"Ertuğrul Özkök" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ertuğrul Özkök" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ertuğrul Özkök

Ertuğrul Özkök: Anap'ta milli kimliğin yeniden tarifi

Ertuğrul ÖZKÖK

Önümde ilginç bir dosya duruyor. Üzerinde ‘‘Yeni Yüzyıl'da Yeni Politikalar’’ başlığı var.

Bu dosya yarın Ankara'da Bilkent Oteli'nde bir araya gelecek olan 100 ANAP'lı yöneticiye dağıtılacak.

ANAP yarından itibaren tarihinin en büyük parti eğitimi programını uygulamaya başlıyor.

İKİ İMZA

Bu programın ilk adımı yarın Ankara'da Bilkent Oteli'nin salonlarında atılacak.

İlk uygulama, partinin il ve ilçe başkanlarından oluşan 100 kişilik bir gruba yapılacak.

Bu amaçla çok kapsamlı bir dosya hazırlanmış. Dosyanın hazırlanmasında Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencileri çalışmış.

İçeriği üzerinde de 100'e yakın bilim adamı ve araştırmacı görev almış.

Dosyanın giriş yazısını Genel Başkan Mesut Yılmaz yazmış.

İkinci yazıyı da eğitim konularından sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olarak Işın Çelebi yazmış.

Bu dosyanın en çarpıcı bölümü, ‘‘Milliyetçilik, muhafazakárlık ve demokratlık’’ başlıklı ikinci bölümü.

Bu bölüm, ANAP'ın önümüzdeki dönemde yeni programına hákim olacak yeni trendleri vermesi bakımından ilginç.

Bu bölümde, şimdiye kadar ANAP programlarında pek rastlamadığım bir ‘‘milli kimlik’’ tanımı yer alıyor.

Bu bölümde önce ‘‘milli devletin’’ tanımı yapılıyor. Aynen aktarıyorum:

‘‘Bu, daha önceki hiçbir etnik kümeye benzemeyen, ancak o coğrafyadaki karışımı oluşturan unsurların her birinden belli ölçüde etkilenmiş yeni bir kimlik biçimidir.’’

İRADİ MİLLİYETÇİLİK

Peki bu milli kimlik nasıl belirlenecektir?

Dosyada nasıl belirleneceğinden çok, nasıl belirlenemeyeceği üzerinde duruluyor. O da aynen şöyle:

‘‘Devletten halka tek yönlü bir egemenlik ilişkisi içinde üretilen bir milli kimliğin varlığından söz edilemez.’’

Belge, buradan hareketle yeni milli devletin dayandığı temele geliyor ve şöyle devam ediyor:

‘‘Bugün tüm milli devletler, etnik bir milliyetçilikten iradi bir milliyetçiliğe yönelmektedir. İradi milliyetçiliğin temelinde hukuk, yurttaşlık bağı vardır.’’

Yeni ANAP anlayışının ‘‘kimlik’’ tarifi işte bu noktada gerçek anlayışını ortaya koyuyor.

Dikkat edilirse bu yaklaşım, Cumhurbaşkanı Demirel'in ‘‘Anayasal vatandaşlık’’ kavramına çok yakın.

Ama ondan bir adım daha ileri gidiyor.

Milliyetçilik ‘‘iradi’’ olduğuna göre, bu kimliği kabul etmeyenin durumu ne olacaktır?

İşte dosyadaki cevap:

‘‘Bu şartlara rağmen iradi olarak kendini Türk milletinden hissetmeyen, kendini Kürt etnik kimliği ile tanımlamak isteyenler elbet olabilir. Bu siyasi coğrafyada yaşayan herkesin bu nitelikte hakları mutlaka olmalıdır.’’

İSLAMİ YORUM

Kürt kimliğiyle ilgili bu yaklaşım, ANAP'ın mevcut programından ileri bir politikayı yansıtıyor.

Böylelikle, bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının kendini, ‘‘Türk milleti dışında, başka bir etnik kimlik altında tanımlama hakkı’’ ilk defa merkez sağ partilerden birinin belgesine girmiş oluyor.

Dosyanın ‘‘Muhafazakárlıkla’’ ilgili bölümünü, Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Naci Bostancı başkanlığındaki bir grup hazırlamış.

Bu bölümde de son günlerin en hararetli konusu olan siyasi İslam'la ilgili ilginç bir analiz yer alıyor.

Osmanlı İmparatorluğu'nun ‘‘İslamcılığı’’ bir politika olarak ancak İkinci Abdülhamid döneminde benimsediği belirtildikten sonra, bunun ‘‘O dönemin zaruretleri içinde ortaya çıkmış bir ideoloji’’ olduğu vurgulanıyor.

DOSYANIN DİLİ

Bu bölümde en çarpıcı yargı ise şu:

‘‘Müslümanlara düşen görev, bu tarihsellik içinde İslamiyet'i yeniden ve yeniden yorumlamaktır.’’

Bu bölümün yeniliği de bu.

Tıpkı Cumhurbaşkanı Demirel gibi ANAP da, ‘‘İslam'ın yeniden yorumlanması gerektiği’’ noktasına geliyor.

Oysa Demirel bu tartışmayı açtığı zaman yalnız kalmış ve bunu tartışmaktan da vazgeçmişti.

ANAP'ın eğitim dosyasını birçok bakımdan ilginç buldum. Ancak itiraf edeyim ki, bazı bölümlerde kullanılan dil, bir eğitim belgesinden çok, entelektüel tartışmaya uygun.

Ama bu belgenin tartışmaya değer olduğunu söylemeliyim.

X