Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Erkan Çelebi: ‘Kara liste’de 423 bin kişi var

Erkan ÇELEBİ

MERKEZ Bankası'nın oluşturduğu kara listede borcuna sadık olmayan 423 bin 2 kişinin adı yer alıyor. Bu kişilerin, ferdi kredi kullanması ya da yeni bir kredi kartı çıkarması için en az üç yıl beklemeleri gerekiyor.

BANKALARIN, 14 milyon 500 bin kredi ve kredi kartı müşterisi arasında borcuna sadık olmayanlar için oluşturduğu kara listede, 423 bin 2 kişi yer alıyor. Bu borcuna sadık olmayan 423 bin kişi, borçlarını kapatsalar dahi en az üç yıl, bankalardan ferdi kredi kullanamayacak ve yeni bir kredi kartı çıkartamayacak.

Merkez Bankası ve Kredi Kayıt Bürosu tarafından oluşturulan iki ayrı kara listede, borcuna sadık olmayan müşterilerin isimleri yer alıyor. Merkez Bankası'nın listesine girenler borçlarını kapatsalar dahi isimlerini üç yıl listeden sildiremiyorlar. Borcunu ödemeyenlerin isimleri ise 5 yıl listede kalıyor. Bankalar, bu süre içinde tüm kredi ve kredi kartı taleplerini geri çeviriyor.

Bankalar Birliği'nin girişimiyle oluşturulan Kredi Kayıt Bürosu'nda ise bankaların tüm müşterilerinin hesap kayıtları yer alıyor. Müşterinin hangi tarihte kredi aldığı, ödemesini geciktirip geciktirmediği bu kayıtlarda görülebiliyor. Bankalar da kredi ya da kredi kartı talebinde bulunan müşterilerini bu listelerden kontrol ederek, talepleri yanıtlıyor.

KREDİLER DÖNMEYİNCE

Arkadaşımız Zeliha Aslan'ın yaptığı araştırmaya göre Türkiye'de bireysel kredi uygulaması 1980'li yılların ikinci yarısında gündeme geldi. Herhangi bir altyapı olmaksızın başlayan uygulamada ilk verilen kredilerin geri dönüşünde yaşanan sorunlar ileride doğabilecek daha büyük sorunlar için önlem almayı gerektirdi. Sistemin etkin bir şekilde işlemesini sağlamak ve geri ödemelerde sorunlarla karşılaşılmasını önlemek amacıyla Merkez Bankası 1991 yılından itibaren ferdi kredi ve kredi kartlarıyla ilgili olarak iki ayrı kara liste oluşturmaya başladı.

Bankalar, ferdi kredi ve kredi kartı borçlarını vadesinde ödemeyenlerle ilgili bigileri, her ay düzenli olarak Merkez Bankası'na gönderiyor. Merkez Bankası da bu bilgileri listeler halinde toplayarak, bankaların genel müdürlüklerine bildiriyor.

Merkez Bankası, bu listede yer alan kredi ve kredi kartı müşterilerinin isimlerini, tahsil bildirimi yapılanlarda üç yıl, yapılmayanlarda ise 5 yıl dolmadan silmiyor. Bankalar, Merkez Bankası'nın listesinden silinen isimleri, isterlerse kendi kayıtlarından silmeyebiliyor.

Bilgi değişimi halen 47 bankanın katılımı ile sürüyor. Şu anda, Merkez Bankası'nın ferdi kredi ve kredi kartlarıyla ilgili kara listesinde toplam 423 bin 2 kişinin adı yer alıyor. Bunun 269 bin 816'sını hala borcunu ödemeyenler, 153 bin 186'sını da borcunu geç de olsa kapatanlar oluşturuyor.

KREDİ KAYIT BÜROSU

Türkiye Bankalar Birliği'nin girişimiyle 11 banka tarafından eşit ortaklık paylarıyla 1995 yılında kurulan Kredi Kayıt Bürosu (KKB) da bireysel mali bilgilerin kaydını tutuyor. Bu büro da, bireysel kredi veren banka ve mali kurumlar arasında bilgi paylaşım hizmeti veriyor. Şirketin 11 kurucu ortağının yanısıra 20 de üyesi bulunuyor.

Banka, aracı kurum ve sigorta şirketlerin bireysel kredilerini takip ve kontrol etmek amacıyla kurulan KKB'nin geliştirdiği Kredi Referans Sistemi, üye kuruluşlar arasında bilgi paylaşımını sağlıyor. Referans sisteminin veritabanı, üye kuruluşlaradan sağlanan ve bireysel kredi müşterilerine ait bilgilerden oluşuyor.

BİLGİ PAYLAŞIMI

Müşterisi hakkında bilgi edinmek isteyen banka, KKB'nin Kredi Referans Sistemi veritabanına erişerek her türlü bilgiye ulaşabiliyor. Kredi Kayıt Bürosu'nda şu anda 14 milyon 500 bin hesap kaydı bulunuyor. Kredi Kayıt Bürosu'ndaki listelerde bankalar sorgulama yaptıklarında kişilerin gecikme durumları görebiliyor.

Ayrıca, bankacılar sahtekarlık yapan müşterilerini ya da sahtekarlık olaylarını da Bankalararası Kredi Merkezi (BKM)'ye bildiriyorlar. Bankalar, normal olmayan bankacılık olaylarının dışında bir şey tesbit ettiklerinde hemen BKM'ye bir uyarı mesajı yolluyorlar. BKM de diğer bankaları uyarıyor.

Şimdi BKM ile Kredi Kayıt Bürosu (KKB) sahtekarlık yapanların topluca bulunduğu bir liste oluşturmak için ortak bir çalışma hazırlığında. Proje aşamasındaki bu çalışma geliştirilerek Avrupa'da olduğu gibi kişilerin ödeme alışkanlıklarına bakarak sahtekarlıklarına dair bir sonuç çıkarılabileceği bir liste haline getirilecek.

İş Bankası da faturayı müşteriye yıkmıyor

SON krizin faturasını kredi kartı müşterilerinin sırtına yıkmayan bankalardan biri de İş Bankası... İş Bankası, kriz nedeniyle yükselttiği yeni faiz oranlarını geriye dönük uygulamayacağını açıkladı. Kredi kartı faiz oranlarını yüzde 8.95'e yükselten banka, aralık ayı ekstrelerini yüzde 6.95'lik eski faiz oranlarına göre düzenledi. Yeni faiz oranları ise önümüzdeki aydan itibaren taksitlendirilen harcamalara yansıtılacak. Koçbank da kredi kartlarında daha önce yüzde 9.95 olarak uyguladığı nakit çekim faiz oranını 20 Aralık tarihinden itibaren yüzde 8.75'e düşürdüğünü açıkladı. Banka, taksitlendirilen alışverişlere ise yüzde 7.75 oranında faiz uyguluyor.

Tura katılmadan komalık olmayın

BANDO Tur, prensiplerini bozmamak için, hastahaneye kaldırıldığı için tura katılamayan müşterisinin ne parasını iade ediyor, ne de başka bir tura katılmasını imkan sağlıyor. Okuyucularımızdan Müzeyyen Yavuz, dört günlük Kapadokya turuna katılmak için Bando Tur'a başvurdu. Ücreti peşin ödeyen Yavuz, seyahat günü rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. Yavuz, hastane belgelerini Bando Tur'a göndererek ileri tarihte seyahat talebinde bulunduysa da bu isteği kabul edilmedi. Konuyla ilgili olarak Bando Tur yetkilileriyle görüştük. Yetkililer ‘‘Müşterimiz hastalığı nedeniyle tura katılamadı. Kendisine geçmiş olsun temennisinde bulunduk. Ancak, tur kayıt sözleşmemiz, müşterilerimizin de imzalı onayının bulunduğu, karşılıklı olarak bir antlaşma kabul edilir ve hizmet aktimizin detaylarını içerir. Bu antlaşmaya göre Müzeyyen Yavuz'a hiçbir iade yapamayız’’ dedi.

92 milyon liralık ayakkabıda kuyruk

GENÇLERİN talep ettiği İspanyol Buffalo marka ayakkabılarda kuyruk oluştu. Deriden firmasının Nişantaşı, Akmerkez ve Ulusta'ki mağazalarında 92 milyon liraya satılan ayakkabılarda oluşan bir aylık kuyruktan yakınan Seyda Benezra adlı okuyucumuzun başvurusu üzerine Deriden firmasıyla görüştük. Yetkililer, ‘‘Buffalo marka ayakkabılara çok büyük ilgi oldu. Talebe yetişemiyoruz. Bu ayakkabıları İspanya'dan ithal ettiğimiz için de yeni bir partinin gelmesi zaman alıyor’’ dediler.

NECLA ARSLAN'ın arızalanan ütüsü Arçelik Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından yenisiyle değiştirildi.

ÇINAR NOYAN'ın dikişleri atan gömleği Lacoste tarafından yenisiyle değiştirildi.

LEVENT KILINÇ'ın kabanının bozulan fermuarını Fatoş Tekstil onardı.

RIFAT ÜZMEZ'in arızalanan Ericsson T28 model cep telefonu KVK tarafından yenisiyle değiştirildi.

FATİH ÖZER'in tazminat ödemesi Başak Hayat Sigorta tarafından gerçekleştirildi ve isteği üzerine poliçesi iptal edildi.

X