Eşcinsellere isim dayanmıyor

Bundan sonra eşcinsellere ‘gay’ denmeyecek. İsteyen kendine yine gay diyebilir ama artık tek bir doğru tanım var: Queer. Boğaziçi Üniversitesi’nde 19-20 Nisan’da yapılacak ‘Queer, Türkiye ve Kimlik’ adlı sempozyumda bu konuda konuşulacak..

Savaş ÖZBEY
18.04.2004 - 00:48

Boğaziçi Üniversitesi’nde yarın ve öbür gün ‘Queer, Türkiye ve Kimlik’ adlı bir sempozyum düzenleniyor. Türkiye ve kimlik’i anladık da, bu ‘queer’ ne ki? Merak edenler için söyleyelim, queer, gay’in yeni adı. Kuviiir diye okunuyor, İngilizce’de tuhaf, aykırı manasına geliyor.

Gay ise bilindiği üzere eşcinsel demek. Eğer eşcinselin de ne demek olduğunu bilmiyorsanız bu konuda Türkçe’nin Büyük Argo Sözlüğü’nde envai çeşit açıklama ve tanım bulabilirsiniz.

TEORİSİ BİLE VAR

Amerikalıların her şeye doğru isim takma takıntısı PC (politically correct-siyaseten doğru) takıntısının yeni hedefi gay’ler. Zencilere önce negro (zenci), sonra coloured (renkli), sonra black (siyah), şimdi de afro-american (Afrikalı-Amerikalı) denilen ABD’de gay’lerin yeni adı da işte bu: Queer, okunuşuyla kuviiir.

Boğaziçi Üniversitesi’ndeki sempozyumun sorumlusu Doç. Dr. Işol Baş, ki kendisi Batı dilleri uzmanıdır, bu tanımın Türkiye’ye geç bile geldiğini söylüyor: ‘Son 15-20 yılda feminizmin icadı bir kavram. Kategoriler üstü, alternatif bir kimlik anlamı taşıyor.’

İş gay’e kuviiir demekle bitse yine iyi. ‘‘Queer theory’ dedikleri bir de teori var ki, onu da öğrenmek lazım. Aslında biraz karmaşık, ne olduğu tam belli olmayan bir teori. Birçok açıklaması var ama içlerinden en anlaşılır olanına internetteki ekşi sözlükte rastladık:

‘Queer theory, sadece gay ve lezbiyenlikle ilgili olmayıp, bütün sıradışı kişileri içine alır, onları kalıplardan kurtarma amacı güder ama bu konuda pek tatmin edici değildir.’ Demek ki neymiş; sıradışı insanları içimize alacağız, onları kurtaracağız ve de tatmin olmayacağız.

NEREDE BU TDK?

Peki Anglosakson dünya gay’lere yeni isim bulmak için çalkalanırken, Türkçe’de durum ne? İngilizce durup durup sözcük üretiyor, koca koca üniversiteler sempozyum düzenliyor da Türk Dil Kurumu uyuyor mu? Yerli gay’lere de oturgaçlı, götürgeçli öztürkçe bir isim bulunamaz mı?

Yaptığımız araştırmalar sonucunda, Türkçe’deki ilk PC denemesine Ferit Develioğlu’nun 1978’de basılan Osmanlıca-Türkçe sözlüğünde rastladık. Osmanlı’da bu PC hikayesi pek yaygın olmadığı için sözlüklerde ne gay, ne de kuviiir geçiyor. Osmanlılar kısaca ‘ibne’ ve bu sözcükten türetilmiş mebun sözcüğünü kullanmış. Develioğlu ibnenin karşılığı olarak ‘verek’ diye yazmış ama anlaşılan pek tutmamış. Zaten ‘verek teorisi’ de kulağa hoş gelmiyor.

Konu üzerinde günümüzde de tek tük çalışmalar yapılıyor. Bunların başında Leman Dergisi yazarı Kemal Kenan Ergen geliyor. Ergen, Hayat Bilgisi adlı kitabında gay’likle ilgili şöyle bir çıkarıma varmış: ‘En az lise ve dengi okullardan mezun olmuş ipn.lere gay denir.’’

ÇOK İLGİNÇ BİR KONFERANS

Boğaziçi Üniversitesi’nin rektörlük salonunda gerçekleşecek Queer konferansında yazar Mehmet Murat Somer ve Küçük İskender, Bülent Somay, Ferda Keskin, Zeynep Direk, Işıl Baş gibi akademisyenler, öğrenciler, travesti Esmeray ve eşcinsel örgüt temsilcileri konuşmalar yapacak. Ele alınacak konu başlıklarından bazıları ise şöyle:

Kız Tevfik’ten Hopçikiyaya’ya Queer

Aynada Tanıyamadığım Ben

Bülent Ersoy’dan Tarkan’a Heteroseksizmin İçinde Eriyenler

Kiralık Erkekler

Queer ve Üçüncü Dünya

Terso Hamleler

En Güzel Hadım Etme Biçimleri

HULKİ AKTUNÇ’UN ARGO SÖZLÜĞÜNDEN

PASİF EŞCİNSEL

Alışık, alışı kuvvetli, ayol, beşlik, beşlik simit, bilezik, böyle, dizel, follaş, gacı, gelin, gevşek, hafız, halka, hamam oğlanı, hibino, hötöröf, kumbara, lubunya, lassa, nonoş, o biçim, parlak, saplı sultan, şey, şorolo, tanjü, tayıncı, tekerlek, top, yumuşak, yuvarlak.

AKTİF EŞCİNSEL

Ahtapot, ambarcı, damat, halkacı, küfeci, laço, parlakçı, tokmakçı, ulancı.

LEZBİYEN

Abla, ablacı, lez, lezzo, sevici.

Yayınlanma Tarihi : 18.04.2004 - 00:48
Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün