilmesinde yarar var..

X