Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Erdoğan’dan İran’a Uranyum için güven tesekkürü

    Hürriyet Haber
    18 Mayıs 2010 - 00:00Son Güncelleme : 18 Mayıs 2010 - 01:39

    Türkiye, İran ve Brezilya’nın ortak girişimi sonucu varılan anlaşma dolayısıyla Tahran’daki zirvede konuşan Başbakan Erdoğan, 1200 kilo düşük zenginlikli uranyumu Ankara’nın emanetine teslim etmeyi ilke olarak kabul eden ev sahibi ülkeye teşekkür etti. “Bu bir güven meselesidir” diyen Erdoğan, buna karşı Türkiye ve Brezilya’nın elinden geleni yapacağını söyledi.

    İRAN Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’nın katılımıyla Tahran’da düzenlenen üçlü zirvede konuşan Başbakan Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin nükleer silahlara karşı olduğunu, tüm Orta Doğu’nun nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini belirterek, sivil amaçlı nükleer enerjinin her ülke için bir hak olduğunu söyledi. Erdoğan, uranyum takasına ilişkin Türkiye, İran ve Brezilya’nın ortak girişimi sonucu varılan anlaşma dolayısıyla Tahran’da düzenlenen zirveye katıldı. Erdoğan, İran’ın 1200 kilo düşük zenginlikli uranyumu Türkiye’nin emanetine teslim etmeyi ilke olarak kabul ettiğini bildirdi ve ev sahibi ülkeye teşekkür etti. İran’ın attığı adımı bir fırsat olarak değerlendiren ve “Çünkü bu da bir güven meselesidir” diyen Erdoğan, duyulan güvene karşı Türkiye’nin ve Brezilya’nın da üzerine düşeni yapacağını belirtti. Erdoğan, İran ile uluslararası toplum arasında diyaloğun yeniden başlatılmasının ve bunun nükleer konuda kalıcı bir uzlaşıyla sonuçlanmasının bu anlaşma sayesinde mümkün olacağını belirtti. Erdoğan sözlerini, “Anlaşmanın, dünyamız için, dünya barışı için hayırlı olmasını temenni ediyorum” diyerek tamamladı.

    Zenginleştirme devam edecek

    Öte yandan İran uranyum zenginleştirme faaliyetlerine devam edeceğini bildirdi. İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, Reuters Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, uranyumun yüzde 20 oranında zenginleştirilmesi dahil, uranyum zenginleştirme faaliyetlerine devam edeceklerini söyledi. Salihi, İran, Türkiye ve Brezilya arasında imzalanan uranyum takasına ilişkin anlaşmayla uranyum zenginleştirme faaliyetleri arasında bir bağlantı olmadığını bildirerek, “Uranyumu yüzde 20 zenginleştirme faaliyetlerimize devam edeceğiz” dedi.

    Türkiye ve Brezilya kandırıldı

    İsrail Savunma Bakanı Yardımcısı Matan Vilnai, “İran, Türkiye ve Brezilya’yı kandırıyor” dedi. Beyaz Saray sözcüsü ise yaptırımlarla ilgili politikalarının değişmeyeceğini söyledi. Fransa Dışişleri Bakanlığı da anlaşmanın, sorunu temelden çözmediğini bildirdi. İngiliz hükümeti ise BM yaptırımları üzerinde çalışmaya devam edilmesi gerektiğini açıkladı. AB Konseyi Başkanı Van Rompuy da hâlâ çok büyük endişeleri olduğunu belirtti.

    Görüşelim

    Uranyum takası anlaşmasının ardından basına açıklamalarda bulunan Ahmedinejad, dünya güçlerine, ülkesinin nükleer programı konusunda yeni görüşmeler yapılması çağrısında bulundu, “5+1 ülkeleri için, uranyum takası anlaşmasını takiben, İran ile dürüstlük, adalet ve karşılıklı saygıya dayanan görüşmelere girme vakti geldi” dedi.

    Lula da Silva: Diplomasi zaferi
    İran ile varılan anlaşma konusunda bir radyoya demeç veren Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, “Tahran ile uranyum takası konusunda gelinen nokta, bir diplomasi zaferidir” dedi.

    5 soruda anlaşma

    Nükleer yakıt nerede üretilecek?

    Ortak görüşe göre İran’ın az zenginleştirilmiş uranyumu Türkiye’ye göndermesi olumlu bir adım ancak sorunu çözmüyor. Çünkü, Türkiye nükleer yakıt üretmiyor ve bu yüzden anlaşma uyarınca nükleer yakıtın, ABD, Rusya ve Fransa’dan biri tarafından İran’a gönderilmesi söz konusu. Ancak bu ülkeler bu konuya son derece temkinli yaklaşıyor ve sonuçta anlaşmaya varılamayabilir. Üretim için yer bulunmasa da İstanbul Küçükçekmece’deki Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na bağlı Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi, uranyum depolanması için gereken alt yapıya sahip.
    İran, Güvenlik Konseyi kararını niçin reddetti?

    Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) imza koyan ülkelerin sivil nükleer enerji üretme hakkı bulunuyor. Ancak aynı zamanda bu ülkeler, IAEA’nın denetimini kabul etmiş oluyor. İran ise IAEA’nın denetimine tamamen uymayı reddediyor. Nükleer enerjiyi sivil amaçlar için kullanacağını belirten İran, aynı zamanda, Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararlarını, ABD ve müttefiklerinin bir baskı aracı olarak görüyor ve kabul etmiyor.
    Mutabakat neyi öngörüyor?

    İran, yüzde 3.5 oranında zenginleştirdiği uranyumunun 1200 kilogramını bir ay içinde Türkiye’ye teslim edecek. Bir yıl içinde ise İran’a yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş 120 kilogram uranyum temin edilecek. Türkiye’ye emanet edilen uranyum yine İran malı sayılacak. Anlaşmaya uyulmazsa İran, uranyumun anında teslim edilmesini talep edecek.
    Yeni anlaşma ile BM’nin önerdi ği arasındaki fark ne?

    7 ay önce BM’nin önerdiği anlaşmadan dün imzalanan anlaşmanın esas farkı, eğer bir yıl içinde İran’a yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyum verilmezse, Tahran’a ilk verdiği uranyum iade edilebilecek. Süreç boyunca Türkiye’de IAEA gözlemcisi bulunabilecek. Ayrıca uzmanlar, BM’nin önerisinin eskidiğini, bu süre zarfında İran’ın daha fazla uranyum zenginleştirmiş olabileceğini söylüyor.
    ABD niçin karşı? İran ne amaçla kullanacak?

    ABD yönetimi, uranyum zenginleştiren İran’ın birkaç yıl içinde nükleer silah sahibi olmasından korkuyor. Aynı korkuyu İsrail de yaşıyor. Tahran yönetimi, nükleer enerjiyi sivil amaçlar için kullanacağını söyleye geldi. Ancak denetim izni vermemesi ve sürekli olarak oyalama taktiği uygulaması, Batı’da şüphelere yolaçıyor.
    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı