Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Erkeklerin neden meme ucu vardır

Geçen hafta Amerikan Kanser Derneği’nin bir araştırması yayınlandı.

Buna göre, kadınların başına musallat olan meme kanseri erkekler arasında da artmaya başlamış. İlk kez tespit edilen bu artışın ardında da obezitenin bulunduğu düşünülüyor. Diyelim ki, erkeklerde meme kanseri obezite yüzünden artıyor. Peki ama burada insanın aklına daha temel bir soru gelmez mi: Erkeklerin gerçekten memesi var mı? O meme uçları ne işe yarıyor?

Hayatta evrimle ilgili cevabını düşünmedik soru bırakmayan Charles Darwin de bu konuya kafa yormuş. Hatta evrim teorisinin babasının büyükbabası Erasmus Darwin bile kafayı buna takmış: Erkeklerin neden meme ucu vardır? Süt vermek gibi bir işlevi olmadığı halde, neden?

Tabii ki öncelikle birer memeli olduklarını kanıtlamak için. Çünkü fareye varıncaya kadar bütün memelileri diğer türlerden ayırt eden iki unsur var; tüylü olmaları ve yavrularını emzirmeleri. İnsan, yavrusunu emziren bir memeliyse, o halde erkek cinsinin de türsel aidiyetini kanıtlaması için meme uçlarına sahip olması gerekiyordu. Aksi takdirde, hele hele kel erkeklerin, sürüngen değil de memeli olduklarını kanıtlamaları hayli zor olurdu!

Aristo da erkeklerin meme ucuyla ilgilenmiş ve aygırların asla ve asla meme ucuna sahip olmadığı konusunda önemli bir tespitte bulunmuş. Kısrak memeleri incelendiğinde, bunların gövdenin hemen bitiminde kuyruğa çok yakın olduğu dikkat çekiyor. Demek ki, aygırlarda diğer donanımdan ötürü meme ucuna yer kalmamış!

Aristo da, dede-torun Darwin’ler de, bu sorunun kesin yanıtını bulamamışlar. Erasmus Darwin, erkekteki meme uçlarının, memelilerin hermafrodit olduğu dönemden yadigar olduğunu düşünmüş. Torun Darwin de, memelilerin atalarının iki eşeylilikten tek cinsiyetliliğe geçmesinden sonra, hem anne hem de babadan süt geldiğini, eşlerin yavruyu birlikte emzirdiğini yazmış. Ama sonra nedense babalar süt vermeyi bırakmış.

Darwin’in hipotezini doğrulayacak ya da çürütecek hiçbir veri bulunmuyor. Ancak bugün memeliler arasında süt veren tek bir erkek türü bulunmadığı da kesin.

HAYAT DİŞİ OLARAK BAŞLIYOR

Bütün hipotez ve safsatalar bir yana, bugün artık bilim sorunun kesin yanıtını bulmuş durumda. Erkeklerde meme ucu neden mi var? Bütün insanlar, ana rahmindeki yaşamlarına dişi olarak başlıyorlar da ondan. Doğa önce bütün insanları dişi yapmaya niyetleniyor. Aslında doğacak varlığın cinsiyetle ilgili kaderi döllenme sırasında çiziliyor. Ancak embriyon, gelişim süreci içinde çok kısa bir dönem, dişi ya da eril anatomiye dönüşecek bir potansiyel taşıyor.

Embriyon dört haftalıkken meme uçları beliriyor, ancak yedinci haftada cinsiyet hormonları devreye giriyor. Böylece embriyon dişi ya da erkek anatomisine göre yönlenmeye başlıyor. XX kromozomu taşıyan bütün embriyonlar dişi gelişimi gösteriyor. Ancak embriyonda Y kromozomu varsa, o zaman iş değişiyor. Erkeklik hormonu testosteron, memelerin gelişimini engellemeye başlıyor ama, artık iş işten geçtiği için, o iki meme ucuna dokunamıyor. Erkeklik programı o iki meme ucunu silemiyor.

Tabii bu cevap, sorunun bütününe yanıt değil. Çünkü Aristo’nun tespit ettiği gibi sadece atların değil, farelerin erkeklerinde de meme ucu bulunmuyor. Çünkü PTHrP adlı bir protein, erkek farelerde memeyle ilgili dokuların tamamen yok olmasını sağlıyor.

İnsanın erkek cinsine gelince, sadece meme uçları değil, bezleri ve kanallarına kadar memeye dair her türlü donanım duruyor. Yani süt vermek için gerekli her türlü imkan mevcut.

Hatta ‘Meme Kitabı’ diye bir eser vermiş bulunan Amerikalı doktor Miriam Stoppard, erkeklerdeki meme uçlarının lüzumsuz olmadığı konusunda Darwin’in tezini destekliyor ve ‘Gerekli hormonal koşullar yaratıldığı takdirde, erkek memeleri işlev kazanabilir’ iddiasında bulunuyor.

Anladığım kadarıyla erkeklere östrojen takviyesi uygulanırsa, yavrularına süt verebilirler demek istiyor. Ama tabii bu çok riskli bir iş. Çünkü Amerikan Kanser Derneği’nin verilerine göre kadınlar arasındaki meme kanserinde artışın nedenlerinden biri de, menopoza girdikten sonra kullanılan hormonlar.

Üstelik derneğin geçen hafta yayınladığı rapora göre, erkekler arasında meme kanseri vakalarında artış tespit edilmiş. Ama, öyle korkulacak oranda değil. Son 25 yıl içinde yüzde 26’lık bir artış söz konusu. Kadınlardaki artış ise yüzde 52 oranında.

Erkeklerde meme kanseri vakalarının artış nedeni ise büyük ihtimalle gırtlak. Obezitenin tırmanışıyla birlikte bedenler genişlerken, yağ dokuları gelişiyor ve işte o dokular österojen üretiyor.

Yani suçlu yine östrojen.
X