Euro'yu ‘yumoş’ yaptık

Hürriyet Haber
03 Ocak 2002 - 02:10Son Güncelleme : 03 Ocak 2002 - 02:10

Doların ‘tam’, sterlinin ‘kraliçe’, markın da ‘çeyrek’ olarak adlandırıldığı Tahtakale piyasası, 12 AB ülkesinin ortak para birimi Euro'ya da lakabını buldu. Euro, Tahtakale'de, ‘yumoş’ adıyla işlem görmeye başladı.

AB'nin (Avrupa Birliği) 12 ülkesiyle birlikte, Türkiye'de de ilk işlem gününü yaşayan Euro, bankaların ve döviz bürolarının işlem panolarında yerini almakla kalmadı, bir de yeni bir isim buldu. Doların ‘‘tam’’, markın ‘‘çeyrek’’, İngiliz Sterlini'nin ‘‘kraliçe’’, Hollanda Florini'nin ‘‘gül’’, İsviçre Frangı'nın ‘‘çikolata’’ gibi takma adlarla anıldığı döviz piyasasının yeni üyesi, Euro'ya da ‘‘yumoş’’ adı verildi.

Dünyanın pekçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de meraklı vatandaşların ilgi odağı olan Euro için döviz bürosuna gidenler arasında satın almak isteyenler kadar fiyatını öğrenmek ve görmek isteyenler de yer aldı. Bazı döviz bürolarında Euro'nun alış fiyatı 1 milyon 285 bin lira, satış fiyatı da 1 milyon 320 bin lira olarak belirlenirken, bazı bürolar satış fiyatı belirtmediler. Bu arada, çeşitli döviz büroları Euro almak için kendilerine gelen pek çok kişi olmasına rağmen kendilerine Euro banknotları ulaşmadığı için işlem yapamadıklarından yakındı. Merkez Bankası yetkilileri ise Euro'yu yalnızca Merkez Bankası piyasalarında işlem yapmaya yetkili döviz bürolarının kendilerinden alabileceğini, diğer büroların ise bankalardan temin edeceklerini belirterek, ellerine Euro ulaşmayan döviz bürolarının bankalardan alamamış olabileceklerini belirttiler. Şu anda bankalarda bulunan Euro'nun ancak bugün piyasada yoğun olarak işlem görmesi bekleniyor.

BANKALAR HAZIRLIKSIZ

Benzer bir belirsizlik bankalar da yaşandı. Yılbaşına kadar hesaplarında bulunan 12 AB ülkesi para birimlerini otomatik olarak Euro'ya dönüştüren bankalar, dün itibariyle uygulanmaya başlanacak sistem konusunda müşterilerine bilgi vermekte zorlandılar. Bazı bankalar uygulanacak komisyon oranları konusunda şubelerini bilgilendirmediği için mevcut Euro hesapları dışında işlem yapılmazken, bazı bankalar Euro işlemi yapılabilmesinin ancak bugünden sonra mümkün olacağını bildirdi. Uygulanan komisyon oranları bankadan bankaya değişiklik gösterirken, Koçbank 28 Şubat'a kadar herhangi bir komisyon talep edilmeyeceğini açıkladı. Bazı bankalar da en az 15 gün ya da bir aylık vadeli hesap açılması durumunda elindeki dövizi Euro'ya dönüştürmek isteyenlerden komisyon almazken, ugyulanan komisyon oranları arasında en düşük oran binde 1 ile İş Bankası'nın oldu.

Bozukluk Euro kaşındırabilir

EURO ile ilginç bir uyarı da bilim adamlarından geldi. Piyasaya sürülen 1 ve 2 Euro'luk madeni paraların bileşiminde, normalden 30 ila 40 defa daha fazla nikel bulunduğuna dikkat çeken İngiliz ve İsveçli uzmanların uyarısı Euro'nun ‘‘alerji ve kaşıntı kaynağı olacağı’’ yönünde. Cilt uzmanı İngiliz bilimadamı Stephen Carter ve İsveç Karolinska Enstitüsü cildiye profesörü Carola Lide, bu paralardaki nikel fazlalığı yüzünden, özellikle hassas ciltli insanların ve çocukların alerjik tepkiler göstereceklerini savunuyor. Söz konusu paraları 5 dakika elinde tutan kişilerin kaşıntı, egzema ve cilt tahribatına uğrayacaklarını belirten uzmanlara göre, özellikle ticaretle uğraşanlar ve büyük mağazaların kasalarında çalışanların bu durumdan etkilenecekleri konusunda uyarılmaları gerekiyor. Uzmanların verdiği bilgiye göre, kadınların yüzde 15'i, erkeklerin yüzde 5'inin nikele karşı alerjik tepkiler veriyor.

Euro'yu mikrodalga fırına koymayın

Avrupa, 12 ulusal parayı tarihe gömen yeni para Euro'yu daha yakından tanımaya çalışıyor. Renginden, üzerindeki desenlere hatta ‘‘kokusuna’’ kadar her yönüyle tartışılan Euro'nun potansiyelleri hakkında da ‘‘ciddi’’ deneyler yapılıyor. Bu konuda bir araştırma yapan Alman Bild gazetesinin tespit ettiği sonuçlar şöyle:

95 derecede yarım saat yıkama ve hızlı kurutmanın Euro banknota hiçbir zarar vermiyor. Ancak, yıkamaya ve kurutmaya dayanan Euro banknotları ütülemeye ya da fırınlamaya gelmiyor. Euronuzu ütülerseniz üzerindeki rakamların yazılı olduğu bölgeler lekeleniyor, mikrodalga fırına sürerseniz içindeki güvenlik teli yanıyor.

Kırmızı şaraba yatırılan banknotlar önce renk değiştirip buruşuyor, fakat şarabı iyice içine çekince tekrar normal boyutlarına dönüyor. Beyaz şarap, rakı, şalgam suyu ya da bira gibi içkilere karşı tepkisinin nasıl olduğu konusu açık bırakılmış, bunları merak edenlerin bizzat denemesi gerekiyor.

Bozuk paralar için verilen tek bilgi ise üzerlerinden tren geçtiği takdirde tümüyle tahrip olduklarından ibaret.

Öte yandan bankalar da, tüketicileri uyaran çeşitli açıklamalar yapıyor. yapılan açıklamalardan biri de ‘‘Yanlışlıkla çamaşır makinelerine girecek’’ euro‘ların akıbeti hakkında. Buna göre, kağıt Euro’lar 30 derece ısıdaki sıcak suya dayanıklı, 60 dereceye kadar, ‘‘duruma göre’’ dayanabiliyor, bu ısıdan sonra işe yaramaz hale geliyor.
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı