Dünya Haberleri

DÜNYA

    Ermeni tasarısı ertelendi

    Hürriyet Haber
    29.09.2000 - 00:00 | Son Güncelleme: 29.09.2000 - 00:01

    Ankara'nın sert tepkileri, ABD Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'nde görüşülmeye başlayan sözde Ermeni soykırım karar tasarısını şimdilik erteletti.

    ABD Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi’nde dün görüşülmeye başlanan sözde Ermeni soykırım karar tasarısı, Türkiye yanlılarının engellemeleri sayesinde gelecek haftaya ertelendi. Benjamin Gilman Başkanlığında toplanan komite, Türkiye yanlısı ve karşıtı üyeler arasında ateşli tartışmalara sahne oldu. Ermeni yanlıları yine 4 dakikalık bir video-show sunarken ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Pearson, geçmesi halinde tasarıya verilecek Türk tepkileriyle ilgili sert uyarılarda bulundu.

    Komite üyeleri çeşitli değişiklik önergeleri sundular. ‘‘Soykırımı yapan Türk hükümeti değildi’’ ifadeleri konularak Osmanlı dönemine atıfta bulunulan bir değişiklik önergesi kabul edildi. Yahudi soykırımını bizzat yaşayan üye olarak tanınan Tom Lantos, ‘‘20. yüzyıldaki tüm soykırımları kınayan’’ ülke adı belirtmeyen bir başka tasarı sunmayı önerdi. Uzun süre tartışılan bu öneri gündem dışı bırakıldı ve komitenin gelecek hafta yeniden toplanmasına karar verildi.

    Toplantının yoğun tartışmalarla geçmesi ‘‘Ankara'nın sert tepkilerinin Washington'da hissedilmesi’’ olarak nitelendi. Bazı üyeler sözde soykırım tasarınısının genel kuruldan geçmesinin Türkiye'de radikal islamcıları güçlendireceği imasında bulundular. Büyükelçi Pearson, ‘‘Türkler bu tasarıyı kendilerine karşı atılmış bir adım olarak görüyorlar ve müttefiklik ilişkilerine sığmadığı düşüncesindeler. Irak'ın kuzeyden denetlendiği operasyonların uzatılması Aralık'ta Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine gelecek. Bunu unutmayalım’’ dedi. Pearson, tasarı geçerse Türk amerikan ilişkilerinin uzun vadede darbe alacağını kaydetti.

    ÇARMIH İÇİN TASARI

    Komite üyesi Matt Salmon, ‘‘Önüne gelen bir tasarı sunsun. Hazreti İsa'yı çarmıha geren Romalılar için de bir tasarı hazırlayalım’’ dedi ve yakın müttefik olan Türkiye ile ilişkilerin bozulmaması gerektiğini hatırlattı. Üye Barbara Lee, ABD hükümetinin Afrikalıları köle olarak Kuzey Amerika'da kullandığı için hala özür dilemediğini kaydetti. Zenci üye Gregori Meeks de kölelik için ABD hükümetinin özür dilemediğini hatırlattı ve Kızılderililerin nasıl katledildiğinin hala okullarda öğretilmediğini söyledi. Meeks, ‘‘Onur arıyorsak önce kendimiz onurlu olalım. Yapmadığımız şeyleri başkasından niye istiyoruz’’ dedi.

    Dan Burton, 18 milyon Afrikalı'nın Amerika'ya köle olarak getirildiğini belirtti ve ‘‘Bu topraklarda 7 milyon Kızılderili vardı şimdi 300 bin kaldı. Bunları neden tasarıda hatırlamıyorsunuz, kınamıyorsunuz’’ dedi. Tartışmalar uzadıkça Gilman oturumu haftaya bıraktı. ABD yönetimi ve Ankara'nın baskıları açık olarak etkisini gösterdi. Ancak, hala gelecek hafta nasıl sonuç alınacağı tam olarak bilinemiyor.

    Sözde Ermeni soykırım tasarısı uluslararası ilişkiler komitesinden geçerse genel kurula gidecek. Amerikan kongresi 6-13 ekim tarihleri arasında 106. dönem çalışmalarına son verecek. Tasarı bu tarihe kadar genel kurulun kararı haline gelmezse kadük olacak.

    Cem: Yanlıştan dönülmeli

    DIŞİŞLERİ Bakanı İsmail Cem, sözde Ermeni soykırımı tasarısının bir hafta ertelenmesine ilişkin şu açıklamayı yaptı:

    ‘‘Bizim açımızdan üzücü bir konudur. Biz, ABD Temsilciler Meclisi'nin konuyu daha yakından bilmesini dileriz. Anlaşılan önümüzdeki haftaya ertelendi. Ben hep aynı şeyi söylüyorum. Bunlar tatsız gelişmeler. Biz daima bu konunun karşısında olduk ve doğru anlaşılması için elimizden geleni yaptık, yapmaya da devam edeceğiz. Fakat şu kesin olarak bilinmeli. Türkiye, büyük ve güçlü bir ülke ve toplumdur. Bir başka yabancı ülkenin meclisinde, parlamentosunda bu tarz konuların ele alınmaması için elimizden geleni yaparız. Ancak bunu yaparken, Türkiye'nin büyük zarar görmesi sözkonusu değildir. Bu bir tercih konusudur. Bunu, politik amaçla istismar etmek yanlıştır. Bu yanlışı önemli sayıda ABD Kongresi üyesinin görmesi, özellikle de ABD yönetiminin görmesini memnuniyetle görebiliriz. Umarım bir aklı selim ortaya çıkar ve galebe çalar.’’

    Bakan Cem, ‘‘Ertelemeyi nasıl karşıladınız’’ sorusuna, ‘‘Kendi işleri’’ yanıtını vermekle yetindi. Konuya, Bakanlar Kurulu'nda hiç değinilmediğini de ifade eden Cem, Türkiye'nin tasarıya karşı hazırlıklarının bulunduğunu da belirtti.

    Cem, müsteşar Faruk Loğoğlu ve diğer kurmayları ile birlikte tasarının ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'ndeki görüşmelerini, bakanlıktan adım adım izledi. Görüşme boyunca bakanlık koridorlarında yoğun bir evrak trafiği gözlendi. Görüşmeden önce Genelkurmay'dan ve MİT'ten bazı yetkililerinin Dışişleri Bakanlığı'na gelmesi dikkat çekti. ÊANKARA

    Albright: Fazla ileri gitmeyin

    ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright, sözde Ermeni soykırımı tasarısının ele alınmasından önce Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi'ne, tasarının Amerikan çıkarlarına ve Türkiye ile ikili ilişkilere zarar verebileceğini belirterek, ‘Ben bu tasarının daha fazla ileri gitmemesinin çok önemli olduğunu düşünüyorum’ dedi.

    Albright, Uluslararası İlişkiler Komitesi'nde ABD-Rusya ilişkileri konulu panelde, Cumhuriyetçi Nebraska milletvekili Dog Bereuter'in, sözde Ermeni soykırımı tasarısının Türk-Amerikan ilişkileri üzerindeki etkisine ilişkin sorusunu şöyle yanıtladı:

    Bu tasarının geçişi, ABD'nin ulusal çıkarlarına ve Türkiye ile ikili ilişkilere zarar verebilir. Türkiye, bir NATO müttefiki olduğu gibi, Kıbrıs görüşmelerinde, Yukarı Karabağ sürecinde ve Irak'ta ABD ile işbirliği içinde. Bu yüzden, bu tasarının daha fazla ileri gitmemesinin çok önemli olduğunu düşünüyorum.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı